VIII SA/Wa 358/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-10
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Owsińska - Gwiazda, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor ARiMR prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy pojawiły się nowe okoliczności faktyczne dotyczące tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, które nie były przedmiotem wcześniejszych postępowań i orzeczeń sądowych?Ratio decidendi
Dyrektor ARiMR prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Pojawienie się nowych, istotnych okoliczności faktycznych dotyczących tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, które nie były przedmiotem wcześniejszych postępowań i orzeczeń sądowych, uzasadniało konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji. W takiej sytuacji ocena prawna sądu z poprzednich wyroków traci moc wiążącą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Dyrektora ARiMR, która uchyliła decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że konieczne jest zbadanie, czy spółka nie stworzyła sztucznych warunków do uzyskania płatności, co ujawniono w innych postępowaniach z udziałem osoby powiązanej ze spółką. Spółka zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., twierdząc, że organ powinien był rozstrzygnąć sprawę, a nie ją przekazywać.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. będącej następcą prawnym [...] sp. z o.o. (dalej: "spółka", "skarżąca" lub "strona"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") orzekł o uchyleniu decyzji z [...] lutego 2013 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem producenta rolnego z dnia [...] maja 2012 r. o przyznanie płatności na rok 2012, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) wraz z materiałem graficznym (materiałem geograficznym), o którym mowa w art. 25 ust. 3 ww. ustawy.
Dnia [...] maja 2012 r. strona złożyła wycofanie części wniosku w ramach wnioskowanych płatności - łącznie na powierzchnię [...] ha. Natomiast [...] czerwca 2012 r. złożyła zmianę do wniosku, zgodnie z którą zwiększyły (o [...] ha) powierzchnię deklarowaną do jednolitej płatności obszarowej (JPO).
W przedmiotowym wniosku na rok 2012 [...] sp. z o.o. wnioskowała
o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni wynoszącej [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni wynoszącej [...] ha.
Decyzją z [...] lutego 2013 r. Nr [...] Kierownik ARiMR orzekł
w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyjmując jako powierzchnię stwierdzoną - jednolita płatność obszarowa (JPO) - [...] ha oraz uzupełniająca płatność obszarowa (UPO) - [...] ha. Organ I instancji
w uzasadnieniu zmniejszenia płatności wskazał, iż łącznie wykluczono powierzchnię jednolitej płatności obszarowej (JPO) - [...] ha wskazując, iż ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano na podstawie pomiarów powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. W związku
z wycofaniem części wniosku, na mocy wydanej decyzji umorzono postępowanie
w sprawie przyznania płatności JPO i UPO w części dotyczącej działki rolnej D
o powierzchni wynoszącej [...] ha.
Jednolita płatność obszarowa (JPO) została przyznana do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej [...] ha, bowiem zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit drugi
i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w przypadku, gdy różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną, a całkowitą powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20% całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej, wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na: złożenie zmiany do wniosku po dniu 31 maja 2012 r., zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmiany do wniosku można składać do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego.
Kierownik ARiMR wydając decyzję z [...] lutego 2013 r. przyznał spółce uzupełniającą płatność obszarową (UPO) do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej, wynoszącej [...] ha. Jednocześnie zmniejszył kwotę uzupełniającej płatności podstawowej, wskazując na przepis art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012 (Bruksela, dn. 24.07.2012 r. C(2012) 5049 finał).
We wniesionym odwołaniu producent rolny wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w części obejmującej zmniejszenie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) uzasadniając, iż decyzja w części zaskarżonej narusza prawo.
Dyrektor ARiMR decyzją Nr [...] z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR nr [...] z [...] lutego 2013 r.
Wyrokiem z 7 listopada 2013 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 601/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR Nr [...], ze względu na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o płatnościach oraz art. 107 § 3 k.p.a. Powodem uchylenia przedmiotowej decyzji było przede wszystkim naruszenie przepisów art. 107 § 3 k.p.a., gdyż, zdaniem Sądu, organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający, czy zostały spełnione warunki, o których mowa w przepisach art. 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pozwalające na zastosowanie w realiach niniejszej sprawy wskazanych przez organ przepisów regulujących tzw. modulację płatności. Sąd wskazał, iż mając na względzie hierarchię źródeł prawa, za niewystarczające uznać należy powoływanie się przez organ odwoławczy na przepisy § 17a rozporządzenia z 9 marca 2009 r. oraz art. 1 ust. 4 decyzji KE z 24 lipca 2012 r., tym bardziej, że organ nie wykazał, iż akt ten został w sposób należyty opublikowany.
Decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...] Dyrektor ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji.
Wyrokiem z 23 października 2014 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 473/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzją Nr [...]. WSA zarzucił, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy w sprawie zachodzą warunki zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Zdaniem Sądu, Dyrektor bezpodstawnie uznał, że wynikała konieczność uzasadnienia stanu faktycznego dotyczącego skarżącej w sytuacji, gdy już w poprzednim wyroku Sąd ocenił, iż stan faktyczny sprawy jest bezsporny, a więc wystarczająco uzasadniony - zatem poczynione w tym zakresie ustalenia są kompleksowe i mogą podlegać prawnej ocenie. Zdaniem Sądu powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nakazał w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a., a także, czy wobec skarżącej mogą być stosowane skutki decyzji KE z 24 lipca 2012 r.
Organ odwoławczy przechodząc do merytoryczne rozpoznania sprawy przywołał brzmienie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Wskazał, iż jeżeli z sprawie występuje istotna zmiana stanu faktycznego, to związanie oceną prawną (wyrażoną w uprzednio wydanych wyrokach) w związku z przywołanym art. 153 p.p.s.a. zostaje wyłączone. Wskazania sądu wyrażone w uprzednio wydanych wyrokach nie są dla organu wiążące, jeśli zaistniała zasadnicza zmiana stanu faktycznego i jest on odmienny od przyjętego przez sąd.
W ocenie organu odwoławczego, rozważania organu, czy ze względu na uwarunkowania krajowe istnieją podstawy do zastosowania modulacji są w tej sytuacji przedwczesne, skoro nie ustalono, czy skarżąca stworzyła sztuczne warunki do przyznania płatności, a zmieniony stan faktyczny sprawy wskazuje, że taka sytuacja mogła zaistnieć w rozpatrywanej sprawie.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił, iż kwestia zastosowania przepisów modulacyjnych może być rozpatrywana, o ile wyklucza się fakt stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków do przyznania płatności. Stworzenie bowiem sztucznych warunków do przyznania płatności przez skarżącą winno skutkować odmową przyznania płatności, co z kolei wykluczałoby zasadność stosowania przepisów modulacyjnych.
Dalej organ odwoławczy przedstawił tryb składania wniosków o przyznanie płatności i warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przytoczył treść art. 7 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie natomiast z art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie
w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Również zgodnie z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 01.2009 r., str. 16 ze zm.), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żądnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Z pkt 25 preambuły do ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 również wynika, iż aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzielaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia.
Dyrektor ARiMR podniósł, iż w roku 2012 w płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązuje modulacja, której obowiązek stosowania wynika
z przepisów art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009. A zatem w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy badać, czy nie zostały pod tym kątem stworzone sztuczne warunki do uzyskania płatności.
W związku z powyższym, Dyrektor ARiMR uznał, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a więc zachodzą przesłanki, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., do uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor ARiMR wskazał, iż powodem uchylenia zaskarżonej decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ jest konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o całość materiału dowodowego i posiadanych informacji
w oparciu o całokształt przepisów prawa krajowego i unijnego warunkujących przyznacie płatności.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, który w chwili obecnej jest inny niż ten, na podstawie którego orzekały organy, jak również na podstawie którego były wydane prawomocne wyroki WSA. Dyrektor ARiMR zauważył w kilkudziesięciu innych postępowaniach, w których występuje również osoba P. M., prowadzonych przez Kierownika ARiMR oraz przez organ odwoławczy, organy orzekają obecnie o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności przez P. M. i spółki z nim związane. Postępowania administracyjne i odwoławcze wykazują, iż P. M. tworząc kilkadziesiąt spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek cywilnych, w których jego osoba jest powiązana w ten sposób, iż jest albo wspólnikiem, albo prezesem zarządu, albo prokurentem, podzielił w ten sposób całe gospodarstwo będące w jego posiadaniu w celu ominięcia modulacji płatności. Dyrektor ARiMR wskazał, iż dokumentacja świadcząca o powyższym, będąca podstawą odmowy przyznawania płatności, jest bardzo obszerna i wymaga dokładnej weryfikacji i analizy. Prowadzone postępowanie administracyjne wymaga szczegółowego zebrania całości materiału dowodowego za wszystkie lata, w których wnioski o przyznanie płatności składał P. M. i spółki z nim związane. Przekazane akta sprawy wraz z odwołaniem od decyzji nie zawierają wskazanych materiałów dowodowych, a zatem organ odwoławczy nie może sprawy rozstrzygnąć jedynie w oparciu o akta, które posiada.
W ocenie Dyrektora ARiMR koniecznym jest uchylenie przedmiotowej decyzji
w związku z brakiem przeprowadzenia weryfikacji uprawnienia do płatności, czy podmiot występujący z wnioskiem o przyznanie płatności jest uprawniony do przyznania wnioskowanych płatności pod kątem analizy stworzenia sztucznych warunków. Nadto organ odwoławczy zauważył, iż w prowadzonym postępowaniu za rok 2012 nie było przedmiotem rozważania i analizy powyższego, a okoliczność tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności przez P. M. została ujawniona w innych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Kierownika ARiMR. Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności dotyczą również niniejszego postępowania i organ I instancji mając do dyspozycji materiał dowodowy z innych postępowań, powinien przeanalizować słuszność wydanego rozstrzygnięcia pod kątem stworzenia sztucznych warunków.
Konkludując Dyrektor ARiMR wskazał, iż wobec tak zmienionego stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia, na obecnym etapie niezasadnym jest wobec tego wyjaśnianie podstaw prawnych zastosowania modulacji, na które wskazywał WSA w prawomocnych wyrokach. Powyższe organy wykażą w sytuacji, gdy ustalą, że w sprawie nie doszło do stworzenia sztucznych warunków. W sytuacji natomiast, gdy dojdzie do ustaleń, że stworzono sztuczne warunki, płatności (w tym również płatność uzupełniająca) nie przysługują, a tym samym niezasadne będzie wyjaśnianie skarżącej podstaw prawnych zastosowania modulacji, które ma znaczenie tylko w przypadku ustalenia uprawnienia do płatności. Jednocześnie zakres przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustaleń związanych ze sztucznymi warunkami poprzez analizę wielu wniosków i postępowań administracyjnych, i w tym tle dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, wymaga zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z [...] kwietnia 2015 r. skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, w świetle wiążącego dla organu uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie przez WSA w Warszawie, organ winien był sprawę rozstrzygnąć, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania organowi
I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z [...] marca 2015 r. orzekająca o uchyleniu decyzji organu I instancji z [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i w tym zakresie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zaskarżona decyzja jest kolejnym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Wcześniej przedmiotowa sprawa dwukrotnie była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami z 7 listopada 2013 r. (VIII SA/Wa 601/13) oraz z 23 października 2014 r. (VIII SA/Wa 473/14) uchylał wydane rozstrzygnięcia. Powyższe skutkowało koniecznością zastosowania art. 153 p.p.s.a, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci jednak moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101).
Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję jako podstawę prawną jej wydania wskazał art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ odwoławczy winien wskazać, jakie okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy uzyskuje podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wówczas, jeśli z materiałów sprawy wynika, po myśli art. 138 § 2 k.p.a., że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Warunki te zaskarżona decyzja spełnia, ponieważ stwierdza istotne braki
w prowadzonym postępowaniu. W ocenie Sądu, prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ustalono, czy skarżąca stworzyła sztuczne warunki do przyznania wnioskowanej płatności. Okoliczność tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności przez P. M. i spółki z nim związane (a skarżąca jest taką spółką) została ujawniona w innych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Kierownika ARiMR i wymaga ona rozważenia w niniejszym postępowaniu. Dopiero na obecnym etapie organy uzyskały informacje, w których postępowaniach należy zbadać, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków. W dacie wydania decyzji Nr [...] oraz decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] organy nie miały bowiem dostatecznej wiedzy i ustaleń na temat okoliczności tworzenia przez P. M. sztucznych warunków do uzyskania płatności. Należy zgodzić się zatem z organem odwoławczym, że nie może on rozstrzygnąć sprawy jedynie w oparciu o akta, które posiada.
Zasadnie zatem orzeczono o uchyleniu decyzji z [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji, w związku z brakiem przeprowadzenia weryfikacji uprawnienia do płatności, czy podmiot występujący z wnioskiem o przyznanie płatności jest uprawniony do przyznania wnioskowanych płatności pod kątem analizy stworzenia sztucznych warunków. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie również z art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W świetle powyższego, za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, w związku z czym traci moc m.in. w przypadku zmiany, już po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a taką istotną okolicznością faktyczną
w przedmiotowej sprawie jest okoliczność tworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności przez P. M. i spółki z nim związane. W związku z tym, przedwczesne są rozważania, czy ze względu na uwarunkowania krajowe istnieją podstawy do zastosowania modulacji, na które wskazywał Sąd we wcześniejszych prawomocnych wyrokach.
Wskazanie przedmiotu i zakresu nieprawidłowości w ustaleniach stanu faktycznego dokonanych przez organ I instancji daje podstawę do stwierdzenia, że Dyrektor ARiMR miał kompetencje do skorzystania z art. 138 § 2 k.p.a., także przez wzgląd na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, oznaczającą konieczność dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy przez organy każdej z instancji.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy wykazał w sposób dostateczny, że niewyjaśniony przez organ I instancji zakres okoliczności faktycznych w sprawie miał istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie można wobec tego zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło