VIII SA/Wa 348/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi P. M. oraz G. A. E. sp. [...] z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2024r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości w spłacie nienależnie pobranych płatności postanawia: odrzucić skargę P. M.. Zgodnie z art. 25 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.) osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zgodnie zaś z art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.) Natomiast w myśl art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm., dalej: p.u.), postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 52 zdanie 1 p.u. data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Oznacza to, że skutki, jakie wiążą się z ogłoszeniem upadłości, następują w dniu ogłoszenia upadłości. Natomiast w myśl art. 144 p.u., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, iż legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/08, dostępne www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot – syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Gospodarczy (dalej: Sąd Rejonowy), postanowieniem z [...] lutego 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], ogłosił upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej P. M.. Z powyższego wynika, że w dacie ogłoszenia przez Sąd Rejonowy postanowienia w przedmiocie upadłości P. M. tj. [...] lutego 2024 r. doszło do przekształcenia podmiotowego, co oznacza, że stroną prowadzonego postępowania stał się Syndyk masy upadłości P. M.. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona K. K.- syndykowi masy upadłości P. M. [...] marca 2024 r., a zatem skarga P. M. z [...] kwietnia 2024r. została wniesiona przez osobę nieposiadającą legitymacji do jej wniesienia. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.