VIII SA/Wa 312/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B.M. (dalej: "skarżąca") od decyzji Starosty R. (dalej: "organ I instancji") z [...] listopada 2009 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji własnej Starosty z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy") umorzył postępowanie odwoławcze. Jak wynika z akt sprawy Starosta R. decyzją z [...] kwietnia 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie J. pozwolenia na budowę przedszkola wraz z urządzeniami towarzyszącymi na nieruchomościach nr ewid. [...][...] i [...] położonych w J. Wnioskiem z [...] października 2009 r. skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania w tej sprawie, z uwagi na wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 145 § pkt 4 k.p.a. Zarzuciła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, mimo że jako właścicielka działki bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji miała prawo w takim postępowaniu uczestniczyć. Wskazała, że jej nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto podniosła, że działka nr [...], na której m.in. znajduje się inwestycja, jest działką wywłaszczoną i toczy się postępowanie o jej zwrot, co jest okolicznością nową i nieznaną organowi w chwili wydawania decyzji. Postanowieniem z [...] października 2009 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty R. z [...] kwietnia 2008 r. Po przeprowadzeniu postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania, decyzją z [...] listopada 2009 r. Starosta R. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że działka nr ewid. [...] stanowiąca własność skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na który udzielono pozwolenia na budowę. Budowa przedszkola wraz z urządzeniami towarzyszącymi nie będzie powodować ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącej. Tym samym skarżąca nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedszkola, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii toczącego się postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, Starosta wskazał, że inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Potwierdził to kserokopią odpisu z księgi wieczystej. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła skarżąca, podtrzymując dotychczasową argumentację odnoście posiadanego statusu strony w przedmiotowym postępowaniu. Decyzją z [...] marca 2010 r. Wojewoda [...], umorzył postępowanie odwoławcze. Zdaniem organu skarżąca nie jest stroną postępowania zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, bowiem jej nieruchomość nie doznaje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu ze strony budynku inwestora. Wobec tego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ podniósł ponadto, że sam fakt starania się o uzyskanie zwrotu spornej działki nie powoduje, iż skarżąca jest stroną w prowadzonym postępowaniu. Według wypisu z ksiąg wieczystych właścicielem nieruchomości, na której usytuowana jest inwestycja jest Gmina J.. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, to nie posiada też legitymacji do skutecznego wniesienia odwołania Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] kwietnia 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Zarzuciła naruszenie: - art. 7, 28, 77, 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: "k.p.a."), - art. 136 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty R., względnie ich uchylenie. W motywach skargi skarżąca podniosła, że w sprawie nie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, bowiem decyzja Starosty z [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę przedszkola na działce nr [...] (której zwrotu żąda) została wydana z pominięciem jej prawa wynikającego z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako następcy prawnego poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie skarżącej naruszenie wymienionego przepisu uzasadnia jej żądanie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę przedszkola. Uzasadnia również prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Dodatkowo skarżąca wskazała, że poza tym iż wystąpiła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na której ma być usytuowane przedszkole to jest również właścicielką nieruchomości graniczącej z działką, na której ma być realizowana inwestycja. W ocenie skarżącej sąsiedztwo planowanej inwestycji w oczywisty sposób wymusi ograniczenia w korzystaniu z jej prawa własności. Budowa przedszkola zwiększy bowiem poziom hałasu i natężenie ruchu kołowego na i tak już wąskiej ulicy dojazdowej do posesji. Odpowiadając na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wadliwość mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a."), gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie odwoławcze może być umorzone jako bezprzedmiotowe, gdy strona cofnie odwołanie lub gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania w pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez Wojewodę [...], że skarżąca nie posiada legitymacji do złożenia odwołania, gdyż zaskarżona przez nią decyzja nie dotyczy jej interesu prawnego. Wniosek taki organ wyprowadził z ustalenia, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, którego dotyczy ostateczna decyzja Starosty R. [...] kwietnia 2008 r., której wznowienia skarżąca żądała. Tymczasem skoro skarżąca twierdziła, że odmawiająca jej przymiotu strony decyzja Starosty R. z [...] listopada 2009 r. narusza jej prawa i wskazała, na czym to naruszenie polegało, to o interesie prawnym skarżącej w sprawie wznowienia postępowania organ odwoławczy winien orzec w decyzji rozstrzygającej tę kwestię co do jej istoty, w wyniku rozpatrzenia odwołania. Status strony wynika bowiem z przepisów prawa materialnego, które organ odwoławczy winien zastosować rozstrzygając tę kwestię co do istoty. Istotą zaś sprawy było ustalenie, czy zachodzi wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] błędnie przyjął, że skarżąca nie jest legitymowana do wniesienia odwołania od decyzji Starosty R. odmawiającej uchylenia decyzji własnej z [...] kwietnia 2008 r. Brak legitymacji do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy osoba składająca odwołanie nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji i nie twierdzi w odwołaniu, że zaskarżona przez nią decyzja narusza jej interes prawny lub obowiązek. Jeżeli odwołujący się twierdzi, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny, to ustalenie zasadności tych twierdzeń może nastąpić tylko w postępowaniu odwoławczym, przeprowadzonym co do istoty sprawy. Nie jest dopuszczalne wydanie w postępowaniu odwoławczym decyzji umarzającej postępowanie z przyczyny podmiotowej (braku legitymacji strony), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeżeli odwołanie zostało złożone przez podmiot, na którego wniosek postępowanie zostało wznowione i który był adresatem decyzji organu pierwszej instancji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z omówionych przyczyn zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za wadliwe. W ponownym postępowaniu Wojewoda [...] rozpatrzy odwołanie i wyda rozstrzygnięcie merytoryczne utrzymujące w mocy decyzję pierwszej instancji - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (jeżeli zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji) albo uchylające tę decyzję- art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a. (jeżeli nie zgadza się ze stanowiskiem organu i instancji). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. należy stwierdzić, że dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję ostateczną. Należy wykazać związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą wznowienia. Jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu jest organ wyższego stopnia, tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Należy przyznać rację skarżącej, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów zawartych w aktach sprawy. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem strona nie wykazała, jakie ujemne konsekwencje dla sprawy spowodowało ograniczenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. A tylko w takim przypadku można mówić o takim naruszeniu art. 10 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe względzie, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Podstawę prawną do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu art. 200 p.p.s.a.