VIII SA/Wa 343/07

WyrokWSA w Warszawie2007-08-30

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, gdy jego małżonek w miejscowości pełnienia służby posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej obu instancji wydały decyzje z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), ponieważ nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności na jakiej podstawie prawnej skarżąca zajmowała mieszkanie przed jego kupnem przez męża. Brak takiego ustalenia uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi przesłankę wyłączającą prawo do przydziału lokalu mieszkalnego i tym samym pomocy finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił przyznania pomocy, wskazując, że mąż skarżącej, funkcjonariusz SW, nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, co zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej wyłącza prawo do przydziału lokalu i pomocy finansowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Okręgowego Inspektora Służby Więziennej. Skarżąca kwestionowała odmowę, podnosząc, że w chwili składania wniosku spełniała warunki do przyznania pomocy i że sprawy powinny być rozpatrywane według stanu faktycznego z daty składania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia 6 października 2006 roku I. L., aktualnie występująca pod nazwiskiem W., dalej skarżąca, złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy [...]. Dyrektor Aresztu Śledczego w R. działając na podstawie art. 104 k.p.a., art.85, 90 i art.91 ust.1 pkt 3 i pkt 1 Ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze. zm.) oraz §2 ust.1 i §3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2003r. Nr 132, poz.1235), decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ podniósł, że skarżąca zawarła związek małżeński z M. W., funkcjonariuszem AŚ w R., któremu w dacie zawarcia związku małżeńskiego przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m.kw. położonego w R. przy ul. [...] nabyte w dniu [...] października 2006r. od pani E. W.. W świetle art. 91 pkt.3 i pkt.1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku gdy małżonek zajmuje w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Tak więc okoliczność, że mąż skarżącej nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spowodowała utratę prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji do udzielenia skarżącej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu została spełniona przesłanka przewidziana w art. 91 ust.1 pkt. 3 ustawy o Służbie Więziennej wyłączająca prawo do udzielenia wnioskowanej pomocy. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w W. podnosząc, że mimo, iż w dacie składania wniosku spełniała warunki do przyznania jej pomocy finansowej na zakup mieszkania taka pomoc nie została jej udzielona. Ponadto wniosła o wskazanie podstawy prawnej, na podstawie której decyzja wydawana jest w oparciu o stan faktyczny z daty wydawania decyzji, a nie z daty składania wniosku. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 85, art.87, art. 90 ust.1 i art. 91 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 roku, Nr 207 poz. 1761), oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003r. Nr 132 poz. 1235), Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, że art. 90 ust. 1 wskazuje na prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, której wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo to stanowi formę zastępczą podstawowego prawa uregulowanego w art. 85 cytowanej ustawy i należy go wiązać z taką sytuacją, w której funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania lokalu, o którym mowa w art. 87 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, ale go nie otrzymał. Dlatego też powyższa okoliczność nie może być interpretowana w oderwaniu od art. 91 ust. 1 ustawy, wskazującego przypadki w których nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Mąż skarżącej w dniu wydania decyzji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, tym samym zgodnie z dyspozycją art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 nie miała skarżąca prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ani prawa do świadczenia ekwiwalentnego w postaci pomocy finansowej, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca jeszcze raz podniosła, że w chwili składania wniosku spełniała warunki do przyznania jej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wskazała, że do chwili obecnej wszystkie wnioski rozpatrywane były w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie ich składania. W konsekwencji wniosła o przyznanie jej pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych, aniżeli wskazane przez stronę skarżącą – przyczyn. W toczącym się postępowaniu przed organami administracji publicznej obu instancji, muszą znaleźć odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 i art. 140 k.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ pierwszoinstancyjny oraz organ odwoławczy obowiązane są podejmować w postępowaniu wyjaśniającym wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.). Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 par. 1 i 3 k.p.a.). Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym wskazuje, iż organy obu instancji za podstawę faktyczną i prawną decyzji przyjęły art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej uznając, że w chwili wydawania decyzji mąż skarżącej dysponował spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego. Organy obu instancji nie ustaliły zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami, czy skarżącej w chwili składania wniosku przysługiwało prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a więc czy nie zachodziły przesłanki określone w art. 91 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej. Powyższe ustalenie jest kluczowe dla podjęcia właściwej decyzji w omawianej sprawie. Co prawda w decyzjach znajduje się stwierdzenie, że w dniu składania wniosku skarżąca posiadała uprawnienie do przyznania pomocy finansowej, jednak teza ta nie jest poparta żadnymi dowodami. Bezspornym faktem jest, że skarżąca zarówno w dacie kupowania mieszkania, jak również w dacie składania wniosku zamieszkiwała w R. przy ulicy [...]. W związku z powyższym organ ponownie rozpoznając sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 k.p.a., mając na uwadze treść przepisu art. 91 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, na jakiej podstawie prawnej skarżąca zajmowała mieszkanie w R. przy ulicy [...] przed jego kupnem, a następnie uzasadni wydaną decyzję zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a. Ponadto w zależności od poczynionych ustaleń, organ odniesie się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego stanu faktycznego, który legł u podstaw wydanej decyzji, czego organ nie uczynił w zaskarżonej decyzji. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło