VIII SA/Wa 364/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Społecznego Komitetu Przeciwników Budowy Masztów w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Społecznego Komitetu Przeciwników Budowy Masztów w R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: Przyznać Społecznemu Komitetowi Przeciwników Budowy Masztów w R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Stowarzyszenie Społeczny Komitet Przeciwników Budowy Masztów w R. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym – organizacją ekologiczną, działającą w trosce o środowisko i w interesie lokalnego społeczeństwa. Działalność Stowarzyszenia finansowana jest z dobrowolnych, symbolicznych składek rzędu [...] zł, przy czym członkowie Stowarzyszenia to w większości emeryci i renciści, bądź bezrobotni i w związku z tym nie wszyscy członkowie wywiązują z obowiązku uiszczania składek. Uzyskiwane ze składek drobne kwoty są wydawane na bieżąco i pokrywają jedynie opłaty za przesyłki, przejazdy, telefony, znaczki pocztowe itp. Wyjaśniono, że Stowarzyszenie działa na zasadzie wolontariatu i nikt nie sponsoruje jego działalności. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku. Istotne jest również to, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stowarzyszenie Przeciwników Budowy Masztów w R., jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust.2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku składki uiszczane przez członków skarżącego Stowarzyszenia – emerytów, rencistów i bezrobotnych są symboliczne ([...] zł) i pozwalają jedynie na opłacenie kosztów związanych z przesyłkami, przejazdami i opłatami za telefon. Wobec powyższego uznać należy, że Stowarzyszenie rzeczywiście nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Z tychy też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.