VIII SA/Wa 362/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-10

Skład orzekający: Iwona Owsińska - Gwiazda, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, jeśli pojazd był w tym czasie dzierżawiony innemu podmiotowi, a kierowca nie posiadał karty kierowcy?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących tachografów, niezależnie od winy. Samowolne działanie kierowcy lub brak karty kierowcy nie może być kwalifikowane jako zdarzenie niezależne od przedsiębiorcy, jeśli nie wykazał on należytej staranności w organizacji pracy i nie posiadał dowodów potwierdzających brak swojej winy. Dzierżawa pojazdu nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku zapewnienia prawidłowej obsługi tachografu i posiadania wymaganej dokumentacji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów dotyczących tachografów. Pojazd należący do przedsiębiorcy poruszał się z funkcją "out" bez karty kierowcy w okresie od 8 do 31 lipca 2023 r. Skarżący twierdził, że pojazd był w tym czasie dzierżawiony innemu podmiotowi do celów rolniczych i nie ponosi odpowiedzialności. Organy administracji uznały, że przedsiębiorca nie wykazał należytej staranności, nie przedstawił wymaganych dowodów i nie udowodnił braku swojej winy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z 22 lutego 2024 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej kpa), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201; dalej u.t.d.), lp. 5.1.2., lp. 6.1.3, Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85; dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 22 ust. 2, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję M.Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z 19 października 2023 r. o nałożeniu na P. G. (dalej: strona, skarżący) kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. 1 sierpnia 2023r. na drodze krajowej nr [...], w miejscowości R., zatrzymano do kontroli pojazd marki V. (nr rej. [...]) wraz z naczepą F. (nr rej [...]). Pojazdem kierował R. M.. Pojazd wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą pod firmą P. G. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...]. Pojazd poruszał się z funkcją out w urządzeniu rejestrującym bez karty kierowcy od 8 lipca 2023 do 31 lipca 2023. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 1 sierpnia 2023 r. Decyzją z 19 października 2023. nr [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiła niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz prawa materialnego. Wskazał, że w dniach, w których doszło do naruszeń pojazd był wydzierżawiony M. G., który prowadzi gospodarstwo rolne i użytkował pojazd w celu zwiezienia płodów rolnych. Zdaniem skarżącego, nie jest on w stanie zabezpieczyć przejazdów "...w sytuacji, kiedy takie dopilnowanie przewozu znajduje się poza granicami jego kompetencji.". Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 22 lutego 2024 r. GITD przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa, m.in. art. 92a ust. 1,3,7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 oraz art. 4 pkt 22 utd. Organ odwoławczy odniósł się do naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do udt. polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W niniejszej sprawie stwierdzono, że w/w pojazd poruszał się bez prawidłowo zalogowanej karty w okresach: od godz. 10:03 do godź. 17.22 dnia 08 lipca 2023 tj. pokonując dystans 6 km; od godz. 16:15 do godz. 19:14 dnia 10 lipca 2023 r. tj. pokonując dystans 6 km; od godz. 16:15 do godz. 19:14 dnia 10.07.2023 r. tj. pokonując dystans 44 km, od godz. 15:28 do godz. 16:55 dnia 12.07.2023 r. tj. pokonując dystans 39 km; od godz. 12:11 do godz. 16:37 dnia 17.07.2023 r. tj. pokonując dystans 41 km, od godz. 12:11 do godz. 12:34 dnia 22.07.2023 r. tj. pokonując dystans 4 km. Wskazał również na przepisy art.32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014. Podniósł, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, konsekwencją powyższego było nierejestrowanie na wykresówce lub karcie kierowcy parametrów tj. prędkości pojazdu, przebytej drogi i rodzaju aktywności kierowcy. Z uwagi na powyższe zasadnie nałożono karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. W odniesieniu do argumentacji strony mówiącej, iż nie jest ona odpowiedzialna za powstanie naruszeń, ponieważ pojazd w określonych w protokole dniach użytkował na potrzeby swojego gospodarstwa rolnego M. G., organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania takiego stanowiska. Wskazał, że strona pismem z 8.08.2023 r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz otrzymała jako załącznik protokół kontroli. Pismem z 29.08.2023 r. strona wniosła o wstrzymanie się z czynnościami argumentując to tym, że wyniki kontroli są "wielce zaskakujące" oraz potrzebą rozmowy z kierowcą w celu uzyskania od niego wyjaśnień. Strona wniosła także o przesłanie akt sprawy w celu zapoznania się z nimi. Pismem z 29.09.2023 r. skarżący złożył "pismo w sprawie" wyjaśniając, że w dniach wskazanych w protokole tj. w czasie gdy pojazd poruszał się na funkcji OUT użytkował go brat strony M.G., który przewoził płody rolne i dołączył umowę najmu pojazdu zawartą na okres 01.07.2023 r. - 31.07.2023 r. Organ odwoławczy podkreślił, że każdorazowo korzystając z funkcji OUT należy posiadać dowody potwierdzające prawo do zwolnienia z obowiązku używania tachografu, a fakt użyczenia pojazdu nie zwalnia z tej powinności. Kierowca w dniu kontroli nie okazał takiego dokumentu, nie wniósł też uwag do protokołu chociażby w postaci informacji iż w lipcu 2023 r. pojazd mógł być użytkowany w ramach najmu przez inny podmiot. Strona nie wykazała się więc wymaganą starannością w prowadzeniu swoich spraw - nie wyposażyła kierowcy w umowę najmu pojazdu na okres 01.07.- 31.07.2023 r., a w przypadku zatrzymania do kontroli drogowej funkcjonariusze inspekcji mają prawo do kontroli obejmującej czas do 28 dni wstecz od dnia kontroli, a więc na gruncie niniejszej sprawy okres od dnia 04.07.2023 r. do 01.08.2023 r. Strona realizując zlecenia transportowe, w ramach swojej działalności gospodarczej, pojazdem uprzednio wynajmowanym innym podmiotom powinna zabezpieczyć się na okoliczność kontroli drogowej i posiadać dowody uwalniające ją z odpowiedzialności za potencjalne naruszenia innych podmiotów korzystających z tego samego pojazdu w niedalekiej przeszłości (najem zakończył się 31.07.2023 r., kontrola miała miejsce 01.08.2023 r., obejmowała okres od 04.07.2023 r.). GITD podniósł, że odnośnie zastosowania art. 92b utd strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż zapewniła prawidłową organizację i dyscyplinę pracy, jak i żadnych dowodów, że do popełnienia naruszeń doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. Ponadto w odniesieniu do samej umowy najmu wskazał, że jest ona bardzo lakoniczna, określa jedynie czas trwania umowy. Nie wynika z niej kiedy konkretnie pojazd będzie użytkowany przez M. G.. Zauważył, że Skarżący w odwołaniu i wyjaśnieniach z 22.09.2023 r. z całą pewnością informuje, że pojazd w dniach 8,10,12,17 i 22 lipca 2023 r. użytkował wynajmujący, nie przestawił jednak żadnego dowodu obrazującego to twierdzenie, chociażby w postaci wykazu (rejestru) okresów użytkowania wynajmowanego pojazdu. Co więcej umowa najmu wprost nie przewiduje takiej możliwości albowiem znajduje się w niej zapis mówiący o tym, że "Samochód będzie wypożyczany na czas trwania wykonywania przez kierowcę zatrudnionego u Wynajmującego odpoczynku. Terminy będą ustalane osobiście.". Z powyższego jednoznacznie wynika, w ocenie GITD, że przedsiębiorca nie zadbał w sposób dostateczny o dowody potwierdzające ponad wszelką wątpliwość brak swojej winy w powstaniu naruszeń, co wskazuje ponadto na niewłaściwą organizację pracy. GITD uznał również, że Skarżący nie przedstawił dowodów uzasadniających zastosowanie art. 92c utd, ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia, a dane cyfrowe z tachografu zainstalowanego w pojeździe V. o numerze rejestracyjnym [...] należy traktować jako wiarygodne. Z tych względów za niezasadne uznał zarzuty odwołania. W jego ocenie, postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy, organ I instancji zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Strona natomiast nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Skargę na decyzję GITD z 22 lutego 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez co WITD naruszył obowiązek stania na straży praworządności; 2) art. 8 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to ocena była konsekwencją poczynienia ustaleń w oparciu o materiał, który nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący i kompletny, przez co naruszona została zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również zasada nieodstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; 3) art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, co skutkuje brakiem możliwości jednoznacznego wskazania, że dana okoliczność została udowodniona; 4) art. 92a ust. 1 utd poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 250 zł pomimo braku podstaw do jej nałożenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona zwróciła m.in. uwagę na fakt, że iż w objętym kontrolą okresie pojazd został przez Skarżącego wydzierżawiony na rzecz M. G., który prowadzi gospodarstwo rolne, a sam pojazd był używany do zwożenia płodów rolnych. Dzierżawa pojazdu obejmowała okres od dnia 01.07.2023 do dnia 31.07.2023 r., a zatem cały czas, w którym kontrola wykazała wskazane w decyzji uchybienia. W ocenie skarżącego, w toku postępowania Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy po stronie Skarżącego występują przesłanki wskazane w art. 92b ust. 1 utd, a co najważniejsze, pozostał głuchy na wyjaśnienia Skarżącego, iż przesłanki te po jego stronie nie występują. Podniósł, że jeżeli w tak istotnym aspekcie postępowania jakim jest ustalenie strony, pojawiają się okoliczności mogące wskazywać na błędne określenie strony przez organ, to zawsze powinno się do wiązać z przeprowadzeniem drobiazgowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a nie kończyć się ogólnikowymi stwierdzeniami na poziomie uzasadnienia decyzji penalizującej. W ocenie Skarżącego, obciążenie go karą pieniężną, w sytuacji, kiedy ten dochował wszelkiej staranności, aby do uchybienia nie doszło oraz nie miał żadnego wpływu na popełnienie wykroczenia przez kierowcę, jest rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, gdyż winę, a co za tym idzie również i karę, przypisuje się w tym przypadku podmiotowi całkowicie niewinnemu powstaniu objętych postępowaniem uchybień. Skarżący twierdzi, iż w świetle realizacji obowiązków wynikających fundamentalnej procesowej zasady, można z całą stanowczością stwierdzić, że w przedmiotowym stanie faktycznym organ nie dochował należytej staranności w procesie ustalania stanu faktycznego, co w ocenie Skarżącego ostatecznie przyczyniło się do nałożenia na Skarżącego kary. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do zarzutów skargi. GITD w całości podtrzymał twierdzenia i oceny prawne powoływane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby organ administracji naruszył przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). W art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnianie wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Stosownie do art. 92a ust. 7 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W kontrolowanej sprawie organy orzekające nałożyły na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 5.000 zł za następujący delikt administracyjny, polegający na odstępstwie od obowiązku rejestracji na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, brak przedstawienia przez stronę dowodów na poparcie swoich tez oraz w/w przepisy, Sąd stwierdził, że nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące braku podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Bezspornym jest, że w dniu kontroli kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącego. Potwierdza to protokół kontroli drogowej z 1 sierpnia 2023 r., który jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Istotnym jest też, iż w/w protokół został podpisany przez kierowcę bez jakichkolwiek uwag. Do materiału dowodowego organy zaliczyły takie dowody, jak dane z karty kierowcy oraz tachografu, wypis z zezwolenia nr 603 na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy, prawo jazdy, dowody rejestracyjne, dokument wz oraz kartę kierowcy. W toku kontroli zabezpieczono dane z cyfrowego urządzenia rejestrującego jak również protokół oględzin pojazdu. Organ odwoławczy wywiódł swoje stanowisko w prawidłowy sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawidłowo kwalifikując ustalony stan faktyczny do zaistniałego typu naruszenia prawa transportowego. GITD uzasadnił w sposób właściwy pod względem kwalifikacji naruszenie, za które wymierzył przewidzianą prawem karę pieniężną. W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje zatem, że w trakcie krajowego transportu drogowego 1 sierpnia 2023 r. doszło do popełnienia stwierdzonego wyżej naruszenia. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia organów odnośnie stanu faktycznego, zastosowanych przepisów prawa, bez potrzeby przytaczania ich i Sąd przyjmuje je za własne. Skarżący wskazuje jednak, że popełnienie naruszenia wynika z okoliczności niezależnych od strony i to jest kwestią sporną w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie organy orzekające, w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy rozważyły możliwość także odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary w oparciu o art. 92b i art. 92c utd. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych we wskazanych przepisach ustawy spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c utd powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Należy zauważyć, że każde przedsiębiorstwo transportowe należycie wypełniające obowiązki związane z transportem drogowym zobowiązane jest do regularnego (tj. co najmniej raz na 28 dni) pobierania od kierowców wykresówek oraz wczytywania danych cyfrowych. W przypadku zatem systematycznej kontroli dotyczącej czasu pracy kierowcy przedsiębiorca należycie sprawujący nadzór nad swoja flotą i kadrą zatrudnionych kierowców może szybko wychwycić zarówno nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego w pojeździe, jak też nieprawidłowości w działaniu kierowców. Prawidłowa jest ocena całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji obu instancji, że skarżący nie sprawował z należytą starannością nadzoru nad organizacją pracy kierowców i przestrzeganiem przez nich obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego. Nie sposób bowiem uznać, że przedsiębiorca dbający w należyty sposób o przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących transportu drogowego i wykonujący przewozy drogowe z należytą starannością pozbawia się możliwości osobistego nadzoru nad kierowcami. Wskazywane przez Skarżącego wydzierżawienie pojazdu Gospodarstwu Rolnemu M. G. na okres 01.07.2023-31.07.2023, który przewoził płody rolne, nie zwalnia go z odpowiedzialności. Istotnym jest fakt, iż przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy w umowę najmu, przez co nie została ona okazana inspektorom w trakcie kontroli, co słusznie zakwalifikował GITD jako rażące zaniechanie świadczące o niezachowaniu należytej staranności. Skoro wykonywanie przewozów drogowych poddane jest surowym rygorom, przedsiębiorca wykonujący takie przewozy powinien być świadomy odpowiedzialności z nią związaną i wprowadzać takie rozwiązania organizacyjne, które nie będą iluzoryczne, a pozwolą skutecznie wywiązać się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków w tym zakresie. W polskim prawie przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą traktowany jest jako podmiot profesjonalny, a zatem wymaga się od niego znajomości przepisów regulujących przedmiot jego działalności. Strona w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na zastosowanie odstępstwa od obowiązku rejestracji na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich tez, a dane cyfrowe z tachografu zainstalowanego w pojeździe V. o numerze rejestracyjnym [...] należy traktować jako wiarygodne. Zdaniem Sądu, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego strona nie wskazała na dowody, które w ocenie organu kontroli uzasadniałyby umorzenie postępowania w sprawie przedmiotowego naruszenia i były przesłanką do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym. Za w pełni wiarygodny należało zatem uznać protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Ponadto należy zauważyć, że skarżący nie ujawnił żadnych nowych okoliczności ani dokumentów wskazujących na zastosowanie odstępstwa od obowiązku rejestracji. W ocenie Sądu, wskazane powyżej naruszenia świadczą, wbrew twierdzeniom skarżącego, o niezapewnieniu w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa. Wskazać trzeba, że niewłaściwa obsługa przez kierowcę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi nie możne być uznane za okoliczność, której podmiot wykonujący transport nie mógł przewidzieć, na którą nie miał wpływu, a samo naruszenie, tj. poruszanie się z funkcją out w urządzeniu rejestrującym bez karty kierowcy - za zdarzenie, którego nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności, jaką powinien się wykazać przy zawodowym świadczeniu usług transportowych w oparciu o ustawę o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., II GSK 3927/17). Co więcej wspomniana umowa najmu stanowi wprost, że pojazd w dniach 8,10,12,17 i 22 lipca 2023 r. użytkował wynajmujący, albowiem znajduje się w niej zapis mówiący o tym, że "Samochód będzie wypożyczany na czas trwania wykonywania przez kierowcę zatrudnionego u wynajmującego odpoczynku. Terminy będą ustalane osobiście.". Zauważyć należy, iż kierowca R. M. podczas kontroli nie wskazywał, iż w okresach, gdy pojazd poruszał się z funkcja out w urządzeniu rejestrującym, bez karty kierowcy, on korzystał z odpoczynku, bądź że pojazd mógł być użytkowany w ramach najmu przez inny podmiot. Na etapie postępowania administracyjnego Skarżący nie przedstawił dowodów obrazujących okresy ewentualnego wynajmowania pojazdu. Nie przedstawił też dowodów potwierdzających prawo do zwolnienia z obowiązku używania tachografu, a fakt użyczenia czy przekazania w najem pojazdu nie stanowi zwolnienia z tej powinności. Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy (ust.1). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu (ust. 4). Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść 1p. 6.2.1 załącznika nr 3 do w/w ustawy który karą pieniężną w wysokości 5000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnie technicznego tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Z powyższego jednoznacznie wynika, w ocenie Sądu, że przedsiębiorca nie zadbał w sposób dostateczny o dowody potwierdzające ponad wszelką wątpliwość brak swojej winy w powstaniu naruszenia. Reasumując Sąd uznał, że organy administracji w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś jego oceny dokonano w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny, co znalazło wyraz w uzasadnieniu sporządzonym w sposób wymagany w art. 107 § 3 kpa, czyniąc też zadość treści art. 8 kpa. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że Skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło