VIII SA/Wa 323/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-13
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kilku sprawach jednocześnie, sąd powinien uwzględnić łączną wysokość kosztów sądowych we wszystkich tych sprawach przy ocenie zdolności płatniczej strony?Ratio decidendi
Sąd powinien uwzględnić łączną wysokość kosztów sądowych, które strona jest zobowiązana uiścić we wszystkich toczących się przed nim sprawach, przy ocenie jej zdolności płatniczej w kontekście wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nawet jeśli dochód strony nie jest zerowy, konieczność poniesienia znaczących kosztów sądowych w wielu postępowaniach może uzasadniać zwolnienie od tych kosztów, aby uniknąć uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla strony i jej rodziny.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny, w tym dochody z gospodarstwa rolnego, rentę syna oraz emeryturę matki. Strona zobowiązana była do uiszczenia wpisów sądowych w czterech sprawach.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K S o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K S na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: zwolnić od kosztów sądowych
Wnioskiem załączonym do skargi K S zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W uzasadnieniu wniosku podał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny (żona i dwoje dzieci) jest gospodarstwo rolne – [...] ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód określił na kwotę [...] zł. Wyjaśnił, że syn jest osobą niepełnosprawną, cierpi na chorobę genetyczną ([...]), jest również leczony psychiatrycznie i w związku z tym otrzymuje rentę socjalną – [...] zł, którą w całości wyczerpują wydatki na jego leczenie. Poza tym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje 84 – letnia matka skarżącego, która otrzymuje emeryturę rolniczą – [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pięcioosobowa rodzina posiada wprawdzie stały dochód w wysokości ok. [...] zł, niemniej jednak mając na uwadze fakt, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 4 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę 800 zł uznano, że oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić. Uznano zatem, że zestawienie dochodu rodziny z wysokością bieżących wydatków w tym w szczególności na leczenie syna, przy konieczności poniesienia kosztów sądowych mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło