VIII SA/Wa 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., znak [...] biorąc za podstawę art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej k.p.a.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R., od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2008 roku, znak [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 27 354,12 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku klon zwyczajny – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia [...] marca roku, znak [...], wymierzono [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. administracyjną karę pieniężną w wysokości 27 354,12 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku klon zwyczajny, które rosło na terenie nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] położonej w R. przy ul. [...]. Ustalono, że działka, na której rosło przedmiotowe drzewo z gatunku klon zwyczajny o obwodzie 39,56 cm znajdowało się w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Przedmiotowe drzewo zostało usunięte na zlecenie tegoż skarżącego podczas prac nadzorowanych przez kierownika administracji osiedla [...] bez zezwolenia stosownego organu. Jednocześnie wyjaśniono, iż w związku z brakiem kłody, w dniu 12 lipca 2007r. podczas oględzin w terenie, dokonano pomiaru najmniejszego promienia pnia drzewa, celem wyliczenia obwodu zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody( Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.;, dalej jako u.o.p.). Ustalono, że najmniejszy promień pnia wynosi 7 cm. Na jego podstawie ustalono obwód, który pomniejszo o 10%. Tak ustalony obwód następnie stanowił podstawę do ustalenia wysokości opłaty przy zastosowaniu stawek współczynnika określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.). Wysokość kary zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. stanowi trzykrotność ustalonej opłaty z uwzględnieniem poszczególnych stawek w/w rozporządzenia oraz pkt 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. Nr 73, poz. 733). Od decyzji organu pierwszej instancji odwołała się [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w R. Strona ta podniosła, iż drzewo to nie posiadało korony głównej, a jedynie odgałęzienia, które wyrastało z pnia w kierunku południowym. Podczas wycinania innych drzew spadający z góry konar złamał odgałęzienia znajdujące się na pniu na wysokości 180 cm. Była to jedyna gałąź na tym drzewie. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. Podkreślił, iż skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na dokonanie wycinki drzew z gatunku klon zwyczajny. Usunięcie drzewa nie nastąpiło również w związku z zaistnieniem przypadku, o którym mowa w art. 83 ust. 6 u.o.p. Również kara pieniężna została wyliczona w sposób prawidłowy. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w R. Spółdzielnia wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub też zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie skarżącego do zastąpienia usuniętego drzewa innymi drzewami w ilości 10 sztuk w terminie do 10 lipca 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucała organowi administracji publicznej naruszenie przepisów art. 83 ust.1, art. 86 ust. 1, 4 i 9 u.o.p., poprzez dowolną interpretację cytowanych przepisów, która spowodowała uznanie za zasadne zastosowania wysokiej kwotowo kary pieniężnej, za wycięcie odnogi kasztanowca. W ocenie skarżącego, nie doszło do wycięcia drzewa, a jedynie do wycięcia pozostałości drzewa, które nie rokowało szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Drzewo składa się z dwóch elementów, tj. pnia i korony. Drzewo usunięte nie miało korony, co jednak nie zostało ustalone przez organ odwoławczy i dlatego nie powinna mieć zatem zastosowania ustawa o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącego należało ustalić, w jakim stanie było przedmiotowe drzewo, co było przyczyną jego wycięcia i przesłuchać na tę okoliczność świadków. Podnosił, że od drzew nie rokujących szans na przeżycie lub obumarłych nie pobiera się opłat. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie bezsporny jest fakt usunięcia bez wymaganego zezwolenia drzewa przez skarżącą. Zarzuty, które zostały podniesione przez skarżącą dotyczyły, m.in. naruszenia przez organ prawa materialnego – art. 86 ust. 8 i 9 u.o.p. oraz wadliwych ustaleń faktycznych. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojaki sposób: poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Pierwszy sposób naruszenia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 .04.2003 roku, I CKN 160/01 ; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 .02.2006 roku, II CSK 101/05). Zarzuty skargi zmierzały do wykazania, że organy zastosowały błędną wykładnię przepisów art. 86 ust. 8 i 9 u.o.p., poprzez przyjęcie, że w przypadku gdy drzewo jest obumarłe i nie rokuje szans na przeżycie lub w związku z jego zabiegami pielęgnacyjnymi, to nie może zostać usunięte bez zezwolenia organu administracji publicznej, gdyż ustawa nie przewiduje obowiązku pobierania opłat w takich sytuacjach. Stanowisko skarżącej jest błędne, jeżeli uwzględnić treść normatywną regulacji dotyczących wymierzania administracyjnych kar pieniężnych za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 83 .1 u.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta , burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę właściciela . Ustęp 6 wyżej cytowanego przepisu wymienia enumeratywnie sytuacje, gdzie na wycięcie drzew i krzewów zgoda organu nie jest potrzebna . Obejmuje to następujące przypadki : 1. w lasach, 2. owocowych , owocowych z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody – na obszarach nieobjętych ochrona krajobrazową, 3. na plantacjach drzew i krzewów, 4. których wiek nie przekracza 5 lat, 5. usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych, 6. usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem , w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego , z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału, 7. które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu, 8. stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. W świetle art.86 u.o.p fakt, że drzewo które obumarło lub nie rokuje szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, daje tylko podstawę do wydania zezwolenia na jego wycięcie i niepobierania opłat za usunięcie takiego drzewa. Osoba wnioskująca o wydanie zezwolenia, między innymi w składanym wniosku do organu, winna podać przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzew. Tak więc, to organ przeprowadzając postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa musi ocenić, czy nie zachodzi sytuacja, w której zasadnym byłoby przesadzenie drzewa albo zastąpienia go innym drzewem (art.83 ust.3 u.o.p.), czy też ustalenia, że za usunięcie drzewa będzie ustalana stosowna opłata. W niniejszej sytuacji nie miała znaczenia również okoliczność, jak wyglądało usunięte drzewo, czy wskutek prac wycinkowych utraciło ono swoją koronę. Ocena zasadności wycięcia, naliczenia opłat za wycięcie drzewa, może być dokonana tylko przed jego wycięciem i to przez organ. W prowadzonym na wniosek postępowaniu, ustalone zostałyby bowiem warunki usunięcia przedmiotowego drzewa, a wśród nich również ewentualne nasadzenie zastępcze. Tak więc należy uznać, że zezwolenie na usunięcie drzewa, zgodnie z art. 83 ust.1 u.o.p. jest wymagane niezależnie od stanu żywotności drzew, zabiegów pielęgancyjnych i oddziaływania na otoczenie, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 83 ust. 6 u.o.p. Przy ustalaniu stawki kary za usunięcie odnogi drzewa organy prawidłowo zastosowały przepis art. 85 ust.6, art. 89 ust.1 u.o.p. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 22.09.2004 roku w sprawie trybu nakładania kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów ( Dz.U. Nr 219, poz. 2229). Przy wyliczaniu kary zastosowały obowiązującą na rok 2007, stawkę za 1 cm drzewa określoną w załączniku nr 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z 12 października 2006 roku, w sprawie stawek za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni w 2007 roku (M.P. NR 73, poz. 733). Prawidłowo też ustaliły, współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia. W tym akurat zakresie, skarżąca nie stawiała żadnych zarzutów zaskarżonej decyzji. Prawidłowo również podwyższono wysokość opłaty za usunięcie drzewa z terenów zieleni. Zgodnie z art. 5 pkt 21 u.o.p. tereny zieleni to tereny wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi o zwartej zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzysząca ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym i przemysłowym. Zdaniem sądu organ prawidłowo uznał, że usunięte drzewo, które rosło na osiedlu mieszkaniowym w granicach miasta znajdowało się na terenie zieleni. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej nie naruszyły reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski zaś, organów wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego, nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału. Dokonane ustalenia i ich ocena, nie pozostaje w sprzeczności z treścią zebranego materiału w sprawie. W toku postępowania zostały zagwarantowane skarżącej, prawa przysługujące jej jako stronie. Sąd nie mógł zmienić zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie skarżącego do zastąpienia usuniętego drzewa innymi drzewami w ilości 10 sztuk, gdyż rozstrzygnięcie takie byłoby niezgodne z przepisami ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny działa na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zawiera rodzaj i zakres rozstrzygnięć wydawanych przez tenże Sąd (art. 145 -151 p.p.s.a.). Taki wniosek należało skierować do organu, który wymierzył stosowną karę. Mając powyższe na uwadze, biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.