VIII SA/Wa 327/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania, co ma miejsce w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, prawo pomocy może zostać przyznane, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie rozwiązanie.Stan faktyczny
Z. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Rady Ministrów odmawiającej przyznania emerytury specjalnej. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając, że w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie ustawowe, natomiast w zakresie ustanowienia adwokata prawo pomocy zostało przyznane.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W dniu 12 maja 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym wyjaśnił, że jest w tragicznej sytuacji materialnej. Utrzymuje się wyłącznie z pomocy społecznej tj. zasiłku w wysokości [...] zł, zamieszkuje u siostry, której płaci za pokój [...] zł miesięcznie.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Prezesa Rady Ministrów wydana w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawca zwolniony jest zatem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a.
Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stwierdzono, że skarżący, który utrzymuje się z minimalnego zasiłku z pomocy społecznej nie ma żadnych realnych możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło