VIII SA/Wa 352/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Posiada stały dochód z renty i gospodarstwa rolnego, a także majątek w postaci nieruchomości, które w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej i kosztami ustanowienia radcy prawnego nie przesądzają o niemożności poniesienia tych wydatków. Ponadto, skarżący nie uzasadnił swojego sprzeciwu i nie przedstawił dodatkowych dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem, podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych i dołączając decyzję organu rentowego o waloryzacji renty. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z 22 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu [...] października 2011 r. (data osobistego złożenia na biurze podawczym Sądu) skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego, podnosząc, że rozstrzygnięcie Sądu opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych. Do sprzeciwu dołączył kopię decyzji organu rentowego o waloryzacji renty, z której wynika, że od [...] marca 2010r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...] zł.
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 u.p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 u.p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez stronę skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy strona skarżąca rzeczywiście wykazała, iż pozbawiona jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi [...] złotych (jest to najniższy wpis pobierany w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz kosztów ustanowienia radcy prawnego.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał on bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Bez konieczności prowadzenia postępowania uzupełniającego Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący w formularzu ppf z dnia [...] maja 2011r., wskazał, że uzyskuje dochód z tytułu renty ([...] zł) oraz z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego ([...] zł). Skarżący posiada stały dochód, który w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej ([...] zł), w żaden sposób nie przesądza o możliwości powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny, wystarcza również na ustanowienie radcy prawnego. Ponadto wskazać należy, że skarżący posiada majątek – nieruchomość rolną oraz dom o powierzchni [...] metrów kwadratowych.
Ponadto wskazać należy, że koszty postępowania sądowoadministracyjnego należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Dodatkowo podkreślić należy, że skarżący złożonego sprzeciwu w żaden sposób nie uzasadnił, poza kserokopią starej i nieaktualnej decyzji organu rentowego nie załączył również żadnych dodatkowych dokumentów świadczących o jego trudnej sytuacji materialnej.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło