VIII SA/Wa 363/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-05
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych i czy jej sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. "d" PPSA, ponieważ sprawa dotyczy stosunków służbowych. W związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy. Jednocześnie, sąd odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, pomimo przedstawionych wydatków, nie uzasadnia przyznania pomocy prawnej w tym zakresie, gdyż dochody skarżącego są wystarczające do utrzymania gospodarstwa domowego.Stan faktyczny
E. B. złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Skarga została odrzucona przez WSA w Warszawie. Następnie E. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. W pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Postanowieniem z dnia 17 maja 2012 r. Wojewódzki Sad Administracyjny odrzucił skargę E. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej. W dniu [...] czerwca 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł, a miesięczne wydatki na bieżące utrzymanie stanowią [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej powoływana jako p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, przy czym podkreślić należy, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie np. stopień skomplikowania sprawy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada stały dochód, który dla dwuosobowego gospodarstwa domowego kształtuje się na poziomie [...] zł, nie jest zatem osobą znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. Uwzględniając nawet przedstawione we wniosku wydatki (w żaden sposób nie udokumentowane) to i tak nie wyczerpują one uzyskiwanych dochodów. Skarżący zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie wykazał, aby ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika mogło wywołać uszczerbek w utrzymaniu koniecznym małżonków.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło