VIII SA/Wa 327/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 roku T.W., dalej skarżący, wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. działając w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) i Uchwały Rady Miejskiej w R. z dnia [...] września 1995 r. nr [...] w sprawie przekazania Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w R. kompetencji w zakresie dodatków mieszkaniowych, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku nie przyznał skarżącemu wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany z powodu braku spełnienia ustawowej przesłanki faktycznego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] i prowadzenia w nim gospodarstwa domowego wspólnie z małżonką i córkami, pomimo, iż we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący podał powyższy adres zamieszkania. Organ podniósł, że skarżący zadeklarował, że wraz z żoną H.W. i córkami tworzy czteroosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal o powierzchni [...]. Jednakże na podstawie własnych danych organ ustalił, że H.W. korzysta z pomocy społecznej pod adresem [...] w R. W związku z powstałymi rozbieżnościami powstała konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że faktycznym miejscem zamieszkania skarżącego jest lokal mieszkalny przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 roku skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem skarżącego budynek przy ul. [...] nadaje się jedynie do rozbiórki. W mieszkaniu jest pleśń, grzyb i wilgoć oraz szczury i inne gryzonie. Wielokrotnie zwracał się do zarządcy domu – [...] o remont mieszkania, lecz bezskutecznie. Córka jest chora na astmę oskrzelową i dlatego żona wraz z córkami zamieszkuje gościnnie u swojej matki przy ul [..]. Sam nie przebywa cały czas w mieszkaniu przy ul. [...], gdyż nie jest to możliwe. Nie jest w stanie tego mieszkania nawet ogrzać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, że organ I instancji podjął prawidłową decyzję. Nie ulega żadnej wątpliwości, że faktyczne miejsce zamieszkania skarżącego i jego rodziny jest inne niż wskazane we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponadto organ nie może wziąć pod uwagę powodów wskazanych przez skarżącego w złożonym odwołaniu, a w szczególności faktu niemożliwości zamieszkania w przedmiotowym lokalu z powodu jego złego stanu technicznego i przeznaczenia do rozbiórki. Tak więc zdaniem organu na gruncie przywołanego przepisu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. A zatem o stałym zamieszkiwaniu świadczą okoliczności faktyczne, a nie zameldowanie. Pismem z dnia [...] marca 2007 roku skarżący skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną. Problem w omawianej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy można zaliczyć do członków wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) osoby czasowo przebywające poza miejscem stałego zamieszkania z powodu warunków panujących w tym lokalu. Zgodnie z dyspozycją powołanego wyżej art. 4 przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Trzeba zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że taka definicja w pełni określa pojęcie gospodarstwa domowego na potrzeby rozstrzygania wniosków osób ubiegających się o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie wydatków na użytkowany lokal mieszkalny. Nie zachodzi zatem potrzeba korzystania z definicji gospodarstwa domowego zawartych w innych aktach prawnych. Za punkt wyjścia do wyjaśnienia treści art. 4 należy przyjąć istotę i cel dodatku mieszkaniowego. Obecnie obowiązująca ustawa, jak i ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, nie definiują instytucji dodatku mieszkaniowego. W tej sytuacji dodatek mieszkaniowy można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (zob. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10). Nadrzędnym celem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów regulowanych. Powyższy pogląd znalazł odzwierciedlenie także w orzecznictwie sądowym (po r. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 898/00, niepubl.). Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art. 3 ustawy. Drugą przesłankę stanowi kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 5 ustawy. Tak więc dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń. Nie ulega wątpliwości, że rodzina skarżącego nie może aktualnie mieszkać przy ulicy [...] z przyczyn obiektywnych, zachowując prawo do zamieszkiwania w tym lokalu, ponieważ skarżący regularnie płaci należny czynsz. Powyższa sytuacja nie zmienia faktu, że wydatki ponoszone przez rodzinę są objęte wspólnym budżetem. Przejściowy pobyt niektórych członków rodziny poza miejscem stałego zamieszkania związany z aktualnym stanem technicznym lokalu, nie oznacza, że nie są osobami wspólnie stale zamieszkującymi i gospodarującymi z wnioskodawcą i nie wyłącza ich to z grona członków gospodarstwa domowego wspólnego z wnioskodawcą w rozumieniu art. 4 ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią wytyczne Sądu w zakresie wykładni pojęcia osób stale zamieszkujących i gospodarujących wspólnie z wnioskodawcą. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem powołanych przepisów prawa Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.