VIII SA/Wa 34/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja", "organ") z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. C. (dalej: "skarżący") pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] listopada 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął – za pośrednictwem Biura Powiatowego ARiMR w G. – wniosek skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego PROW na lata 2007-2013. Wnioskowi został nadany numer [...]. Przeprowadzona weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. Z tego względu pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]) skarżący został poinformowany o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania tego pisma. W przedmiotowym piśmie organ wskazał, jakie dokumenty należy dostarczyć oraz jakie wyjaśnienia należy złożyć. W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący wystąpił z prośbą o wyrażenie zgody na przedłużenie o 21 dni terminu na dostarczenie brakującej dokumentacji. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]) organ powiadomił skarżącego o wyrażeniu zgody na wydłużenie terminu na wykonanie ww. czynności do dnia [...] lutego 2013 r. Następnie dnia [...] lutego 2013 r. do [...] OR ARiMR wpłynęły dokumenty i wyjaśnienia objęte wezwaniem z dnia [...] stycznia 2013 r. W wyniku analizy dostarczonej dokumentacji, wskazanym na wstępie pismem z dnia [...] marca 2013 r. Agencja działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) orzekła o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 169, poz. 1141). Uzasadniając Agencja podniosła m.in., iż skarżący [...] maja 2012 r. podpisał umowę nr [...] zawartą z ARiMR w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" w ramach PROW na lata 2007-2013 na kompleksowe założenie sadu jabłoniowego wraz z wyposażeniem oraz zakup nowych maszyn i urządzeń do produkcji sadowniczej w celu przywrócenia produktywności w zakresie produkcji roślinnej – sadowniczej zniszczonej w wyniku wystąpienia klęski gradu oraz deszczu nawalnego, które miały miejsce w gospodarstwie w dniu [...] lipca 2011 r. Agencja zauważyła, że w złożonym dnia [...] listopada 2012 r. wniosku skarżący ubiega się o dofinansowanie w związku z wystąpieniem tej samej szkody w gospodarstwie, na którą uzyskał już pomoc finansową przyznaną zgodnie z umową [...]. Dlatego też odmówiła przyznania pomocy w związku z nie spełnieniem jednego z kryteriów dostępu do Programu. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie. Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację, podnosząc, iż wniosek złożony w ramach naboru do przedmiotowego działania w 2012 r., powinien być rozpatrzony w oparciu o jedną z dwóch szkód (opad gradu), jakie wystąpiły w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] lipca 2011 r. W opinii skarżącego, stanowisko Agencji przekazane pismem z dnia [...] marca 2013 r. jest nie do zaakceptowania w świetle okoliczności stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów. W ocenie skarżącego, w przypadku złożonego wniosku o pomoc, nie mamy do czynienia ani z tą samą szkodą, z powodu której przyznano skarżącemu pomoc na podstawie umowy z dnia [...] maja 2012 r., ani z tym samym rozporządzeniem na podstawie którego pomoc została wówczas przyznana. Nadto skarżący zauważył, iż każdy z jego wniosków dotyczył innej szkody, gdyż [...] lipca 2011 r. wystąpiły w gospodarstwie skarżącego 2 klęski tj. deszcz nawalny i grad, które pociągnęły za sobą powstanie 2 innych szkód. Bowiem deszcz nawalny zniszczył korzenie drzew owocowych, jednakże nie zniszczył upraw tj. owoców jabłek i gruszek. Natomiast grad nie uszkodził w żaden sposób drzew, zniszczył owoce. Skarżący podniósł także, iż pierwszy wniosek z tego działania, na podstawie którego zawarto umowę o przyznanie pomocy dotyczył tylko deszczu nawalnego, a nie dotyczył szkód w uprawach, gdyż zgodnie z ówczesnym brzmieniem rozporządzenia, nie było możliwe złożenie wniosku obejmującego również szkody w uprawach. Dopiero nowelizacja, która weszła w życie [...] marca 2012 r. rozszerzyła katalog szkód i otworzyła drogę do złożenia wniosku o pomoc w zakresie szkód w prawach rolnych (zniszczonych przez grad jabłkach i gruszkach). W ocenie skarżącego, jeżeli zatem rozporządzenie uległo zmianie, to jest to już inne działanie niż to w ramach którego składano wniosek. Skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji z dnia [...] marca 2013 r. do sądu administracyjnego złożył skarżący wnioskując o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniosek skarżącego nie spełnia warunków przyznania pomocy; 2) § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniając skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Agencja poinformowała skarżącego, iż w wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że nie doszło do naruszenia prawa, co przesądza o prawidłowości rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141, ze zm.; dalej: "rozporządzenie z dnia 13 września 2010 r."), wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 16a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 dalej" "ustawa o wspieraniu"). Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu – w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy – stanowi § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 13 września 2010 r. Zgodnie z jego treścią pomoc przyznaje się osobie fizycznej lub osobie prawnej, lub spółce osobowej, która spełnia warunki określone w § 2 i której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli w związku z wystąpieniem tej samej szkody w gospodarstwie nie przyznano pomocy w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W świetle przytoczonego przepisu rozporządzenia istnieje zatem możliwość ubiegania się o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania jedynie w przypadku, gdy nie była dotychczas przyznana przez Agencję pomoc na podstawie tej samej szkody. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż we wniosku o przyznanie pomocy złożonym w kontrolowanej sprawie skarżący zgłosił zamiar zakupienia i instalacji konstrukcji przeciwgradowej, która miałaby stanowić wyposażenie sadu jabłoniowego. Jako cel takiej inwestycji skarżący określił przywrócenie produktywności gospodarstwa w zakresie produkcji roślinnej (sadowniczej). Skarżący powołał się na fakt wyrządzenia szkód w gospodarstwie na skutek gradu i deszczu nawalnego, co miało miejsce w dniu [...] lipca 2011 r., na potwierdzenie czego dołączył protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym oraz sporządzone na podstawie rzeczonego protokołu dwie opinie Wojewody [...]. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy w kontekście obowiązujących w spornej materii przepisów prawa, skutkowała uznaniem przez Sąd, iż podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy jest prawidłowe. W związku bowiem z wystąpieniem szkody w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] lipca 2011 r. przyznano skarżącemu pomoc w ramach działania pn. "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" w ramach PROW na lata 2007-2013 w kwocie [...] zł na podstawie umowy z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Umowa ta stanowiła rezultat wniosku o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania złożonego przez skarżącego w roku 2011 r. i jako cel operacji wskazano przywrócenie produktywności w zakresie produkcji roślinnej – sadowniczej, zniszczonej w wyniku wystąpienia klęski gradu oraz deszczu nawalnego, które miały miejsce w gospodarstwie w dniu [...] lipca 2011 r., poprzez kompleksowe założenie sadu jabłoniowego wraz z wyposażeniem oraz zakup nowych maszyn i urządzeń do produkcji sadowniczej. W ocenie Sądu niezasadne są twierdzenia skargi, że w odniesieniu do wniosku o pomoc z dnia [...] listopada 2012 r., uzasadnieniem jej przyznania jest inna szkoda niż stanowiąca podstawę przyznania pomocy na podstawie wskazanej umowy z dnia [...]maja 2012 r. Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę Agencji, że przyczyny wystąpienia szkody związanej z gradobiciem i deszczem nawalnym w dniu [...] lipca 2011 r. należy traktować jako jedno zdarzenie losowe i w związku z tym należy uznać – wbrew twierdzeniom skarżącego – iż mamy do czynienia z jedną szkodą. W tym kontekście należy stwierdzić, iż za taką oceną zdarzenia wywołującego szkodę przemawia także fakt sporządzenia przez Wojewodę [...] w dniu [...] listopada 2011 r. opinii, gdzie wskazano na obydwie przyczyny powstania szkody tj. grad i deszcz nawalny, a ich odrębność wynika z kryterium rzeczowego szkód. Bowiem jedna z opinii dotyczyła środków mienia trwałego tj. zniszczonych drzew owocowych, a druga upraw rolnych w postaci zniszczenia owoców jabłoni i grusz. Jak słusznie uznała Agencja przywrócenie potencjału produkcji rolnej należy odnosić do całego gospodarstwa, a nie do poszczególnych jego składników. Jednocześnie Sąd zauważa, iż skarżący otrzymał z tytułu doznanych szkód odszkodowanie z PZU w kwocie ponad [...] zł (co nie ma wpływu na rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy). W ocenie Sądu, również fakt nowelizacji § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego z dnia 13 września 2010 r. (która weszła w życie w dniu 9 marca 2012 r.) w zakresie wskazanym przez skarżącego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Przepis ten określa bowiem (tak w poprzedniej, jak i w obecnej wersji) sposób ustalania limitu pomocy dla beneficjenta, nie wprowadza natomiast warunków przyznania pomocy w ramach przedmiotowego działania, zarówno w zakresie kryteriów dostępu, jak też katalogu kosztów kwalifikowalnych operacji. Skutkiem omawianej nowelizacji nie było bowiem otwarcie przed skarżącym możliwości dofinansowania operacji, co do której wcześniej takiej możliwości nie było, lecz modyfikacja sposobu określania limitu pomocy w ramach przedmiotowego działania. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego szkód w okolicznościach sprawy nie mogło – zdaniem Sądu – spowodować potraktowania szkody powstałej w dniu [...] lipca 2011 r. jako nowej (dodatkowej) szkody. Z powyższych względów Sąd uznał, że organ miał podstawy do odmowy przyznania skarżącemu pomocy w ramach wnioskowanego działania i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.