VIII SA/Wa 327/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-19
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. Obowiązek udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku braku stałego dochodu, niskich dochodów rodziny i konieczności ponoszenia kosztów utrzymania przez rodziców, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
I. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się wraz z siostrą studentką z emerytury ojca i zasiłku chorobowego matki. Rodzice odmówili pokrycia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla I. J. zam. [...] R. ul. [...]
Wnioskiem załączonym do skargi I. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.
Z uzasadnienia wniosku oraz pisma uzupełniającego wynika, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i siostrą – studentką I roku studiów stacjonarnych. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura ojca skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłek chorobowy matki w wysokości [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że koszty utrzymania jej ponosi ojciec i są to koszty wyłącznie wyżywienia, opłat za energię i wodę. Oświadczyła również, że rodzice odmówili jej, jako osobie dorosłej pokrycia jakichkolwiek kosztów związanych z przedmiotową sprawą, poza tym nie są oni w stanie partycypować w tychże kosztach. Skarżąca wyjaśniła, że obiektywną przyczyną stojąca na przeszkodzie w podjęciu przez nią zatrudnienia jest brak pracy w miejscu zamieszkania i brak środków na poszukiwanie pracy w innym mieście.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie posiada stałego dochodu, pozostaje razem z uczącą się jeszcze siostrą na utrzymaniu rodziców pobierających niewielką emeryturę i zasiłek chorobowy.
W tej sytuacji uznano, że skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło