VIII SA/Wa 336/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-20
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Marek Wroczyński, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że centrum jej życiowych interesów przeniosło się do innej miejscowości, mimo że osoba ta nadal posiada tytuł prawny do nieruchomości, z której ma być wymeldowana?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zameldowania i skoncentrowała swoje centrum życiowych interesów w innym miejscu. Decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie stan faktyczny i nie przesądza o prawie do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu skarżącej i jej dzieci z pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że A.G. opuściła miejsce zameldowania w miejscowości Ś. i jej centrum życiowe stanowi lokal w R., co potwierdzało zameldowanie syna w R. oraz uczęszczanie drugiego syna do szkoły w rejonie R. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc, że nadal zamieszkuje w Ś. i jest współwłaścicielką nieruchomości, a R. nie jest jej miejscem stałego pobytu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Adam Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego skargę oddala.
Syg akt VIII SA/ Wa 336/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Wójt Gminy W., biorąc
za podstawę art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności
i dowodach osobistych[ DZ.U z 2001 roku, nr 87, poz. 960 z póź. zmianami], dalej jako ustawa oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego[ DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 z poź. zmianami] dalej jako k.p.a. orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego [...], gmina W., województwo [...] A.G. wraz dziećmi H. i I. G.
Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji podnosił, że na wniosek R.P. zostało wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie A.G. wraz z jej dziećmi z pobytu stałego w miejscowości [...].
Organ ustalił, że A.G. zamieszkuje na przemian tydzień u męża
w R. przy ulicy [...] , a następny tydzień w miejscowości [....]. Jej syn H. uczęszcza do Szkoły Podstawowej w K. Ustalono również, że jej syn P. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem R. ulica [...].
Zdaniem organu zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy, osoba, która opuszcza miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad dwa miesiące obowiązana jest wymeldować się w organie właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu.
Tak więc podstawą do wymeldowania jest spełnienie jednej przesłanki, jaką jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania.
Zdaniem organu A.G. opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały - [...].
Z tego też względu została spełniona przesłanka z art.15 ust.2 ustawy pozwalająca orzec o wymeldowaniu A.G. wraz z dziećmi H. i A. G. z lokalu w miejscowości [...].
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w imieniu własnym i swoich dzieci wniosła A.G.
W odwołaniu podnosiła, że jest wraz z matką i siostrami współwłaścicielką domu znajdującego się na działkach o numerach ewidencyjnych 49 i 50. Podnosiła,
że R.P. nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości na której znajduje się budynek z którego została wymeldowana. Argumentowała, że lokal
w miejscowości S. jest jej miejscem stałego pobytu, a w R. u męża mieszka tylko czasami.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku Wojewoda [...] biorąc
za podstawę art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust.2 ustawy po rozpoznaniu odwołania A.G. od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku wydanej przez Wójta Gminy W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podnosił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Wójt Gminy W. wymeldował z pobytu stałego
w miejscowości S. A.G. wraz z jej dziećmi H. i I.
Z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił R.P. właściciel przedmiotowego lokalu nabytego na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1992 roku.
Organ ustalił, że A.G. zamieszkuje wraz z mężem i dziećmi H.
i I. w R. przy ulicy [...]. Pod tym adresem zameldowany jest również syn P. Syn H. uczęszcza do szkoły podstawowej w K. Ulica M. podlega pod obwód szkolny K.
Organ odwoławczy podnosił, że stosownie do art.15 ust.1 ustawy, osoba, która opuszcza miejsce stałego pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż trzy miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy właściwym
ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy zgodnie
z art.15 ust.2 ustawy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zdaniem organu decyzja o wymeldowaniu danej osoby uzależniona jest
od spełnienia jednej przesłanki, jaką jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania się.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału pozwala uznać, że A.G. wraz z dziećmi opuściła lokal w miejscowości Ś.
A.G. zamieszkuje zarówno w R. przy ulicy M., jak
i w miejscowości Ś. Jednocześnie ustalono, że syn H. uczęszcza
do szkoły podstawowej w K., która jest właściwa dla miejsca zamieszkania przy ulicy M. Ustalenia te zostały oparte na wywiadzie policyjnym przeprowadzonym zarówno w miejscowości Ś., jak i w R. przy ulicy M.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2007 roku wniosła A. G.
W swojej skardze podnosiła, że wyrokiem sądu z dnia 16 grudnia 1987 roku jej rodzice otrzymali działkę o numerze ewidencyjnym [...],,zabudowaną, na której stoi dom mieszkalny. Dom ten znajduje się w miejscowości Ś.
Skarżąca podnosiła, że po wyjściu za mąż nadal zamieszkuje w miejscowości Ś. Argumentowała, że jest jedyną żywicielką rodziny, a mąż opiekuje się synami H. i P., zaś jej matka mieszkająca w miejscowości Ś. córką I. Obecnie pracuje w W. i codziennie dojeżdża z R. do pracy. Zdecydowanie podtrzymywała twierdzenia, że R. nie jest miejscem jej stałego pobytu.
W dalszej części skargi podnosiła, że R.P. nie jest właścicielem domu mieszkalnego w miejscowości Ś. na dowód czego dołączyła kserokopie dokumentów i orzeczeń sądowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga A.G. nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi
art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej nie może zostać przeprowadzona przez sąd dowolnie, a w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może, bowiem eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej wojewódzkich sądów administracyjnych.
W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji
( i postępowania, które ją poprzedziło) z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Dopiero po stwierdzeniu, ze zaskarżona decyzja nie jest dotknięta nieważnością, sąd administracyjny może przystąpić
do badania ewentualnego istnienia pozostałych wad orzeczenia. W następnej kolejności wojewódzki sąd administracyjny powinien przeprowadzić kontrolę przestrzegania przepisów o postępowaniu administracyjnym ( w zakresie określonym postanowieniami art.145 § 1 pkt 1 lit. b i c). W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie
i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem,
a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy [ por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1981 roku, SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz.7].
Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego { np. wyrok z 14 maja 2001 roku, syg. akt V SA 1496/00, pub. LEX 54454 } pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem,
z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów {art. 10 ust.1 w związku z art.6 ust.1 ustawy oraz art. 25 kodeksu cywilnego}. Wychodząc z powyższego założenia należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby, to miejsce gdzie dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania {odzież, żywność, meble}, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce w pobliżu którego stara się zameldowany koncentrować miejsce nauki, pracy, robienia zakupów, korzystania z usług, opieki medycznej.
O stosownym opuszczeniu lokalu będziemy mogli mówić wtedy gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal w którym był zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.
Ustalenia faktyczne dokonane na podstawie zebranego materiału dowodowego
w niniejszej sprawie pozwalały organom uznać, iż skarżąca opuściła miejsce stałego zameldowania - Ś. i jej centrum życiowym stanowi lokal w R. przy ulicy M.
Świadczy o tym fakt zameldowania dziecka, syna P. w lokalu przy ulicy M., uczęszczania przez syna H. do szkoły podstawowej w rejonie szkolnym ulicy M. Nadto sama skarżąca przyznała, że codziennie
z R. dojeżdża do W. do pracy i to uniemożliwia jej codzienny dojazd
do miejscowości Ś Tak więc trafnie oceniły organy, że nie można uznać,
iż w miejscowości Ś. koncentrują się interesy życiowe jej i jej rodziny.
Sam fakt przyjeżdżania do miejscowości Ś. nie może przesądzać o jej tam stałym pobycie.
Ustaleniom faktycznym w sprawie nie można postawić zarzutu sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Taka sprzeczność zachodzi wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,
a konkluzją, do jakiej dochodzi organ na podstawie tego materiału.
Taka sprzeczność wystąpi gdy :
- z treści dowodu wynika co innego niż przyjął organ / przeinaczenie /;
- gdy pewnego dowodu zebranego nie uwzględniono przy ocenie - wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy;
- gdy organ przyjął pewne fakty za ustalone, mimo że nie zostały one w ogóle lub
są niedostatecznie potwierdzone;
- gdy organ uznał pewne fakty za nieudowodnione, mimo że były ku temu podstawy
- ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego wnioskowania, tzn. organ wyprowadził błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności.
Nie można uznać za dowolne ustalenia faktyczne w sytuacji gdy ich podstawą jest część zgromadzonego materiału dowodowego. Organy w ramach swobodnej oceny dowodów miały prawo odmówić wiary twierdzeniom skarżącej, że Ś. jest jej miejscem stałego pobytu.
Nie można też organom postawić zarzutu błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania art. 15 ustawy. Ustalenie przez organ, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu i ma ono charakter trwały i dobrowolny, dawało podstawy
do wymeldowania danej osoby. Źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.
W sytuacji gdy organy ustaliły, że interesy życiowe skarżącej zostały skoncentrowane w R. przy ulicy M., to zasadnym było wydanie decyzji
o wymeldowaniu jej z pobytu stałego w miejscowości Ś. na podstawie art.15 ust.2 ustawy. Zdaniem sądu wpływu na wydaną decyzję nie miały sprawy tytułu prawnego do tegoż lokalu. Decyzja o wymeldowaniu nie przesądza o prawie danej osoby do lokalu. Decyzja o wymeldowaniu potwierdza stan faktyczny, który zaistniał.
Z tego względu biorąc za podstawę art.151 p.p.ps.a. orzeczono jak
na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło