VIII SA/Wa 359/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-13
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów postępowania sądowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochód strony jest niewielki i pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a koszty utrzymania ponosi ona samodzielnie, sąd może przyznać częściowe zwolnienie od kosztów, uwzględniając deklarowaną przez stronę możliwość częściowego poniesienia tych kosztów.Stan faktyczny
M. N. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, ponosi wysokie koszty stałe utrzymania mieszkania oraz wydatki na leki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić M. N. od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia zwolnić M. N. od kosztów sądowych ponad kwotę [...] ([...]) zł.
Wnioskiem załączonym do skargi M. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wniosku podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Jako miesięczne koszty stałe wymieniła: czynsz za mieszkanie – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, gaz – [...] zł, TV – [...] zł, telefon – [...] zł. Oświadczyła, że ponosi wysokie wydatki na zakup leków -ok. [...] zł.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja zachodzi. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Uzyskiwany przez nią dochód, jakkolwiek stały jest jednak niewielki i pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca jest osobą samotną więc wszelkie koszty utrzymania ponosi samodzielnie.
W związku z tym, że wniosek dotyczy częściowego zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że skarżąca deklaruje możliwość częściowego poniesienia tychże kosztów. Wobec tak sformułowanego i uzasadnionego wniosku uznano, że kwota [...] zł, do uiszczenia której skarżąca będzie zobowiązana znajdzie się zgodnie z wnioskiem w zasięgu jej możliwości finansowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło