VIII SA/Wa 326/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2004 r. postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 1 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. R. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2004 r. Pismem bez daty (złożonym [...] sierpnia 2011 r. na biurze podawczym Sądu) pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną na wskazane wyżej postanowienie Sądu z 1 lipca 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek wskazała, iż z uwagi na stwierdzoną niezdolność skarżącej do pracy trwającą w okresie [...]-[...] sierpnia 2011 r., ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie został zachowany bez winy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 u.p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 u.p.p.s.a. Są nimi: – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, – powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, – równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że nie mogą odnieść pożądanego skutku podnoszone przez skarżącą argumenty. Jak wynika z załączonego do skargi kasacyjnej zwolnienia lekarskiego, obejmuje ono okres od [...] do [...] sierpnia 2011 r. Z akt sądowych wynika, iż w tym okresie skarżąca podejmowała czynności procesowe. Przykładowo [...] sierpnia 2011 r. nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę poleconą zawierającą podpisane przez nią zażalenie na postanowienie Sądu z 4 sierpnia 2011 r. Działanie skarżącej w trakcie trwania niezdolności do pracy świadczy o tym, iż choroba nie stanowiła przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Co więcej, na druku przedmiotowego zwolnienia lekarskiego w rubryce 16 "wskazania lekarskie" lekarz wpisał cyfrę "2", co oznacza, iż "chory może chodzić" (por. k. [...] akt sądowych). Należy w tym miejscu podkreślić, iż choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W związku z tym, samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie Sąd zauważa, iż uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej nie przedstawiła innych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak winy po stronie dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, powołane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.