VIII SA/Wa 362/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-24

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, których miesięczny dochód netto w dwuosobowym gospodarstwie domowym wynosi odpowiednio 2787 zł i 2319 zł, mogą zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wnoszą skargę na postanowienie o podjęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a koszty sądowe wynoszą 100 zł?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że poniesienie kosztów sądowych w kwocie 100 zł spowoduje uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Ich miesięczny dochód netto w dwuosobowym gospodarstwie domowym (odpowiednio 2787 zł i 2319 zł) jest wystarczający do pokrycia tej kwoty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący D. i S. K. oraz G. i B. Ś. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym modernizacji stacji bazowej telefonii cyfrowej. Uzasadnili to wiekiem, chorobami, zmęczeniem sprawą oraz wysokością dochodów z emerytury (odpowiednio 2787 zł i 2319 zł netto miesięcznie). Koszt sądowy, od którego domagali się zwolnienia, wynosił 100 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. i S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. i B. Ś. i D. i S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. i B. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. i B. Ś. i D. i S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Skarżący D. i S. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając wniosek tym, że są osobami po "77 - ym roku życia, schorowanymi i zmęczonymi toczącą się sprawą". Wyjaśnili, że niezrozumiałe jest dla nich to, że są zobowiązani do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie dotyczącej modernizacji stacji bazowej telefonii cyfrowej, bowiem to nie oni modernizują tę stację. Wyjaśnili również, że utrzymują się z emerytury w łącznej wysokości 2.787 zł netto. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek małżonków K. dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe Mając na uwadze informacje zawarte we wniosku, stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Decydujące znaczenie dla oceny tego wniosku ma okoliczność, że w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżących stały miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 2.787 zł netto. Zestawiając wysokość tego dochodu z wysokością kosztów (100 zł wpisu od skargi), jakie strona winna uiścić na poczet prowadzonego postępowania uznano, że jej poniesienie nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżących. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że w sprawie VIII SA/Wa 578/08 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 138/08 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy. W sprawie tej skarżący również byli zobowiązani do uiszczenia 100 zł tytułem wpisu od skargi przy osiąganiu dochodu w tej samej wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, iż mimo osiągania dochodu w łącznej wysokości 2.787 zł, znajdują się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu na Skarb Państwa tj. na wszystkich podatników. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji. Uzasadnienie Skarżący G. i B. Ś. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając wniosek tym, że są osobami po "70 - tym roku życia, schorowanymi i zmęczonymi toczącą się sprawą". Wyjaśnili, że niezrozumiałe jest dla nich to, że są zobowiązani do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie dotyczącej modernizacji stacji bazowej telefonii cyfrowej, bowiem to nie oni modernizują tę stację. Wyjaśnili również, że utrzymują się z emerytury w łącznej wysokości 2.319 zł netto. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek małżonków Ś. dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe Mając na uwadze informacje zawarte we wniosku, stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Decydujące znaczenie dla oceny tego wniosku ma okoliczność, że w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżących stały miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 2.319 zł netto. Zestawiając wysokość tego dochodu z wysokością kosztów (100 zł wpisu od skargi), jakie strona winna uiścić na poczet prowadzonego postępowania uznano, że jej poniesienie nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżących. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że w sprawie VIII SA/Wa 578/08 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 139/08 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy. W sprawie tej skarżący również byli zobowiązani do uiszczenia 100 zł tytułem wpisu od skargi przy osiąganiu dochodu w tej samej wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, iż mimo osiągania dochodu w łącznej wysokości 2.319 zł, znajdują się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu na Skarb Państwa tj. na wszystkich podatników. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło