VIII SA/Wa 354/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-12
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada niewielki dochód z emerytury i współwłasność nieruchomości rolnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), ponieważ mimo posiadania niewielkiego dochodu z emerytury i współwłasności nieruchomości rolnej, jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że dochód z emerytury jest niewielki i wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a dodatkowe dochody z dopłat do nieruchomości rolnej zostały przeznaczone na prowadzenie gospodarstwa.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z emerytury, którą wydaje na leki, opłaty i wyżywienie. Posiada również współwłasność domu i nieruchomości rolnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wyjaśnił, że koszty utrzymania domu ponosi jego mąż. W 2014 r. otrzymał dopłatę do nieruchomości rolnej, która została przeznaczona na środki ochrony roślin i usługi związane z gospodarstwem.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że cały dochód wydaje na leki, opłaty i wyżywienie. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymieniła dom i nieruchomość rolną (... ha) stanowiące współwłasność małżeńską. Wezwana do uzupełnienia wniosku oświadczyła, że koszty utrzymania domu ponosi poza nią jej mąż, który "również prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe". Wyjaśniła, że w 2014 r. otrzymała dopłatę do posiadanej nieruchomości rolnej – [...] zł, która została przeznaczona na zakup środków ochrony roślin oraz zakup usług związanych z prowadzeniem gospodarstwa. Do pisma załączyła odcinek emerytury, kserokopie faktur za energię, gaz i wodę.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek posiada ona stały dochód z tytułu emerytury to jest on niewielki i wystarcza na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza wobec złożonego oświadczenia, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W tej sytuacji nie jest ona w stanie partycypować w kosztach sądowych, ani też ustanowić samodzielnie pełnomocnika w sprawie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło