VIII SA/Wa 350/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-07

Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Kto ponosi obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za rok 2016 – właściciel nieruchomości (spółka z o.o. będąca wierzycielem zabezpieczonym umową przewłaszczenia) czy dotychczasowy właściciel (posiadacz zależny), który nadal prowadzi działalność gospodarczą na nieruchomości?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielu nieruchomości, nawet jeśli na mocy umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie dotychczasowy właściciel zachował faktyczne władztwo nad nieruchomością i prowadzi na niej działalność gospodarczą. Dotychczasowy właściciel w takiej sytuacji jest posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, co wyklucza przypisanie mu statusu podatnika.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. nabyła własność nieruchomości na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie od J. C. w celu zabezpieczenia roszczeń. J. C. nadal prowadził działalność gospodarczą na tych nieruchomościach, zachowując faktyczne władztwo za zgodą spółki. Organy podatkowe uznały spółkę za podatnika podatku od nieruchomości za 2016 rok, podczas gdy spółka twierdziła, że podatnikiem powinien być J. C. jako posiadacz samoistny. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując m.in. opodatkowanie całości nieruchomości stawką dla działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę. 1. Decyzją z [...] lutego 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania R. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca lub "Spółka"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z [...] października 2016 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało między innymi art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201; dalej: "Op"), a także art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.; dalej: "PodLokU" lub "upol"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania podatkowego. Organ I instancji ustalił, że Wytwórnia [...] Sp. z o. o. (obecna nazwa R. Sp. z o. o.) jest właścicielem nieruchomości położonych w miejscowościach K. [...] i S. [...], gm. W., na podstawie umowy przeniesienia własności na zabezpieczenie z [...] kwietnia 2015 r. Na Spółce ciążył zatem obowiązek złożenia deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 2016 r. Spółka tego obowiązku jednak nie dopełniła. Decyzją wymiarową z [...] października 2016 r. Wójt określił zatem Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...] zł. 2.1. W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez określenie J. C. jako podatnika (samoistnego posiadacza nieruchomości) ewentualnie jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: art. 3 ust. 3 upol, art. 336 kc, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art.191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op, art. 7, art. 77 § 1, art. 138 kpa; art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 upol. Zdaniem Spółki, skoro przedmiotowe nieruchomości znajdują się w posiadaniu samoistnym J. C., to oznacza, że to na nim, a nie na skarżącej, spoczywał obowiązek podatkowy. Zgodnie z definicją samoistnego posiadania ważna jest sama wola władania rzeczą we własnym imieniu, nie zaś tytuł prawny do niej. Dodała, że w żaden sposób nie korzysta z przedmiotowej nieruchomości. Grunty stanowią dla Spółki tylko przejściowe zabezpieczenie jej roszczeń należnych od J. C.. Wójt bezpodstawnie odmówił przesłuchania J. C. w charakterze świadka na okoliczność samoistnego posiadania nieruchomości. 2.2. Kolegium utrzymując w mocy decyzję Wójta przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i zakreśliło ramy prawne sprawy. Wyjaśniło, że J. C., prowadzący działalność gospodarczą (Wytwórnia [...] w R. przy ul. M.), dokonał [...]kwietnia 2015 r. na rzecz skarżącej przewłaszczenia stanowiących jego własność nieruchomości o powierzchni [...] ha, tytułem zabezpieczenia wynagrodzenia wynikającego z umowy zlecenia zawartej tego samego dnia. Kolegium wskazało, że spór w sprawie koncentruje się wokół kwestii dotyczącej pojęcia "podatnik" w realiach niniejszej sprawy, tj. na którym z podmiotów ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Przyjęło, że obowiązek podatkowy spoczywa na Spółce jako właścicielu nieruchomości, a nie na byłym właścicielu nieruchomości (J. C.). Zdaniem Kolegium, J.C. jest posiadaczem zależnym, a zatem w świetle treści art. 3 ust. 1 pkt 1 upol nie spoczywa na nim obowiązek podatkowy. Podatnikiem jest bowiem Spółka, która w wyniku zawartej umowy przewłaszczenia stała się nowym właścicielem spornych w sprawie nieruchomości, o czym świadczy również wypis z rejestru gruntów (zawiadomienie Starosty P. z [...] października 2015 r. o zmianach). Odnosząc się do zastosowanych w sprawie stawek podatkowych, Kolegium wskazało na przepisy art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 1 upol i przyjęło, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów wydając decyzję wymiarową. Prawidłowo przyjął ich wysokość określoną w uchwale Rady Gminy w W. nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2016 r. (Dz. Urz. Woj. M. z [...] grudnia 2015r., poz.10381). Uznało jednocześnie, że choć w decyzji Wójta brak jest stosownych rozważań na tle art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, to dostrzeżone uchybienie nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy (zostało konwalidowane w rozstrzygnięciu organu odwoławczego). Zarzuty odwołania Kolegium uznało za chybione. W szczególności co do tego, że skarżąca mimo zawartej umowy przewłaszczenia, sporne nieruchomości pozostawiła "w rękach" dotychczasowego właściciela (J. C.), który nadal prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem Kolegium, okoliczność ta nie przesądza o tym, że jest on samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, na którym ciąży z tego tytułu obowiązek podatkowy. Obowiązek ten spoczywa bowiem na Spółce, która na mocy umowy przewłaszczenia z [...] kwietnia 2015 r. stała się właścicielem tych nieruchomości. J. C. jest zaś posiadaczem zależnym. Skoro Spółka nie złożyła stosownej deklaracji i nie uiściła zobowiązania podatkowego, wbrew art. 6 ust. 9 upol, to zasadnym było wydanie decyzji wymiarowej. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się Spółka. Pismem z [...] marca 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Występując o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, autor skargi postawił zarzuty naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 upol poprzez przyjęcie, że na całej nieruchomości położonej w m. S. [...] w 2016 r. była prowadzona działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów ustawy Prawo działalności gospodarczej; - art. 2 ust. 1 upol poprzez przyjęcie, że nieruchomość w m. S. [...] powinna być opodatkowana stawką podatku dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo iż w 2016 r. działalność gospodarcza była prowadzona tylko na części przedmiotowej nieruchomości, tj. na 1/3 powierzchni działek oznaczonych stosownymi numerami o powierzchni łącznej [...] m. kw.; 2) przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 194 § 1 i 2 w związku z art. 121 i art. 122 Op poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w wymaganym zakresie i pominięcie przez organ istotnych okoliczności ustalonych w toku postępowania dowodowego; - art. 191 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Op przez nieuzupełnienie materiału dowodowego zebranego w sprawie, zaakceptowanie braku ustaleń wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz dowolną ocenę materiału dowodowego; - art. 233 § 1 pkt 1 Op poprzez wydanie decyzji, którą organ utrzymał w mocy decyzję Wójta i podzielił argumentację organu pierwszej instancji, pomimo rażących naruszeń prawa procesowego i materialnego dokonanych przez Wójta Gminy W., wobec których należało decyzję uchylić i umorzyć postępowanie; - art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Op polegające na braku podania podstawy prawnej przyjęcia, że nieruchomość położona w miejscowości S. [...] był w roku 2016 w całości wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; - art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Op poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, odstąpienie od obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czego przejawem było w szczególności nieuwzględnienie i niedostateczna analiza materiału dowodowego, który winien mieć zasadnicze znaczenie dla ustalenia powierzchni działek wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej; - art. 121 § 1 w związku z art. 120 Op poprzez przyjęcie założenia, które nie wynika z żadnych przepisów prawnych, iż każda nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy powinna być opodatkowana stawką podatkową w podwyższonej wysokości bez względu na to, czy została ona zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. 3.2. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznało za chybione. Dodatkowo zauważyło, że w podobnym stanie faktycznym wypowiedział się Sąd w wyroku z 4 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 294/16, oddalając skargę Spółki w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Dodało, że w odwołaniu skarżąca nie kwestionowała przyjętej do opodatkowania powierzchni gruntów. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione (procesowe i materialnoprawne). Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która została uzasadniona w sposób zasadniczo odpowiadający przepisom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. 4.2. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia ustalenia podmiotowości prawnopodatkowej w podatku od nieruchomości. Jego istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, kto był w 2016 r. podatnikiem podatku od nieruchomości (Spółka jako właściciel czy J. C. jako posiadacz) w sytuacji, gdy podlegające opodatkowaniu nieruchomości stały się w 2015 r. przedmiotem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawartej ze Spółką [...] kwietnia 2015 r. Drugi element sporu dotyczy stawki podatku od nieruchomości. W ocenie skarżącej podatnikiem w podatku od nieruchomości winien być dotychczasowy ich właściciel jako samoistny posiadacz gruntu. Zdaniem organów podatkowych podatek od nieruchomości obciąża Spółkę, która w 2015 r. została właścicielem przedmiotowych nieruchomości. 4.3. Ramy prawne. Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynku lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Dodać należy, że zastrzeżenia przewidziane w art. 1a ust. 2a upol nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. W art. 3 ust. 1 upol wskazano podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Zgodnie z treścią tego przepisu podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Jednocześnie art. 3 ust. 3 upol, stanowiący swoistą normę kolizyjną, rozstrzyga, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to na nim, a nie właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. Komentowany przepis rozstrzyga zatem kwestię "pierwszeństwa" w przypisaniu określonemu podmiotowi statusu podatnika, w sytuacji, w której obok przysługującego jednemu podmiotowi prawa własności, nieruchomość pozostawała w posiadaniu samoistnym innego niż właściciel podmiotu. Podstawę opodatkowania zaś przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 upol. 4.4. Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę odnośnie rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą Sądu pierwszej instancji jest zaś kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 uppsa. 5.1. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że umową sporządzoną w formie aktu notarialnego z [...] kwietnia 2015 r. zawarto umowę przeniesienia własności na zabezpieczenie, w świetle której zapisów zawartych w § 7.1 J. C.przeniósł na rzecz Spółki, celem zabezpieczenia jej roszczeń o zapłatę wynagrodzenia wynikającego z zawartej przez strony umowy zlecenia, własność przedsiębiorstwa oraz nieruchomości wymienionych w tym akcie. Spółka oświadczyła, że na powyższe przeniesienie własności przedsiębiorstwa, nieruchomości i udziału w nieruchomości wyraża zgodę, a także zobowiązuje się do powrotnego przeniesienia nieruchomości w terminie 7 dni od zapłaty na rzecz Spółki przez J. C. stosownego wynagrodzenia wynikającego z ww. umowy zlecenia. A zatem mocą tej umowy Spółka stała się właścicielem nieruchomości, m. in. podlegających opodatkowaniu użytków kopalnych położonych w miejscowości K. [...]i S. [...]. Dodatkowo, na mocy § 8 umowy przeniesienia własności na zabezpieczenie, strony postanowiły, że poprzedni właściciel na czas obowiązywania niniejszej umowy ma prawo prowadzić na bazie składników majątkowych będących przedmiotem przewłaszczenia, działalność gospodarczą i wykorzystywać w tym celu dotychczasową nazwę "firmy". W świetle powyższego twierdzenia Spółki o samoistnym posiadaniu tych nieruchomości przez inny podmiot (J. C.) nie znajdują uzasadnienia prawnego i faktycznego. Dotychczasowy właściciel nieruchomości, w drodze powołanej wyżej umowy przeniesienia własności na zabezpieczenie, wyzbył się bowiem własności oraz posiadania tych nieruchomości, o czym świadczy treść aktu notarialnego przenoszącym jej własność, na rzecz aktualnego właściciela. Podnieść w tym miejscu należy, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie została uregulowana w prawie polskim, poza jednym wypadkiem określonym w ustawie Prawo bankowe (art. 101). Umowa ta należy do katalogu umów nienazwanych i jest zwierana na podstawie art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego. Polega na zabezpieczeniu wierzytelności poprzez przeniesienie na wierzyciela własności oznaczonej rzeczy - z równoczesnym jego zobowiązaniem do korzystania z niej w sposób określony w umowie i do powrotnego przeniesienia własności rzeczy na dłużnika, po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności. Zawarcie umowy przewłaszczenia, chociaż nie następuje z zamiarem trwałego wyzbycia się własności, powoduje przeniesienie własności, stosownie do art. 155 § 1 Kc. Ze względu na zakaz przenoszenia własności nieruchomości pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu (art. 157 § 1 Kc), umowa ta jest bezwarunkowa tzn., że ustanawiając zabezpieczenie dłużnik przenosi bezwarunkowo własność nieruchomości na wierzyciela (występuje tu skutek rzeczowy), wierzyciel zaś zobowiązuje się pod warunkiem zawieszającym spłatę długu, do powrotnego przeniesienia własności przewłaszczonej nieruchomości na dłużnika, z tym że do powrotnego przejścia własności przedmiotu zabezpieczenia konieczne jest dodatkowe porozumienie stron co do przejścia własności nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 2000 r., sygn. akt III CKN 246/00). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przeniesienie własności nieruchomości na zabezpieczenie (jak każde inne przeniesienie własności nieruchomości) ma charakter "bezwarunkowy i ostateczny" (zob. wyrok SN z 8 marca 2002 r., sygn. akt III CKN 748/00). W umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie strony mogą postanowić, że zbywca zatrzyma przewłaszczoną rzecz w swoim posiadaniu i będzie z niej korzystał w sposób uzgodniony z wierzycielem (por. wyrok SN z 19 listopada 1992 r., sygn. akt II CRN 87/92). Zobowiązanie nabywcy nieruchomości do zwrotnego przeniesienia własności w niczym nie ogranicza jego prawa własności. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie, czy dotychczasowemu właścicielowi można było przypisać status posiadacza samoistnego nieruchomości stanowiącej własność skarżącej Spółki. Pojęcie "posiadanie" zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, stąd też przy wykładni powołanego art. 3 ust. 3 upol należy posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 Kc. Nie istnieją bowiem żadne powody, aby przy wykładni pojęcia "posiadacz samoistny" nie odwoływać się do przepisów prawa cywilnego, orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dotyczącego tego pojęcia, a także do dorobku nauki prawa. Choć system prawa podatkowego cechuje się co do zasady autonomią, to jednak nie ma ona charakteru absolutnego i uzasadnione jest odwoływanie się do takiego rozumienia pojęć, które zostały wypracowane w macierzystych gałęziach prawa. Zatem zgodnie z art. 336 Kc, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy (zob. komentarz do art. 336 K.c. [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2009 i wyrok WSA w Gliwicach z 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 173/10). W orzecznictwie sądowym jednolicie prezentowany jest pogląd, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10). Posiadaczem samoistnym rzeczy jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią i nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 720/11; wyroki NSA z 11 września 2014r., II FSK 509/14 oraz II FSK 917/14). Istotne zatem w realiach rozpoznawanej sprawy jest, że Spółka jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Wpływu na wynik niniejszej sprawy nie wywiera zaś kwestia wykorzystywania tej nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez dotychczasowego właściciela, zgodnie z zapisami umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Warto w tym miejscu powołać się na pogląd prawny zaprezentowany w wyroku WSA w Poznaniu z 10 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Po 750/15, zgodnie z którym stosunkiem prawnym, w oparciu o który dokonujący przewłaszczenia, zachowa posiadanie nieruchomości, podobnie jak w sytuacji rzeczy ruchomych oznaczonych indywidualnie i rodzajowo, jest stosunek użyczenia. Czas trwania użyczenia będzie w tym wypadku oznaczony - pokrywać się będzie z czasem trwania stosunku prawnego, stanowiącego przyczynę przeniesienia własności nieruchomości". Reasumując, skoro Spółka na mocy stosownej umowy z [...] kwietnia 2015 r. stała się właścicielem nieruchomości w nim wymienionych, a dotychczasowy właściciel nabył jedynie faktyczne władztwo nad tymi nieruchomościami (mógł nadal prowadzić swoją działalność gospodarczą z wykorzystaniem składników majątkowych stanowiących przedmiot zabezpieczenia) za zgodą Spółki (właściciela nieruchomości), to znaczy, że nie można uznać go za posiadacza samoistnego, co w konsekwencji uniemożliwia uznanie go za podatnika podatku od nieruchomości. Trafnie zatem, w ocenie Sądu, organy uznały, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest Spółka jako właściciel nieruchomości. 5.2. Skoro w świetle przepisów art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynku lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za które uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, to znaczy, że znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma argumentacja skarżącej dotycząca powierzchni gruntów faktycznie wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Dodać należy, że zastrzeżenia przewidziane w art. 1a ust. 2a upol nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Pogląd prawny wyrażony w prawomocnym wyroku wydanym 10 stycznia 2012 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA 932/11; wymienione wyżej wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), na który powołuje się skarżąca, został wydany na tle innego stanu faktycznego od tego, który w niniejszej sprawie stanowił podstawę do wydania decyzji wymiarowej. Dotyczył bowiem majątku osoby fizycznej, który w żaden sposób nie był związany z jej działalnością gospodarczą. Tym samym, podzielając powyższy pogląd, Sąd uznał, że nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie. Nieruchomości znajdujące się w posiadaniu osoby prawnej jako przedsiębiorcy (Spółki), związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zasadnie opodatkowano zatem właściwą stawką, przyjmując za podstawę opodatkowania powierzchnię gruntów posiadanych przez skarżącą, na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów, zgodnie z art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. 6. W świetle powyższych rozważań za chybione Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. W rozpoznawanej sprawie SKO nie naruszyło bowiem przepisów postępowania podatkowego wskazanych w skardze (art. 121, 122, 180 § 1, 187 § 1, 191, 194 § 1 i 2, 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Op) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły także przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, tj. art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 lub (i) pkt 4 upol. Skarżąca prowadziła bowiem działalność gospodarczą i była właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Była zatem podatnikiem podatku od nieruchomości. Przedmiotowe nieruchomości podlegały opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, także przez posiadacza zależnego. Kolegium ustaliło stan faktyczny w sposób pozwalający na prawidłowe rozstrzygniecie sprawy. Uzupełniło pewne braki w argumentacji prawnej, które występują w decyzji Wójta. Uzasadniło zaskarżoną decyzję w sposób zasadniczo odpowiadający dyspozycjom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Kolegium nie miało obowiązku w realiach niniejszej sprawy do uzupełnienia materiału dowodowego. W szczególności nie miało obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania J. C. celem ustalenia powierzchni gruntów będących własnością Spółki, wykorzystywanych przez niego do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy w świetle przepisów art. 2 ust. 1 w związku z przepisami art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 upol. Skargę należało zatem uznać za niezasadną. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy prawne wyrażone w wyroku z 4 stycznia 2017 r. (VIII SA/Wa 294/16) wydanym w sprawie ze skargi Spółki na decyzję wymiarową SKO w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. 7. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, czyli oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło