VIII SA/Wa 339/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej Nr [...] z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Skierowaniem znak [...] z [...] grudnia 2015 r. A. W. (zwana dalej: skarżąca, strona) została skierowana przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień W.– [...] na badania w celu ustalenia aktualnej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem Nr [...] z [...] grudnia 2015 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej: RWKL, organ I instancji) działając na podstawie: art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414, zwana dalej: u.s.w.) oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761, zwane dalej: rozporządzeniem MON z 2015 r.) oraz § 5 i 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r. poz. 1013 zwane dalej: rozporządzeniem MON z 2012 r.), orzekła o zaliczenia skarżącej do Kategorii N Zał. 1 Grupa I – niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Uzasadniając organ I instancji podał, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie 1 – [...], powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej - § 44 pkt 3 na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia MON. W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Podała, że zaskarżone orzeczenie stwierdzało niezdolność do zawodowej służby wojskowej, w związku z rozpoznaniem: 1 (ka[...]). Skarżąca wskazała, że 18 stycznia 2016 r. poddała się zabiegowi usunięcia [...] metodą laparoskopową. Zabieg przebiegł prawidłowo i bez powikłań, co skutkuje definitywnym wyleczeniem [...]. Lekarz prowadzący po wykonaniu zabiegu zaświadcza u niej brak uszczerbku na zdrowiu. Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie orzeczeniem Nr [...] z [...] lutego 2016 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej: CWKL, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. § 3 ust. 1 pkt 4, § 7 pkt 1, § 22 ust. 1 § 23 ust. rozporządzenia MON z 2015 r., uchyliła zaskarżone orzeczenie i w tym zakresie orzekła o zaliczeniu skarżącej – majora rezerwy - do Kategorii N – Zał. 1 Grupa I – niezdolna do zawodowej służby wojskowej. CWKL rozpoznała u skarżącej: 1. Przebytą operację usunięcia [...] w przebiegu [...] nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju - § 44 pkt 4; 2. [...] w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1; 3. Bliznę po [...] (2002 r.) - § 3 pkt 1. W orzeczeniu organ odwoławczy zaznaczył, że schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podała, że zaskarżonym postanowieniem organ I instancji rozpoznając w pkt 1 [...] (§ 44 pkt 3), uznał stronę za niezdolną do zawodowej służby wojskowej z tego powodu. Od powyższego orzeczenia badana złożyła odwołanie podnosząc, że 18 stycznia 2016 r. poddała się zabiegowi usunięcia [...] metodą laparoskopową, który przebiegł bez powikłań. Do odwołania dołączyła kartę informacyjną z leczenia szpitalnego oraz zaświadczenie lekarskie, w którym wpisano, że zabieg usunięcia [...] nie pozostawił uszczerbku na zdrowiu u badanej. Organ odwoławczy wskazał, że [...] w organizmie człowieka spełnia określoną rolę w procesie trawienia. Oczywiście pooperacyjny brak [...] nie zagraża życiu człowieka, ale upośledza niewątpliwie w mniejszym lub większym stopniu sprawność organizmu. Godnym podkreślenia jest fakt, że organy które zostały wykształcone w życiu płodowym ulegają zanikowi u człowieka po narodzeniu jeżeli nie spełniają jakichkolwiek funkcji. Podał nadto, że zgodnie z zapisem § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z 2015 r., CWKL rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wskazał, że żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie orzekają z grupy 1 rozporządzenia MON z 2015 r., w której do przebytej operacji [...] przypisano § 44 pkt 4 i kategorię N, co czyni skarżącą - badaną niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskując o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego je orzeczenia w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz zwrot kosztów postepowania. Wydanemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej: k.p.a.), polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej, poprzez brak jakichkolwiek ustaleń, iż przebyta u skarżącej operacja [...] wywołuje skutki w postaci upośledzenia sprawności ustroju; 2. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, nieodniesienia się do wszystkich zarzutów do zaskarżonej decyzji (brak powikłań po zabiegu, brak uszczerbku na zdrowiu) co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżąca podała, że wydając zaskarżone orzeczenie CWKL zmieniła rozpoznanie choroby lub ułomności skarżącej na kwalifikację z § 44 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r., rozpoznając u skarżącej przebytą operację usunięcia [...] nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju i uznała skarżącą za niezdolną do zawodowej służby wojskowej - kategoria N. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy zajął stanowisko, iż pooperacyjny brak [...] skutkuje uznaniem skarżącej jako niezdolnej do zawodowej służby wojskowej. Według organu brak [...] w mniejszym lub większym stopniu upośledza sprawność organizmu, organ nie poczynił jednak w tym zakresie żadnych badań, z których takie upośledzenie wynikałoby. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności fizycznej do zawodowej służby wojskowej nie może mieć cech dowolności. W odwołaniu od orzeczenia organu I instancji skarżąca wskazała, że zabieg przeprowadzony został bez powikłań, w sposób prawidłowy. Do odwołania załączyła zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak uszczerbku na zdrowiu w związku z zabiegiem. CWKL nie odniosła się do tych twierdzeń i dowodów. Skarżąca jako kandydat do zawodowej służby wojskowej przynależy do grupy I (kolumna czwarta wykazu). W rozdziale XI załącznika zawarte zostały schorzenia układu [...], które kwalifikują osoby badane przez komisje lekarskie jako niezdolne do zawodowej służby wojskowej. Pooperacyjny brak [...] u skarżącej kwalifikuje ją zdaniem CWKL jako niezdolną do zawodowej służby wojskowej na podstawie § 44 pkt 4 załącznika do rozporządzenia MON z 2015 r. Powyższy przepis stanowi, iż jako niezdolne należy kwalifikować osoby po przebytej operacji [...] lub dróg [...] nieznacznie upośledzającej sprawność ustroju. Z akt sprawy, a tym bardziej z uzasadnienia wydanych orzeczeń nie wynika, czy rozpoznana ułomność, jaką jest przebyta u skarżącej operacja [...] wywołała skutek w postaci upośledzenia sprawności ustroju. Brak jest w tym zakresie dokumentacji medycznej i wniosków. Konstrukcja przepisu nie upoważnia do orzekania o niezdolności do zawodowej służby wojskowej już z samego faktu braku [...]. Musi tej ułomności towarzyszyć również nieznaczne upośledzenie sprawności ustroju. Tymczasem brak stanowiska organu w powyższym zakresie poskutkował wydaniem zaskarżonych orzeczeń w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Naruszone zostały zatem zasady prawa wyrażone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem strony, w sytuacji, kiedy organy rozpoznają u skarżącej chorobę lub ułomność zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r., co eliminuje ją z zawodowej służby wojskowej, to zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., winny były dokonać ustaleń jakie względy medyczne i dlaczego świadczą o powyższej kwalifikacji, a także jak dane te i dlaczego przekładają się na stwierdzoną kwalifikację (diagnozę). Bez dokonania przedmiotowych wyjaśnień, strona nie ma możliwości realizacji swych praw w postępowaniu, łącznie z prawem do zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w sprawie orzeczeń stanowił art. 5 ust. 1 u.s.w. Zgodnie z tym przepisem zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy zatem odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 u.s.w.). Należy zaznaczyć, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w ww. zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia MON z 2012 r. (w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości) oraz rozporządzenia MON z 2015 r. (w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach). Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia MON z 2015 r. wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 u.s.w., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Sąd zaś kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z 2015 r., CWKL rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podejmując zaskarżone orzeczenie organ odwoławczy mógł więc uznać, że przeprowadzone badania pozwalają na podjęcie stosownych rozstrzygnięć bez konieczności przeprowadzenia ponownych badań. Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew zarzutowi skargi, organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy, w wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił w swobodny, a nie w dowolny sposób materiał dowodowy. Organ odwoławczy wprawdzie w dość skrótowy, niemniej jednak w wystarczający i przekonywujący sposób uzasadnił też swoje rozstrzygnięcie. Wskazał bowiem, że na podstawie ustalonego w sprawie stanu zdrowia skarżącej - po odbytym zabiegu leczniczym, stwierdzono u niej przebytą operację [...] lub dróg [...] nieznacznie upośledzającą sprawność układu. Zdaniem CWKL pooperacyjny brak [...] u skarżącej kwalifikuje ją jako niezdolną do zawodowej służby wojskowej na podstawie - § 44 pkt 4 załącznika Nr 1 Rozdział XI do rozporządzenia MON z 2015 r. Powyższy przepis stanowi, iż jako niezdolne należy kwalifikować zgodnie z kolumną 4, osoby po przebytej operacji [...] lub [...] nieznacznie upośledzającej sprawność ustroju. Istotną jest także okoliczność, iż zabieg usunięcia [...] skarżąca przebyła 18 stycznia 2016 r., zaś ocena jej stanu zdrowia pod kątem zdolności do służby wojskowego dokonywana była przez organ I instancji 28 grudnia 2015 r. - a więc przez zabiegiem i [...] lutego 2016 r. przez CWKL, a wiec w miesiąc po zabiegu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie zostało w wystarczający sposób przez organ odwoławczy uzasadnione, a zakwalifikowanie rozpoznanych schorzeń nastąpiło stosownie do załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. Za niezasadne należy więc uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W skardze skarżąca odwołując się do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wskazała jednocześnie, iż analogiczna sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 13 listopada 2008 r. w sprawie II SA/Bd 656/08. Nie mniej w ocenie składu orzekającego pomimo rozpoznania w sprawie wskazanej przez skarżącą również przebytą operację [...], to obu sytuacji nie można porównywać jako całkowicie tożsamych. Zwrócić tu uwagę należy, że w stanie sprawy II SA/Bd 656/08, usunięcie [...] nastąpiło przed 11 laty – przed orzeczeniem wojskowych komisji lekarskich, natomiast w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, przebyta operacja usunięcia [...] w przebiegu [...] – miała miejsce 1 miesiąc przed orzeczeniem CWKL. Dodać zatem należy, że w powołanej sprawie komisje wojskowe jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dysponowały aktualną dokumentację medyczną, zaś w niniejszej sprawie dokumentacja ta w postaci Karty Informacyjnej leczenia szpitalnego zawierającej wyniki badań oraz zaświadczenie lekarskie zostały organowi odwoławczemu udostępnione. W tej sytuacji nie można o analogicznej sprawie ze sprawą dotyczą skarżącej. Sąd nie dopatrzył się zaś naruszenia przez organ odwoławczy innych przepisów postępowania, w tym wskazanego w skardze art. 8 k.p.a., czy też przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia MON z 2015 r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowy sposób, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia przez organ odwoławczy ostatecznego rozstrzygnięcia. W sprawie nie doszło do takich naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na jej wynik. Tym samym, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.