VIII SA/Wa 357/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej oraz stacji transformatorowej oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Wojewody [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako: "kpa") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, dalej jako: "ustawa p.b."), na podstawie której ww. organ po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Starosty P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej SN oraz stacji transformatorowej – przebudowa i rozbudowa linii elektroenergetycznej zasilanej ze stacji transformatorowej [...] w miejscowości W. gm. O. na rzecz inwestora [...] S.A. z siedzibą w L. – orzekł o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonej decyzji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Na wniosek inwestora [...] S.A. w L., Starosta P. (dalej również jako: "organ I instancji") wszczął i przeprowadził postępowania w rezultacie którego ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] S.A. w L. na budowę linii kablowej SN oraz stacji transformatorowej – przebudowa i rozbudowa linii elektroenergetycznej zasilanej ze stacji transformatorowej [...] w miejscowości W. gm. O. na działkach o nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości W. oraz demontaż na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości W. gm. O. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy p.b., tj. złożył prawidłowe oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 p.b. Przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie stworzy również zagrożenia dla działek sąsiednich. Projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie i uzgodnienia. Ponadto organ I instancji wskazał, że dokonał sprawdzenia przedłożonego projektu budowlanego z przepisami w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. w niniejszej sprawie z decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz [...] S.A. polegającej na budowie linii kablowej 15kV, stacji transformatorowej nasłupowej oraz napowietrznej linii 0,4 kV. Starosta P. wskazał, że z ww. decyzji Wójta Gminy O. wynika, że planowana inwestycja nie może potencjalnie znacząco oddziaływać na żaden istniejący i/lub projektowany obszar Natura 200, w związku z czym odstąpiono od nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przeprowadzenia postępowania w zakresie uwarunkowań środowiskowych dla zamierzonej inwestycji. Na zakończenie organ I instancji podniósł, że w związku ze spełnieniem wymagań określonych przepisami ustawy p.b. organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. G. właściciel działek nr ew. [...] i [...], który podniósł, że za udostępnienie swoich nieruchomości na cele związane z robotami budowlanymi żąda wynagrodzenia w kwocie [...] zł. Wojewoda [...] (dalej także jako: "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania, ww. decyzją z dnia [...] marca 2018 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że na nieruchomości stanowiącej własność A. G. będą wykonywane roboty rozbiórkowe słupa nr 3 zlokalizowanego na działce nr ew. [...] oraz usunięty przewód napowietrzny. Odnosząc powyższe do obowiązujących przepisów, organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy p.b. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane tak jak w przypadku pozwolenia na budowę, złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niezbędne jest dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę zgody właściciela obiektu (wymagane szczególnie wtedy, gdy wnioskodawcą o wydanie pozwolenia na rozbiórkę jest inna osoba niż właściciel nieruchomości). W aktach sprawy znajduje się oświadczenie z dn. 14 listopada 2017 r. w której [...] S.A. oświadcza, że jest właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej oraz że wyraża zgodę na ich demontaż (rozbiórkę). Organ odwoławczy jednocześnie skonstatował, że na nieruchomościach A. G. nie będzie budowana żadna dodatkowa linia kablowa SN ani żadna stacja transformatorowa. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 33 ust. 4 ustawy p.b. i stąd decyzja Starosty P. spełnia kryterium legalności. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem A. G. (dalej także jako: "skarżący") pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec zakwestionowanej decyzji skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 8 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia zarzutów skarżącego podniesionych w toku postępowania odwoławczego; 2) naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący wyraził zgodę na demontaż urządzeń zlokalizowanych na jego nieruchomości; 3) naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 144 k.c. poprzez odmówienie przymiotu strony skarżącej, w sytuacji gdy nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji; 4) naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez odmówienie przymiotu strony skarżącej, w sytuacji gdy skarżący posiada interes prawny do występowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, że na jego działkach nie będą prowadzone żadne prace związane z pozwoleniem na budowę. Wskazuje, że z załącznika graficznego, który skarżący otrzymał od inwestora podczas zbierania podpisów o zgodę na demontaż linii, wynika że projektowana linia kablowa przebiegać będzie przy granicy z jego działkami nr ew. [...], [...], [...]. Ponadto skarżący podniósł, że uzależnia swoją zgodę na demontaż linii od przekazania mu przez inwestora kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za udostępnienie swojej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedkładając akta spawy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że inwestor – Spółka [...] S.A. z siedzibą w L. spełniła warunki udzielenia jej pozwolenia na rozbiórkę, wymaganego zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zwanej dalej "Prawo budowlane". Warunki uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określone zostały w przepisach art. 32 ust. 1 i 33 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów; 3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 4 - do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. W sprawie niniejszej ze względu na charakter obiektu podlegającego rozbiórce - energetycznych linii napowietrznych - nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, ani nie były wymagane przepisami szczególnymi, pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, w szczególności zgoda ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, o których mowa w art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego. Obowiązkiem inwestora było zatem dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wyłącznie dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, co inwestor uczynił. W aktach znajduje się mianowicie projekt budowlany, sporządzony przez uprawnione do tego osoby o odpowiednich specjalnościach, obejmujący elementy wskazane w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego: szkic usytuowania obiektu budowlanego, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, a także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia i niezbędne uzgodnienia. W aktach znajduje się również zgoda Spółki [...] S.A. z siedzibą w L. na rozbiórkę obiektu liniowego tj. demontaż napowietrznej linii niskiego napięcia oraz usunięcie słupa nr 3 zlokalizowanego na działce nr ew. [...] stanowiącej własność skarżącego A. G. w m. W. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyeksponował, że na nieruchomościach skarżącego nie będą prowadzone żadne prace związane z pozwoleniem na budowę. Wbrew zarzutom skargi, inwestor nie miał obowiązku uzyskiwać i załączać do wniosku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie wymagane jest wyłącznie przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, a nie o pozwolenie na rozbiórkę, co wynika wprost z art. 33 ust. 2 (który wymienia takie oświadczenie jako załącznik wniosku o pozwolenie na budowę) i art. 33 ust. 4 (który zamiast takiego oświadczenia wymaga przy wniosku o pozwolenie na rozbiórkę jedynie zgody właściciela obiektu). Z powyższego wynika, że do wydania pozwolenia na rozbiórkę nie jest wymagana zgoda właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany jest obiekt przeznaczony do demontażu, natomiast wymagana jest wyłącznie zgoda właściciela obiektu podlegającego rozbiórce, która może być wyrażona w dowolny sposób (por. S. Serafin: Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006 s. 308 oraz A. Ostrowska w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A.Gliniecki, LexisNexis Warszawa 2014, s. 438). Należy więc przyjąć, że skoro roboty budowlane w obrębie działek nr ewid. [...] i [...] w m. W. stanowiących własność skarżącego miały obejmować jedynie rozbiórkę linii energetycznych napowietrznych wraz ze słupem nr 3, inwestor – Spółka [...] S.A. nie była zobowiązana do załączenia do wniosku zgody właściciela powyższych działek, ani też oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania powyższymi nieruchomościami na cele budowlane. Konieczne było natomiast wyrażenie zgody właściciela tych linii, tj. samej Spółki, co bezspornie zostało spełnione. Ratio legis takiego unormowania wynika z tego, że w przypadku rozbiórki obiektu budowlanego i tak jest wymagana zgoda na rozbiórkę obiektu budowlanego udzielona przez jego właściciela. Ustawodawca uznał więc, że skoro właściciel obiektu budowlanego zgadza się na jego rozbiórkę, to tym samym zgadza się na to, aby wnioskodawca wszedł na jego nieruchomość w celu wykonania tej rozbiórki. Takie założenie jest usprawiedliwione zasadą, według której budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane są częścią składową nieruchomości, a więc stanowią własność właściciela nieruchomości (art. 47 i art. 48 k.c.). Zasada ta doznaje jednak wyjątku w przypadku m.in. urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej (art. 49 k.c.), czyli takiego przypadku, jaki występuje w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę nie oznacza to, że w takim przypadku należy dokonać rozszerzającej wykładni art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego i przyjąć, że wnioskodawca jest zobowiązany dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, który nie stanowi części składowej nieruchomości, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taka rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna. Należy jednak przyjąć, że po uzyskaniu pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, który nie jest częścią składową nieruchomości i w związku z tym jest przedmiotem własności podmiotu występującego o udzielenie takiego pozwolenia a nie jest przedmiotem własności właściciela nieruchomości, i tak konieczne będzie uzyskanie zgody właściciela nieruchomości na wejście na teren jego nieruchomości w celu usunięcia takiego obiektu budowlanego. W przypadku braku zgody właściciela może mieć zastosowanie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), stosownie do którego właściwy miejscowo starosta w takich przypadkach, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania m.in. czynności związanych z usuwaniem urządzeń. Za udostępnienie nieruchomości i szkody powstałe na skutek ww. czynności, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej pomiędzy właścicielem, a podmiotem któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 124b ust. 2 i 4 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami). W sytuacji występującej w sprawie nie było więc podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Jako niezasadne zostały potraktowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy uznały go za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy p.b., powiadomiły o wszczęciu postępowania, zapewniły mu w nim udział, doręczyły decyzje I i II instancji (vide rozdzielnik do zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 17 października 2017 r., rozdzielnik do decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r.). Niezasadny jest także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Organy w przebiegu postępowania, niezależnie od wskazania skarżącemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do jego nieruchomości będą wykonywane jedynie roboty demontażu urządzeń energetycznych, w odrębnych pismach informowały skarżącego i pozostałe strony, że na ich nieruchomościach nie będą budowane żadne nowe urządzenia energetyczne, ani sieć energetyczna. W ocenie Sądu stanowi to podstawę do przyjęcia, że organy zrealizowały obowiązki w zakresie zapewnienia skarżącemu i pozostałym stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu, informowania stron o okolicznościach mających wpływ na prawa i obowiązki stron, tj. z art. 8, art. 9, art. 10 kpa. Ponadto z kontroli postępowania w rozpoznawanej sprawie wynika, że organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonały jego oceny stosując się do obowiązków określonych w art. 77 § 1, art. 80 kpa, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.