VIII SA/Wa 352/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-25
Skład orzekający: Iwona Owsińska - Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega oddaleniu, jeśli zwolnienie to wynika z mocy ustawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej podlega oddaleniu, ponieważ zwolnienie to wynika z mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" PPSA i następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie pomocy prawnej.Stan faktyczny
H. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. dotyczącą odmowy umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku celowego. Skarżąca podała, że jest bezrobotna, mieszka z synem, ale nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, a koszty utrzymania lokalu pokrywa syn. Sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku celowego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2) w pozostały zakresie wniosek oddalić.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu H. K. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2012 r., w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku celowego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zamieszkuje z synem, jednak nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczyła, że miesięczne koszty utrzymania lokalu opłaca syn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej, ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja dotycząca zasiłku celowego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – Wojewódzkim Sądem Administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, przy czym podkreślić należy, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie np. stopień skomplikowania sprawy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólnie z synem gospodarstwo domowe, a jedynym dochodem jest jego niewielkie wynagrodzenie, to nie zmienia to oceny, że jest ona w trudnej sytuacji materialnej i nie ma możliwości wygospodarowania środków, które pozwalałyby na poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W tej sytuacji w oparciu o powołane przepisy oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło