VIII SA/Wa 342/21

WyrokWSA w Warszawie2023-01-25

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r., stosując współczynnik 1/30, podczas gdy Trybunał Konstytucyjny uznał ten współczynnik za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjantów. Pomimo zmiany przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ nadal stosował niekonstytucyjny współczynnik 1/30 do obliczenia ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r., co narusza prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, gwarantowane przez Konstytucję.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant zwolniony ze służby w lipcu 2018 r., otrzymał ekwiwalent pieniężny za 80 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, obliczony według współczynnika 1/30 miesięcznego uposażenia. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał ten współczynnik za niezgodny z Konstytucją, skarżący złożył wniosek o wyrównanie ekwiwalentu. Komendant Główny Policji odmówił wypłaty wyrównania, argumentując, że nowe przepisy nie mają zastosowania do osób zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., a sprawa została już zakończona wypłatą świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi R.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 29 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia 29 stycznia 2021 roku Komendant Główny Policji (dalej jako "organ" lub "KGP") na podstawie art. 114 ust.1 pkt 2 i art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz.U 2020 roku, poz. 360 ze zm. dalej: uop) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw po rozpatrzeniu wniosku R. C. (dalej jako "strona" lub "skarżący") o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wyższej wysokości – odmówił wypłaty w/w wyrównania. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna. Skarżacy pełnił służbę w Policji w okresie od dnia 16.04.1992 r. do 13.07.2018 r.. Z dniem 13.07.2018 r. został zwolniony ze służby w Policji i na dzień zwolnienia przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za 80 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego/dodatkowego. Ekwiwalent ten wypłacono w całości. Powyższe fakty ustalono w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy: świadectwo służby oraz zestawienie należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji. Organ wyjaśnił, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji, który do dnia 6 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W dniu 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r, sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu. KGP wskazał, że z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. W konsekwencji powyższego, zdaniem organu od dnia 1 października 2020 r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed dniem 6 listopada 2018 r. Zważywszy na fakt, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 13 lipca 2018 r. a należny mu ekwiwalent za niewykorzystane urlopy został mu wypłacony, to nie ma podstaw prawnych ku temu, by jego wniosek z 13 listopada 2018 r. zakwalifikować jako sprawę wszczętą i niezakończoną przed dniem 6 listopada 2018 r. Z dniem wypłaty należnego mu z tytułu zwolnienia ze służby w Policji ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, sprawa dotycząca wypłaty przedmiotowego świadczenia została zakończona. Innymi słowy wypłata ekwiwalentu pieniężnego na nowych zasadach - tj. przy zastosowaniu mnożnika 1/21 z art. 115a ustawy o Policji jest możliwa, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., w dwóch przypadkach - tj. w sytuacji gdy policjant został zwolniony ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony albo w sytuacji, gdy policjant został zwolniony ze służby po dniu 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony. W związku zaś z powyższym, brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niego zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrotu kosztów według norm przepisanych oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 8 (zasada pogłębiania zaufania do organów państwa), art. 12 (zasada szybkości postępowania) i art. 35 a przez to również art. 6 (zasada praworządności) i art. 7 (zasada uwzględniania słusznego interesu obywateli) k.p.a., poprzez trwającą przez okres 26 miesięcy bezczynność organu, tj. niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie pomimo istnienia ku temu podstaw prawnych i faktycznych (sprawa mogła być rozpatrzona niezwłocznie w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane organowi z urzędu, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi ten organ rozporządzał), czym uniemożliwił mi uzyskanie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, przy czym bezczynność. 2. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki i nowego terminu załatwienia sprawy, wraz z pouczeniem o prawie wniesienia ponaglenia; 3. w związku z bezczynnością organu: obrazę przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2020r.. poprzez Jego niezastosowanie po otrzymaniu mojego wniosku w zakresie, w jakim przepis ten nadal pozostawał w obrocie prawnym, tj. w części, której zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, a który wraz z art. 66 ust. 2 Konstytucji stanowił wystarczającą podstawę prawną do pozytywnej realizacji mojego wniosku, potwierdzoną jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało pozbawieniem go ekwiwalentu pieniężnego w należnej wysokości; 4. w związku z wydana decyzją administracyjna: obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020r. poprzez bezpodstawne uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania w mojej sprawie mimo, że w brzmieniu tym jest on zgodny z Konstytucją RP oraz zapatrywaniami wyrażonymi w wyżej przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego i tym samym zapełnia on rzekomą lukę w systemie prawnym, z której istnienia organ wcześniej wywodził niemożność pozytywnej realizacji mojego żądania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało pozbawieniem mnie ekwiwalentu pieniężnego w należnej wysokości; 5. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie w subsumpcji. w sposób znajdujący przełożenie na realizację mojego wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego, zawartych w nim norm konstytuujących moje prawo podmiotowe, co zarówno w okresie przed 1 października 2020 r.. jak i po tej dacie, skutkowało uchylaniem się od jego realizacji, a następnie wydaniem w dniu 29 stycznia 2021 r. odmownej decyzji administracyjnej, czym organ ten uniemożliwił skarżącemu skorzystanie z gwarantowanego przez Konstytucję RP prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, obliczonego w sposób właściwy, tj. pozostający w stanie zgodności z jej postanowieniami; 6. obrazę art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie w subsumpcji. w sposób znajdujący przełożenie na realizację mojego wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego, norm zawartych w tym przepisie, co do dnia wydania decyzji skutkowało uchylaniem się od realizacji mojego żądania, a tym samym realizacji, przysługującego mi prawa do wznowienia postępowania i przywrócenia konstytucyjności rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu urlopowego, jakie zapadło bezpośrednio po zwolnieniu mnie ze służby w Policji, a następnie wydaniem odmownej decyzji administracyjnej i tym samym, pozbawieniem mnie rzeczonego prawa; 7. obrazę art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wydanie odmownej decyzji administracyjnej w oparciu o art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020r o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. po z. 1610, zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach...), i uznanie (w jej uzasadnieniu), że od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. nadal stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy, dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 miesięcznego uposażenia za każdy dzień takiego urlopu, czym organ zignorował wyżej przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, rugujący z obrotu prawnego przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim określał on ów współczynnik na takim właśnie poziomie, z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją RP, przy czym decyzja ta pozbawia mnie możliwości realizacji konstytucyjnie gwarantowanych praw, określonych w art. 66 ust. 2 i art.190 ust. 4 Ustawy Zasadniczej i jednocześnie godzi w zasadę nadrzędności Konstytucji wynikającą z jej art. 8 ust. 1; 8. obrazę art. 32 ust. 1 (zasada równości wobec prawa) i art. 2 (zasada praw nabytych, zakaz wstecznego działania prawa oraz zasada ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, (wywodzone z tego przepisu) Konstytucji RP poprzez wydanie niekorzystnej dla mnie decyzji administracyjnej w oparciu o art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach...,który wprowadza do systemu prawnego normę wyeliminowaną wcześniej przez Trybunał Konstytucyjny oraz bezzasadnie różnicuje sytuację prawną byłych funkcjonariuszy, uzależniając wypłatę ekwiwalentu za urlop w konstytucyjnej wysokości od daty ich odejścia ze służby oraz stanu ich sprawy w przedmiocie ustalenia ekwiwalentu, a ponadto poprzez dokonanie przez organ interpretacji tego przepisu w sposób arbitralnie pozbawiający mnie rzeczywiście i słusznie nabytego po opublikowaniu wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego prawa podmiotowego do wznowienia postępowania i wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, co w istotny sposób narusza zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. W uzasadnieniu skarżący rozwinął postawione zarzuty wskazując, iż podstawą jego żądań sformułowanych we wniosku z dnia 13 listopada 2018 roku o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w odpowiedniej części, było uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, art, 115a ustawy o Policji określającego sposób liczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Zdaniem Trybunału art, 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W orzeczeniu Trybunału został określony zgodny z Konstytucją RP sposób postępowania organu w sytuacji złożenia przez funkcjonariusza stosownego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Na wstępie trzeba wskazać, iż postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 roku Sąd podjął postepowanie w sprawie, mając na względzie treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 21 lipca 2022 roku w sprawie Bieliński przeciwko Polsce nr 4862/19 uznające długotrwałe zawieszenie sprawy w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego za naruszające art. 6 i art.13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Powoływanym wyrokiem, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu TK wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Skutkiem ww. wyroku TK była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Na skutek wyroku TK wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Od dnia 1 października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 16 ustawy nowelizującej, art. 115a stanowi, że: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednakże w myśl art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Dokonując wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, w oparciu o które podjęta została zaskarżona decyzja, Sąd w składzie orzekającym w sprawie doszedł do przekonania, że mamy w tym przypadku do czynienia z wtórną niekonstytucyjnością normy odkodowanej z obu tych przepisów, która polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Innymi słowy, wystąpiła wtórna niekonstytucyjność - bowiem pomimo zmiany stanu prawnego nowa norma nadal nie odpowiada zasadom określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, niekonstytucyjność normy wywodzonej z kontrolowanego wówczas art. 115a ustawy o Policji, odnosi się nadal do normy, jaką należy zrekonstruować z treści obowiązującego aktualnie art. 115a tej ustawy (w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Podkreślenia wymaga, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi przepis przejściowy, co oznacza, że nie może być stosowany autonomicznie, z wyłączeniem art. 115a ustawy o Policji. Nie jest więc możliwa jego wykładnia bez odniesienia się do art. 115a ustawy o Policji. Skoro ustawodawca na mocy art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy nowelizującej przywrócił zastosowanie art. 115a w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., tym samym ponownie wprowadził do porządku prawnego przepis prawa materialnego ujęty pierwotnie w art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu bezpośrednio poddanym w tym wyroku negatywnej ocenie Trybunału. Wystąpiła zatem sytuacja, w której norma prawna w wyniku kontroli jej konstytucyjności, dokonanej przez Trybunał, została uznana za niekonstytucyjną, a pomimo to ponownie powtórzono ją w procesie stanowienia prawa. W ocenie Sądu, nie można zaakceptować jako realizującego skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego unormowania art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, który w odniesieniu do przysługującego funkcjonariuszowi ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. nakazuje stosować niekonstytucyjne zasady określone w poprzednio obowiązującym art. 115a ustawy o Policji, przy zastosowaniu zaniżonego przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia, zamiast prawidłowego wynoszącego 1/21, odpowiadającego wynagrodzeniu za jeden dzień roboczy. Stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu ma istotne znaczenie dla oceny możliwości zastosowania przepisów (norm) o tożsamej bądź analogicznej treści. Podkreślić należy, że z mocy art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sądy mogą odmówić zastosowania wynikającej z przepisu normy prawnej sprzecznej w sposób oczywisty z Konstytucją. Oczywista niekonstytucyjność występuje zwłaszcza w przypadku gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału, w którym stwierdzono jej niekonstytucyjność. Z oczywistą niekonstytucyjnością mamy do czynienia również, gdy ustawodawca zmienia co prawda kontrolowany przepis, ale nie usuwa stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku niezgodności, stwarzając tylko pozory restytucji konstytucyjności. Przypomnienia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą, świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W przedmiotowej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, czyli prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które jak to podkreślono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, mają charakter bezwarunkowy. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 roku, co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawienie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018 roku, syg. akt K 7/15. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie ilość dni urlopu należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dokona ponownego przeliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 roku uwzględniając ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd, w szczególności mając na względzie art. 114 ust.1 pkt 2 oraz art. 115a uop w związku z art. 9 ustawy zmieniającej, zgodnie z art. 66 ust.2 Konstytucji RP i stanowiskiem wyrażonym w wyroku TK z dnia 30 października 2018 roku, K 7/15, przyjmując, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Sąd mając na względzie naruszenie przepisów art. 115a uop w związku z art. 9 ustawy zmieniającej, art. 66 ust.2 i art. 190 ust.4 Konstytucji RP w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło