VIII SA/Wa 346/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a , prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a) We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, studiującą córką i niepracującym synem (zaświadczenie o utracie statusu bezrobotnego w załączeniu). Źródłem utrzymania rodziny jest ryczałt skarżącego z tytułu sprawowania funkcji radnego w wysokości 400 zł oraz dochód żony z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w wysokości 670 zł. Jako jedyny majątek skarżący wymienił dom o powierzchni 200 m² i nieruchomość rolną – 7,5 ha. Okolicznością uzasadniająca wniosek jest zdaniem skarżącego fakt posiadania kredytu w wysokości 16.000 zł. W piśmie z dnia 16 września 2008 r. uzupełniającym wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów osiąga rocznie dochód w wysokości 3.920 zł. Poza tym zaciągnął dwa kredyty - inwestycyjny przeznaczony częściowo na spłatę wcześniejszych zobowiązań oraz remonty maszyn rolniczych i budynków gospodarczych i suszowy przeznaczony na zakup paliwa, zboża oraz paszy. Do pisma załączył dowód opłacenia składki KRUS za III kwartał 2008 r. w wysokości 538 zł (za dwie osoby), fakturę za telefon na kwotę 113 zł, fakturę za energię – 369 zł oraz faktury na zakup paliwa w miesiącach lipiec i sierpień 2008 r. na kwotę ok. 3.700 zł, a także harmonogram spłaty zaciągniętego kredytu, którego rata w miesiącu wrześniu wynosi 578 zł. Wyjaśnił również, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 3.632 zł, gdyż osiągane dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie bieżących wydatków. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącego wynika, że roczny dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego kształtuje się na poziomie 4.700 zł, także rocznie skarżący otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów wysokości ok. 4.000 zł oraz miesięcznie ryczałt – 400 zł z tytułu sprawowania funkcji radnego. Z wymienionych kwot skarżący wraz z żoną utrzymuje dwoje niepracujących dzieci, ponosi wydatki na bieżące utrzymanie oraz nakłady na gospodarstwo rolne. Jednocześnie spłaca zaciągnięte kredyty inwestycyjny i preferencyjny, którego ostatnia rata przypada na październik 2008 r. W tym miejscu podnieść należy, że jakkolwiek zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, to w rozpoznawanej sprawie okoliczność tę należało wziąć pod uwagę gdyż wskazane kredyty zostały zaciągnięte przed wystąpieniem ze skargą do sądu. Zestawiając zatem wysokość uzyskiwanego dochodu w czteroosobowym gospodarstwie domowym przy uwzględnieniu niezbędnych wydatków i obciążeń z wysokością kosztów, do jakich zobowiązany jest skarżący – 3.632 zł tytułem wpisu od skargi stwierdzić należy, że w dacie rozpoznania przedmiotowego wniosku nie jest on w stanie ponieść ciężaru tychże kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.