VIII SA/Wa 333/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-04
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, mimo ustawowego zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, ponieważ zwolnienie to wynika wprost z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. e PPSA) i następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, w oparciu o art. 262 PPSA, zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
D. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca wskazała na swoje zatrudnienie na czas określony i niskie dochody, które ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalono i zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla D. M. zam. R., ul. [...]
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. D. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest zatrudniona na czas określony do końca maja 2011 r. Z tego tytułu osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że każdego miesiąca syn przekazuje jej [...] zł jako dopłatę do czynszu za wynajmowane mieszkanie.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja rozstrzygająca kwestię umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, a więc akt administracyjny dotyczący spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oceniając wniosek stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca według złożonego oświadczenia jest zatrudniona do końca maja 2011 r., przy czym dochód, który osiąga aktualnie jest niewielki i pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Nie ma ona zatem żadnych możliwości poczynienia niezbędnych oszczędności, które pozwalałby ponieść koszty ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło