VIII SA/Wa 360/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (powiat) może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie udowodni podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych musi wykazać nie tylko brak wystarczających środków, ale także podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków. Skoro powiat dysponował środkami finansowymi znacznie przekraczającymi wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania i nie wykazał szczególnej zapobiegliwości w planowaniu budżetu na pokrycie kosztów sądowych, nie można uznać go za podmiot niezdolny do ich poniesienia.Stan faktyczny
Powiat złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącą zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację finansową powiatu. Sąd analizował dane finansowe powiatu, w tym środki na koncie bankowym, wartość środków trwałych i majątku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Powiatu [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Powiat [...] wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołano się na trudną sytuację finansową spowodowaną niskimi dochodami własnymi powiatu, które zabezpieczają jedynie pokrycie wydatków bieżących, bez możliwości podejmowania działań inwestycyjnych, oczekiwanych przez mieszkańców. Powiat [...] posiada aktywa o wartości [...] zł, należności długoterminowe w wysokości [...] zł, materiały o wartości [...] zł oraz towary o wartości [...] zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Na kontach bankowych wnioskodawca ma zgromadzone środki w wysokości [...] zł.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Z treści złożonego wniosku wynika, że Powiat [...] na jedynym ujawnionym koncie bankowym ma zgromadzone środki w łącznej wysokości [...] zł. Wynika również, że wartość środków trwałych to [...] zł, natomiast wartość majątku to [...] zł. Ze złożonego wniosku nie wynika natomiast jaki jest stan budżetu w dacie rozpoznawania wniosku wg. planu dochodów, jakie są wydatki określone planem wydatków oraz jaki deficyt zakłada budżet powiatu na rok 2017.
W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, jednostka samorządu terytorialnego obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności od podmiotów, które prowadząc działalność publiczną, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. Powiat [...], przygotowując projekt budżetu na rok 2017 powinien przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, wnioskodawca powinien wygospodarować i zabezpieczyć niezbędne zasoby do prowadzenia postępowania sądowego zwłaszcza, że jak wynika z treści złożonego oświadczenia dysponuje środkami finansowymi znacznie przekraczającymi wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postepowania. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować Powiatu [...] w związku z zasygnalizowanymi wyżej zaniedbaniami. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa Powiatu [...] nie pozwala na uznanie go za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi.
Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło