VIII SA/Wa 345/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-23

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, pomimo trudnej sytuacji finansowej firmy i zadłużenia, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych, jeśli wykazuje znaczące przychody i posiada środki trwałe?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca, nawet w trudnej sytuacji finansowej firmy, nie może liczyć na częściowe zwolnienie z kosztów sądowych, jeśli wykazuje znaczące przychody i posiada środki trwałe, a jego sytuacja finansowa nie uzasadnia traktowania go jako wyjątku od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Wnioskodawca musi wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że obiektywnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową swojej firmy oraz wysokie zadłużenie. Wcześniejszy wniosek został utrzymany w mocy przez WSA. Skarżący argumentował, że utrzymuje się z wynagrodzenia żony, a jego firma jest w procesie restrukturyzacji. Sąd analizował jego przychody, zadłużenie oraz stan rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania J. C. prawa pomocy. W dniu 6 lutego 2017 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego w tym przedmiocie obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że wspólnie z żoną i córką utrzymuje się z wynagrodzenia żony w wysokości [...] zł. Oświadczył, że firma Wytwórnia [...] J. C. wobec trudnej sytuacji na rynku budowlanym, dużej – nieuczciwej konkurencji oraz braku zgody na wydobycie kruszyw kopalniach znajduje się w trudnej sytuacji finansowej w trakcie procesu restrukturyzacji, który jest przewidziany na 18 lat. Podał, że z tytułu pożyczki w [...] S.A., kredytu w [...] i [...], zaległości w stosunku do innych wierzycieli, zobowiązań leasingowych, zobowiązań wobec pracowników posiada zadłużenie w wysokości ponad [...] zł. Wskazał, że wydatki związane z utrzymaniem domu oraz szkołą córki wyczerpują w całości dochód żony. Do wniosku załączył wyciągi z rachunku bankowego oraz kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w R. o otwarciu postępowania układowego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą bardzo dużych rozmiarów, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zeznania podatkowe za 2014 i 2015 r. (K. 27 – 34), w których wykazane zostały przychody na [...] poziomie, posiad również środki trwałe o wartości ponad [...] zł (K. [...] akt sądowych). Ustaleń tych nie niweczy decyzja skarżącego o procesie restrukturyzacji. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje zatem przedsiębiorcą, a w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Trudnej sytuacji finansowej nie potwierdzają również wyciągi z rachunków bankowych, wynika z nich że skarżący reguluje bieżące zobowiązania, a także odnotowuje wpływy – zapłaty za faktury. Z kolei na rachunku żony skarżącego saldo na dzień [...] lutego 2017 r. wynosiło [...] zł. Biorąc zatem pod uwagę osiągane przychody oraz ustalony w sprawie wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej – [...] zł uznano, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie partycypować w kosztach sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło