VIII SA/Wa 360/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-18
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek, uznając stronę za podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej na podstawie wysokości zadłużenia i przypisu składek, bez analizy przesłanek z rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014?Ratio decidendi
Organ rentowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 kpa, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Ustalenie wysokości zadłużenia i przypisu składek nie jest wystarczające do uznania przedsiębiorcy za podmiot w trudnej sytuacji finansowej bez analizy przesłanek z rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Brak wyczerpującego materiału dowodowego i analizy prawnej uniemożliwił sądowi kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do ZUS o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. na podstawie ustawy o COVID-19. ZUS odmówił, uznając, że skarżący znajdował się w trudnej sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2019 r., ponieważ jego zadłużenie przekraczało sumę przypisów składek za 2019 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu. Skarżący w skardze podniósł, że uregulował całe zadłużenie i posiadał nadpłatę, a także powołał się na elastyczniejsze warunki pomocy publicznej wynikające z komunikatów KE. Sąd uchylił obie decyzje ZUS z powodu wadliwości postępowania i uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...].
Przedmiotem skargi P. K. (dalej: "skarżący", "strona") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład", "ZUS", "organ") z [...] września 2020 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lipca 2020 r., odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 18 kwietnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 568).
Decyzją z [...] lipca 2020 r., ZUS odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia
z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca do maja 2020 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o COVID-19") w związku z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: "usus"). W uzasadnieniu decyzji organ wywiódł, że zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I
z 20.03.2020; dalej: "Komunikat KE"). Pomoc ta, może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014; dalej: "rozporządzenie 651/2014")
w dniu 31 grudnia 2019 r. Organ wskazał przy tym na art. 2 pkt 18 tego rozporządzenia oraz przepisy krajowej ustawy z 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019r., poz. 498 ze zm.). Następnie uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, ponieważ zadłużenie figurujące na jego koncie na dzień 31 grudnia 2019 r. ([...] zł) przewyższa sumę przypisów składek w roku 2019 ([...] zł). Powyższe w ocenie organu oznacza, że na 31 grudnia 2019r. skarżący znajdował się w trudnej sytuacji, a zatem nie mógł skorzystać z powyższego zwolnienia.
W wyniku ponownego na wniosek skarżącego rozpatrzenia sprawy, powołaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] września 2020 r. Zakład, utrzymał w mocy ww. decyzję własną z [...] lipca 2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "kpa") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19.
W uzasadnieniu, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i powołując się treść art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 przyjął, że przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, jeżeli na 31 grudnia 2019r. zalegał z opłacaniem należności
z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 m-cy, nie wymaga przy tym podawania przez wnioskodawców takich informacji. Dodał, że podmiot, który nie opłaca swoich należności przez ponad rok spełnia przesłankę do ogłoszenia upadłości wynikającą
z ustawy Prawo upadłościowe. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca wprawdzie miał na 31 grudnia 2019r. zadłużenie za okres równy lub dłuższy niż 12 miesięcy, ale realizuje zawartą z Zakładem umowę o rozłożenie na raty należności
z tytułu składek zawartą przed 31 grudnia 2019r. W konsekwencji powtórzył, że
w przypadku strony stwierdzono, iż na koncie płatnika na dzień 31 grudnia 2019r. występowało zadłużenie w kwocie [...] zł i przewyższało kwotę przypisu za 2019r., która wynosiła [...] zł i skarżący nie realizował umowy o rozłożenie na raty tych należności. Taki stan zaś oznacza, że na dzień 31 grudnia 2019r. skarżący znajdował się w trudnej sytuacji. Zakład nie mógł zatem udzielić pomocy publicznej
w postaci przedmiotowego zwolnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona powołała się na Komunikat KE określający, na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE warunki udzielanej przedsiębiorcom pomocy publicznej, jak również dostrzegła, że od 3 kwietnia, a następnie od 13 maja i 29 czerwca warunki te uległy uelastycznieniu.
W szczególności, wprowadziły możliwość udzielania wsparcia mikro i małym przedsiębiorcom, którzy również na koniec 2019r. znajdowali się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o ile nie zostali objęci postępowaniem upadłościowym oraz nie otrzymali pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację.
Odnosząc powyższe do swojej sprawy skarżący wskazał następnie, że całe zadłużenie do ZUS uregulował [...] maja 2020r. wraz z odsetkami ([...] zł) co oznacza, że na dzień złożenia wniosku z 30 czerwca o zwolnienie z opłacania przedmiotowych składek nie posiadał żadnego zadłużenie w ZUS, lecz nadpłatę za sporne w niniejszej sprawie 3 miesiące. Zgodnie zaś z Komunikatem KE mógł wnioskować o zwrot nadpłaconych środków, najpóźniej przed opłaceniem składek za miesiąc czerwiec br.
Z tej przyczyny skarżący wystąpił o przyznanie wnioskowanego prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do czerwca 2020r.
W odpowiedzi na skargę, Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie
z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując kontroli według wskazanych kryteriów sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli jest decyzja ZUS utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie odmawiające zwolnienia skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. z uwagi na uznanie strony za podmiot znajdujący się
w trudnej sytuacji.
Zauważenia wymaga, że organ rozpoznając wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r. powołał się na przepisy ustawy o COVID-19. Słusznie organ przyjął, że zwolnienie
z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20 marca 2020). Komunikat Komisji wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014 r., dalej: "rozporządzenie 651/2014") w dniu 31 grudnia 2019 r. Na marginesie należy zauważyć, że w dniu 29 czerwca 2020 r. Komisja Europejska ogłosiła Komunikat Komisji - Trzecie zmiany
w tymczasowych ramach środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki
w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (patrz sa_covid19_3rd_amendment_temporary_framework_pl.pdf (europa.eu).
W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 należy uznać, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka
w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu
w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku
z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:
1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz
2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.
Sąd w składzie niniejszym uznaje, że ustalenie samej wysokości przypisu składek za 2019 r. i wysokości zaległości z tytułu nieopłaconych składek jest niewystarczające dla stwierdzenia, że skarżący znajdował się w trudnej sytuacji. Organ bowiem w żaden sposób nie dokonał analizy sprawy skarżącego w kontekście przesłanek wynikających z powyższego przepisu, należności z tytułu składek obciążających skarżącego oraz sytuacji finansowej skarżącego. Z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego w ocenie organu strona znajdowała się w trudnej sytuacji. Można jedynie domyślać się, że ZUS uznał, iż skarżący jest podmiotem spełniającym kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym. Organ w uzasadnieniach decyzji w ogóle nie odniósł się do ustawy - Prawo upadłościowe. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano, że upadłość ogłasza się wówczas, gdy dłużnik jest niewypłacalny, co oznacza, że utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (istnieje domniemanie, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące). W tym zakresie należy również wskazać, że strona we wniosku
o zwolnienie z opłacania składek stwierdziła, że nie znajduje się w trudnej sytuacji
w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym
w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu poprzez zaznaczenia konkretnej odpowiedzi. Z uzasadnienia nie wynika nadto, jakie konkretnie zaległości nie zostały uregulowane, za jaki okres, czy były wymagalne. Nie zebrano w tym zakresie również niezbędnego materiału dowodowego.
Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w zasadzie ograniczyło się do przytoczenia częściowej treści art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, powołania art. 138 § 1 pkt 1 kpa i informacji o zadłużeniu z tytułu składek, jakie zdaniem organu istniało u skarżącego na dzień 31 grudnia 2019 r. i jego relacji do przypisu składek na rok 2019. W ocenie sądu, tak skonstruowane uzasadnienie nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 kpa zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy" (wyrok NSA z 11 września 2019 r. II OSK 2322/17, LEX nr 2748771). Dlatego też "do naruszenia art. 107 § 3 kpa dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść – ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów – nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie" (wyrok NSA z 6 października 2020 r. I OSK 3235/18, LEX nr 3081748).
Wymagana przez ustawodawcę konstrukcja uzasadnienia decyzji jest zakorzeniona w kodeksowej zasadzie przekonywania. Zgodnie z art. 11 kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Innymi słowy, optymalna realizacja obowiązków wynikających z art. 11
i art. 107 § 3 kpa może prowadzić do przekonania strony postępowania o legalności
i zasadności decyzji administracyjnej, co prowadzi do szybszego ustabilizowania jej sytuacji prawnej.
Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji sąd stwierdza, że organ
w zupełności pominął uzasadnienie materialnoprawne swojego rozstrzygnięcia. Organ powołał jedynie brzmienie przepisów postępowania, które zastosował. Całkowicie jednak przemilczał przepisy prawa materialnego, które podlegały konkretyzacji w zaskarżonej decyzji. W szczególności, zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywód odnoszący się do zasad udzielania pomocy publicznej nie został uzupełniony jakimkolwiek nawiązaniem do przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Toteż z perspektywy strony postępowania administracyjnego, ta część uzasadnienia może być oceniona jako gołosłowne twierdzenia organu. Takie działanie organu zasługuje na negatywną ocenę tym bardziej, że powtarza tym samym wady decyzji z [...] lipca 2020 r. W obu instancjach organ nie powołał rzeczywistej podstawy materialnoprawnej swojej decyzji, uniemożliwiając tym samym stronie możliwość rzetelnej oceny legalności istoty obu tych decyzji.
ZUS dopiero w odpowiedzi na skargę odniósł się bardziej szczegółowo (choć wciąż niewyczerpująco) do rzeczywistej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji. Sąd przypomina zatem, że wady uzasadnienia kontrolowanej decyzji nie mogą być usuwane na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też informacje zawarte w odpowiedzi na skargę nie prowadzą do zniwelowania negatywnych skutków uchybień w zakresie treści uzasadnienia (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r. III OSK 2858/21). Przedmiotem kontroli sądowej jest bowiem postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, nie zaś trafność argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. Informacje zawarte w odpowiedzi na skargę powinny były znaleźć się w uzasadnieniu decyzji i zostać tam szczegółowo omówione zgodnie z przytoczonymi wyżej zasadami. Również uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 kpa. Organ podał bowiem wyłącznie informacje dotyczące wysokości przypisu składek za rok 2019 oraz kwotę zaległości z tytułu składek, jaka ma figurować na koncie skarżącego na dzień 31 grudnia 2019 r. Jednakże faktów tych nie powiązał z konkretnym przepisem, który umożliwiłby podjęcie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.
W konsekwencji powyższego w postępowaniu doszło także do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie
i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd uznał, że brak wykazania w uzasadnieniu decyzji, że ustalono istotne okoliczności faktyczne
w odniesieniu do konkretnych przepisów prawa, stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu.
Naruszenie przepisów, jakiego dopuścił się organ sprawia, że sąd nie mógł dokonać kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego. Taka kontrola byłaby możliwa w sytuacji, w której uzasadnienie decyzji odpowiada prawu, a organ przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe.
Stwierdzone wyżej naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Stosownie do art. 135 ppsa, sąd uchylił również decyzję
z 2 lipca 2020 r. z uwagi na podobieństwo uchybień, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania
i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107
§ 3 kpa. Zbierze niezbędny materiał dowodowy w zakresie zaległości strony z lat poprzednich. Ustosunkuje się w uzasadnieniu decyzji w sposób rzetelny dlaczego ewentualnie, w ocenie organu, strona jest podmiotem spełniającym kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym i z jakich konkretnie ustaleń faktycznych dotyczących poszczególnych zaległości za określone okresy ma to wynikać. Jednocześnie sąd nie przesądza czy skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacenia składek. Stwierdza wyłącznie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a organ ma obowiązek ponownego rzetelnego rozpoznania wniosku.
Z tych względów Sąd rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie
z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa oraz art. 135 ppsa, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło