VIII SA/Wa 317/25
WyrokWSA w Warszawie2025-06-26
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa była zasadna, jeśli wnioskodawca twierdzi, że nie miał wiedzy o wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku z powodu sposobu doręczenia przez domownika, mimo że wezwanie zostało formalnie uznane za doręczone?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania pomocy finansowej była zasadna. Pomimo twierdzeń skarżącej o braku wiedzy o wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku z powodu sposobu doręczenia przez domownika, sąd stwierdził, że wezwanie zostało prawidłowo doręczone zgodnie z art. 43 k.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu. Termin na uzupełnienie braków, będący terminem prawa materialnego, upłynął bezskutecznie, co zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uprawniało Agencję do odmowy przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dwukrotnie wzywała skarżącą do uzupełnienia braków wniosku. Pierwsze wezwanie zostało uzupełnione, jednak na drugie wezwanie, doręczone dorosłemu domownikowi, skarżąca nie odpowiedziała w wyznaczonym terminie. W konsekwencji ARiMR odmówiła przyznania pomocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie doręczenia wezwania za skuteczne oraz brak rzeczywistej możliwości zapoznania się z jego treścią.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. F. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 lutego 2025 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny (dalej także: ARiMR, Agencja) rozstrzygnięciem z dnia 20 lutego 2025 r.
w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020, który wpłynął do Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w dniu 19 lipca 2023 r., na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy
z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2422, 2433
i 2727) poinformowała M. F.(dalej także: skarżąca, strona, wnioskodawca) o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych/niespełnienie warunków określonych w par. 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r. poz. 2101 oraz z 2022 r. poz. 2653).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia ARiMR wskazała, iż w dniu 28 lipca 2023r. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
w obszarze związanym z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu, złożony przez skarżącą.
W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono, że złożony wniosek wymaga uzupełnienia i zgodnie z § 15 ust. 1 do wnioskodawcy zostało wysłane pismo [...]
z dnia 8 lipca 2024 r., w którym skarżąca została poproszona o uzupełnienie braków.
Agencja wskazała, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 należało przedstawić:
- umowę przedwstępnej sprzedaży w kopii potwierdzonej za zgodność
z oryginałem przez pracownika Agencji lub podmiot, który wydał dokument, albo poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza lub przez występującego
w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem. Dokument powinien gwarantować zbyt całej produkcji w danym zakresie i powinien dotyczyć 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej,
- uzasadnienie w jaki sposób realizacja operacji pozwoli na osiągnięcie celów określonych w Programie dla obszaru, w którym został złożony wniosek (racjonalizacji technologii produkcji, wprowadzania innowacji, zmiany profilu produkcji, zwiększenia skali produkcji poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu). Podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zobowiązany jest do osiągnięcia wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), co najmniej o 10% w odniesieniu do roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, i utrzymania tego wzrostu w okresie 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej,
- uzasadnienie i udowodnienie, iż inwestycja nie ma charakteru odtworzeniowego oraz wskazanie tych cech operacji, które świadczyć będą
o nieodtworzeniowym charakterze inwestycji.
Wskazano, że skarżąca została poproszona o dostarczenie dokumentu potwierdzającego osiągnięcie przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej - kopię potwierdzoną za zgodność przez pracownika Agencji lub notariusza.
W ww. rozstrzygnięciu wskazano także, iż nie dostarczono wyjaśnienia na co została przeznaczona pomoc finansowa udzielona w ramach działania "Restrukturyzacja małych gospodarstw". Nie dostarczono - dokumentacji dotyczącej ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - w przypadku podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy zobowiązanych do prowadzenia ewidencji zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przepisami o rachunkowości (kopia powinna być potwierdzona za zgodność z oryginałem przez notariusza, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy lub pracownika Agencji) lub dokumentacji dotyczącej wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - w przypadku podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy zobowiązanych do prowadzenia wykazu zgodnie z przepisami o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne (kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez notariusza, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy lub pracownika Agencji). Nie dostarczono także dokumentu potwierdzającego rozdzielność majątkową.
Agencja wskazała, iż skarżąca została poproszona o dostarczenie Załącznika nr 1 do wniosku: (jeżeli dotyczy)
a) Oświadczenia właściciela albo współwłaściciela gospodarstwa albo jego części o wyrażeniu zgody na realizację operacji - w przypadku, gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie niestanowiącym własności podmiotu ubiegającego się
o przyznanie pomocy albo stanowiącym współwłasność podmiotu ubiegającego się
o przyznanie pomocy i nie dotyczy wyłącznie nabycia rzeczy ruchomych, które nie podlegają instalacji - oryginał na druku ARiMR lub
b) Oświadczenia współposiadacza gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy - w przypadku, gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie stanowiącym przedmiot współposiadania - oryginał na druku ARiMR lub
c) Oświadczenie współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez ubiegającego się o przyznanie pomocy - w przypadku, gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie, w skład którego wchodzi nieruchomość będąca przedmiotem współposiadania - oryginał na druku ARiMR,
sporządzone na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR (Załącznik Nr 1 do Wniosku o przyznanie pomocy) - oryginał.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, iż nie dostarczono poprawnie sporządzonego planu funkcjonalno-przestrzennego oraz planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli służących do produkcji rolnej, zgodnie
z rozporządzeniem złożenie dokumentu jest obowiązkowe jeżeli inwestycja polega na założeniu nowej plantacji drzew i jest trwale związana z gruntem. Ponadto wnioskodawca został poproszony o złożenie Wniosku o przyznanie pomocy (formularz W- 1/4.1.3), który został wypełniony niezgodnie z instrukcją oraz poprawnie wypełniony Biznesplan na elektronicznym nośniku danych (CD lub DVD) oraz wydruk arkusza podsumowującego Biznesplan – oryginał.
Agencja podniosła, iż zgodnie z Rozporządzeniem wnioskodawca powinien usunąć braki w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Przedmiotowe pismo zostało odebrane w dniu 22 lipca 2024 r., zatem termin na usunięcie braków upłynął
w dniu 5 sierpnia 2024 r. W dniu 5 sierpnia 2024 r. wpłynęło uzupełnienie od skarżącej.
Agencja wskazała, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy, biznesplan, fakturę potwierdzającą rozpoczęcie działalności rolniczej, umowę rozdzielności majątkowej nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Po zweryfikowaniu złożonych dokumentów zostało wysłane wezwanie P-1/369 z dnia
9 września 2024 r. z uwagi na stwierdzone uchybienia. Agencja wskazała, iż zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 należało przedstawić:
umowę sprzedaży przedwstępną (lub wyjaśnienia w przypadku braku) w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub podmiot, który wydał dokument, albo poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem,
dokument potwierdzający osiągnięcie przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej - kopię potwierdzoną za zgodność przez pracownika Agencji lub notariusza,
dokumentu potwierdzającego rozdzielność majątkową - kopię potwierdzoną za zgodność przez pracownika Agencji lub notariusza,
poprawnie sporządzony planu funkcjonalno-przestrzenny oraz plan rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli służących do produkcji rolnej z zaznaczeniem na której działce odbędzie się planowana inwestycja.
Wskazano jednocześnie, iż Wniosek o przyznanie pomocy (formularz W-1/4.1.3) został wypełniony niezgodnie z instrukcją. Błędnie/niekompletne wypełnione pozycje lub pozycje wymagające aktualizacji: - sekcja I.1.1 (cel złożenia) - dokonując uzupełnienia należy oznaczyć właściwy cel złożenia formularza wynikający z zapisów instrukcji. Składając formularz w celu "korekty wniosku" można zmienić tylko te dane, które zostały wymienione w piśmie OR ARiMR (wezwaniu do uzupełnienia wniosku) wysłanym do Podmiotu przez ARiMR, - SEKCJA V. PLAN FINANSOWY OPERACJI – skarżąca wskazała, iż będzie wykonywać operację związaną bezpośrednio z budową lub modernizacją budynków inwentarskich, co jest niezgodne z zestawianiem rzeczowo finansowym. Skarżąca została także poproszona o ponowne przeanalizowanie przyjętych założeń biznesplanu oraz dostarczenie formularza sporządzonego zgodnie
z instrukcją tak, aby umożliwić przeprowadzenie oceny ekonomiczno-technicznej operacji. Wnioskodawca powinien złożyć poprawnie wypełniony Biznesplan na elektronicznym nośniku danych (CD lub DVD) oraz wydruk arkusza podsumowującego Biznesplan - oryginał (kopie stron z zaznaczonymi błędami w załączeniu). Wydruk podsumowujący Biznesplan powinien być podpisany przez wnioskodawcę oraz osobę go sporządzającą. Podano także, iż błędnie wypełniono TAB. 5. UPRAWY - nie wypełniono zgodnie z wnioskiem obszarowym na 2023 rok. Agencja wskazała także jak prawidłowo należy wypełnić TAB. 19 (CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA PRZYJĘTĄ CENĘ NETTO POSZCZEGÓLNYCH POZYCJI ZESTAWIENIA RZECZOWO-FINANSOWEGO STANOWIĄCEGO CZĘŚĆ IV WNIOSKU O PRZYZNANIE POMOCY), TAB. 24. SPRZEDAŻE NETTO, TAB.25 ZESTAWIENIE SPRZEDAŻY Z FIZYCZNYMI ROZMIARAMI PRODUKCJI W OKRESIE BAZOWYM.
Agencja podniosła, iż zgodnie z treścią § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.
z 2020 r., poz. 719) pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 13 tys. Euro. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa ustalana jest
w oparciu o współczynniki Standardowej Produkcji. Obliczana jest jako iloczyn fizycznych rozmiarów produkcji oraz odpowiedniego współczynnika i wyrażana jest bezpośrednio w euro. Współczynniki zróżnicowane są regionalnie. Wybór regionu odpowiedniego ze względu na położenie większości użytków rolnych nastąpi automatycznie na podstawie powierzchni użytków rolnych zadeklarowanych w arkuszu "Działki". Spowoduje to zastosowanie współczynników odpowiednich dla danego regionu.
Wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało odebrane w dniu 17 września 2024 r., wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia wniosku do dnia 1 października 2024 r. ARiMR podkreśliła, że odmowa przyznania pomocy nastąpiła z powodu braku uzupełnienia w wyznaczonym terminie, czyli do dnia 1 października 2024 r. Zgodnie
z § 15 ust. 2, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy.
Do czasu zakończenia weryfikacji wniosku, czyli do dnia 5 listopada 2024 r. skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów ani wyjaśnień.
Agencja podniosła, iż wskazany termin w piśmie P-9/369 jest terminem materialnym i w przypadku jego przekroczenia nie może być przez organ zmieniony ani przywrócony. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia prawa lub obowiązków o charakterze materialnym. Wskazała także na zasady doręczania przesyłek w trybie art. 43 k.p.a. oraz okoliczność, iż wszystkie pisma kierowane do wnioskodawcy były odbierane przez jedną i tą samą osobę (dorosłego domownika) – M. F..
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działaniem pełnomocnika złożyła M. F..
Zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania:
1. § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych"
w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1371 z póź. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie wynikające z przyjęcia, iż skarżąca nie usunęła braku wniosku pomimo dwukrotnego wezwania, w sytuacji gdy braki wniosku zostały uzupełnione przez skarżącą, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez skarżącą w dniu 19 lipca 2023 roku w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych objętego PROW na lata 2014-2020, został przywrócony do Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...]Oddziału Regionalnego ARiMR celem poprawy wydanego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania pomocy,
2. art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 z późn. zm.), poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym
w szczególności uzupełnionego wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 18 grudnia 2024 roku, który w wyniku ponownej analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, został przywrócony do Biura Inwestycyjnego Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR celem poprawy wydanego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania pomocy,
3. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), poprzez błędne przyjęcie, że nastąpiło skuteczne doręczenie pisma z dnia 9 września 2024 roku w przedmiocie uzupełnienia braków wniosku złożonego przez skarżącą,
w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020, podczas gdy odebranie korespondencji przez domownika nie spełniło celu doręczenia, którym jest zapewnienie stronie rzeczywistej możliwości zapoznania się z pismem,
4. art. 8 k.p.a. poprzez podważanie zasady zaufania obywatela do organów administracji publicznej, w sytuacji gdy ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy, pomimo że skarżąca niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o wezwaniu, uzupełniła braki, czym uczyniła zadość wezwaniu z dnia 9 września 2024 roku,
5. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu; skuteczność doręczenia wezwania, które zostało odebrane przez dorosłego domownika nie zapewniło skarżącej możliwości zapoznania się z jego treścią i podjęcia działań w odpowiednim terminie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, autor skargi wniósł o:
uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości,
zobowiązanie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z uzupełnieniem wniosku zgodnie z treścią wezwania
z dnia 9 września 2024 roku oraz uwzględnieniem rzeczywistych okoliczności związanych z doręczeniem wezwania,
zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, iż uchybienie terminu do uzupełnienia wniosku nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej. Dnia 9 września 2024 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwała skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku. Wezwanie to zostało odebrane przez M. F., która jednak nie poinformowała skarżącej o przesyłce. W wyniku tego skarżąca nie miała wiedzy o konieczności uzupełnienia i nie mogła podjąć stosownych działań
w odpowiednim terminie. Podkreślił przy tym, że skarżąca nie mogła przewidzieć ani zapobiec takiemu zachowaniu. Jest to sytuacja całkowicie niezależna od niej, która
w żadnym stopniu nie wynikała z zaniedbania, braku staranności czy złej woli skarżącej.
Podniósł, iż odebranie korespondencji przez domownika nie spełniało celu doręczenia, którym jest zapewnienie stronie rzeczywistej możliwości zapoznania się
z treścią pisma. Formalizm organu administracyjnego w ocenie skuteczności doręczenia narusza zasadę zaufania do organów państwa. W realiach niniejszej sprawy, doręczenie zostało formalnie uznane za skuteczne, w rzeczywistości nie spełniało swej podstawowej funkcji. I tak, odebranie przesyłki nie zagwarantowało, że skarżąca zapoznała się z jej treścią w odpowiednim terminie. W takiej sytuacji uznanie doręczenia za skuteczne prowadzi do naruszenia praw strony. Podkreślił jednocześnie, że skarżąca niezwłocznie uzupełniła wniosek, czym zadośćuczyniła wezwaniu organu. Działanie skarżącej dowodzi, że działała w dobrej wierze i nie uchylała się od współpracy z ARiMR. Pismem z dnia 10 stycznia 2025 roku pełnomocnik skarżącej został poinformowany, że w wyniku ponownej analizy dokumentów zgromadzonych
w sprawie, wniosek o przyznanie pomocy, złożony przez skarżącą w dniu 19 lipca 2023 roku w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020, został przywrócony do Biura Inwestycyjnego [...]Oddziału Regionalnego ARiMR celem poprawy wydanego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania pomocy. Organ nie wywiązał się z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, do czego był zobowiązany w myśl art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy
o rozwoju obszarów wiejskich. Ograniczając się wyłącznie do formalnej oceny doręczenia naruszył zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę ochrony strony w postępowaniu administracyjnym (art. 7 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o zobowiązanie skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi w postaci uiszczenia wpisu od skargi lub przedłożenia dowodu jego uiszczenia,
w przypadku braku zaistnienia przesłanek do odrzucenia skargi z uwagi na uzupełnienie powyższych braków formalnych wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej
i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2024, poz. 1267), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie narusza ono prawa w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sporem w sprawie objęta jest zasadność odmówienia skarżącej pomocy na wniosek złożony w dniu 28 lipca 2023 r. z uwagi na nieusunięcie jego braków
w zakreślonym terminie pomimo dwukrotnego wezwania.
Agencja wskazała bowiem, iż drugie wezwanie (z dnia 9.09.2024 r.) do uzupełnienia wniosku zostało odebrane w dniu 17.09.2024 r. i do dnia 1.10.2024 r., to jest dnia w którym upływał termin na uzupełnienie wniosku, wniosek nie został uzupełniony.
Skarżąca podnosi zaś, iż Agencja błędnie przyjęła, że wezwanie z dnia 9.09.2024 r. do uzupełnienia braków zostało skutecznie doręczone, albowiem odebranie korespondencji przez dorosłego domownika nie spełniło celu doręczenia, którym jest zapewnienie stronie rzeczywistej możliwości zapoznania się z pismem. Wniosek został uzupełniony w dniu 18.12.2024 r., to jest niezwłocznie po powzięciu wiedzy o wezwaniu, co powinno zostać wzięte przez Agencję pod uwagę.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, że szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" dla operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych", w tym m.in. warunki jakie musi spełnić wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1366; dalej: rozporządzenie), wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298, także jako: ustawa o rozwoju obszarów wiejskich). Jak wynika
z art. 34 ust. 2 ww. ustawy, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4, 5, pkt 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1-2a stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie zaś z § 15 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w § 14 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Ustęp 1a ww. przepisu stanowi natomiast, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto w ust. 2 wskazano, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy strona pomimo dwukrotnego wezwania nie usunie choćby jednego braku wskazanego
w pismach organu wnioskowana pomoc nie może zostać przyznana.
W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że złożony przez skarżącą wniosek zawierał braki wymagające usunięcia zgodnie z postanowieniami ww. przepisów rozporządzenia. Skarżąca była dwukrotnie wzywana do złożenia uzupełnień wniosku, pismami z 8 lipca 2024 r. i 9 września 2024 r. Na pismo z dnia 8 lipca 2024 r. doręczone w dniu 22 lipca 2024 r. skarżąca odpowiedziała w zakreślonym terminie, zaś na pismo
z dnia 9 września 2024 r., zakreślające termin 14 na uzupełnienie wskazanych w nim braków, doręczone w dniu 17 września 2024 r. skarżąca nie odpowiedziała
w zakreślonym terminie, który upływał w dniu 1 października 2024 r. Odmowa przyznania prawa pomocy nastąpiła z powodu braku uzupełnienia wniosku
w wyznaczonym terminie.
Skarżąca podnosi zaś, że wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia 9 września 2024 r. zostało odebrane przez M. F., która nie poinformowała skarżącej o przesyłce. Z uwagi na to skarżąca nie miała wiedzy o konieczności uzupełnienia i nie mogła podjąć stosownych działań w odpowiednim terminie. Odebranie korespondencji przez domownika nie spełniło celu doręczenia. Braki zostały przez skarżącą uzupełnione w dniu 18 grudnia 2024 r., wskutek czego wniosek został przywrócony do poprawy wydanego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy.
Jak wynika z akt administracyjnych pismo Agencji z dnia 9 września 2024 r. stanowiące powtórne wezwanie do usunięcia braków, o którym mowa w art. 15 ust. 1a rozporządzenia zostało doręczone w dniu 17 września 2024 r. dorosłemu domownikowi. Pismo to odebrała M. W.. Pismo zostało zatem prawidłowo doręczone w trybie art. 43 zdanie pierwsze k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie w świetle art. 34 ust. 2 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z jego brzmieniem, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Bieg terminu zakreślonego na uzupełnienie, wynoszącego zgodnie z § 15 ust. 1a rozporządzenia 14 dni rozpoczął się zatem w dniu 18 września 2024 r.
i zakończył 1 października 2024 r. Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie jest możliwe jego przedłużenie, ani przywrócenie. Stosowne pouczenia, w tym o braku możliwości przedłużenia terminu zostały w piśmie z dnia 9 września 2024 r. zawarte. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wobec nie usunięcia wszystkich braków
w wyznaczonym terminie Agencja była zobligowana do odmowy przyznania skarżącej pomocy zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia.
Wbrew twierdzeniom skargi Agencja nie naruszyła wskazanych w skardze przepisów zarówno prawa materialnego, jak i postępowania, szczególnie że jak wynika z wcześniejszych wywodów przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w ograniczonym zakresie. Wskazywane przez skarżącą uzupełnienie wniosku w dniu 18.12.2024 r. nastąpiło z przekroczeniem terminu, o którym mowa
w § 15 ust. 1a rozporządzenia. Tym samym zaistniały przesłanki do zastosowania § 15 ust. 2 rozporządzenia. Okoliczność przywrócenia wniosku o przyznanie pomocy,
o czym mowa w piśmie Agencji z dnia 10.01.2025 r., celem sporządzenia prawidłowego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy pozostaje bez wpływu na prawidłowość oceny co do zaistnienia przesłanek do zastosowania w sprawie § 15 ust. 2 rozporządzenia. Wobec prawidłowego doręczenia wezwania z dnia 9.09.2024 r. w dniu 17.09.2024 r., termin 14 dni na uzupełnienie wynikający z § 15 ust. 1a rozporządzenia upłynął bezskutecznie.
Z uwagi na powyższe Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło