VIII SA/Wa 362/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-12
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej znaczne zasoby finansowe, stały dochód oraz majątek w postaci nieruchomości przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku skarżącego, który posiada znaczne zasoby finansowe w gotówce i papierach wartościowych, stały dochód z renty oraz majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy, gdyż uiszczenie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w jego utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżący G.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z renty ZUS i PKP, posiada oszczędności w gotówce i papierach wartościowych, a także dom jednorodzinny i nieruchomość rolną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nabytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.G. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nabytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. W dniu [...] grudnia 2009 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna od wymienionego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty ZUS oraz tzw. "renty cywilnej" wypłacanej przez PKP w łącznej wysokości [...] zł netto. W części wniosku obejmującej posiadane zasoby skarżący wymienił [...] zł w gotówce oraz [...] zł w papierach wartościowych przeznaczone na utrzymanie w przyszłości oraz tzw. "czarną godzinę". Wyjaśnił, że ze względu na całkowitą odpowiedzialność państwa za jego los, koszty sądowe powinien ponosić Skarb Państwa. Jako posiadany majątek, poza zasobami pieniężnymi, skarżący wymienił dom jednorodzinny ([...] m²) oraz nieruchomość rolną ([...] ha).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa).
Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący posiada zasoby finansowe w postaci gotówki i papierów wartościowych w bardzo dużej wysokości, a także posiada stały dochód z tytułu renty. W opisanej sytuacji trudno w ogóle rozważać zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania sądowego (na obecnym etapie jest to kwota [...] zł) bowiem są one symboliczne i niewspółmierne w stosunku wielkości posiadanego przez niego majątku.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że posiadanie jakichkolwiek oszczędności w zasadzie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy, bowiem jest to instytucja skierowana od osób ubogich, pozbawionych źródła dochodu, bądź osiągających dochód pozwalający na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
W przedmiotowej sprawie uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej z pewnością nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło