VIII SA/Wa 364/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-18
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Iwona Szymanowicz - Nowak, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma osobie dorosłej mieszkającej z adresatem, która nie podjęła się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma osobie dorosłej mieszkającej z adresatem jest skuteczne tylko wtedy, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi, co musi wynikać z dowodu doręczenia. Samo odebranie przesyłki przez dorosłego domownika nie jest równoznaczne z podjęciem się oddania jej adresatowi. W przypadku niespełnienia tych wymogów, doręczenie jest bezskuteczne, a termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB, twierdząc, że dowiedział się o postępowaniu dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy przez matkę. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres, odbierana przez żonę, z którą skarżący pozostaje w separacji, a podpisy na niektórych pismach w aktach sprawy nie należą do skarżącego. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie decyzji organu I instancji żonie skarżącego za skuteczne. WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając doręczenie za nieskuteczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] ([...]) złotych.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, t.j. ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1202, t.j. ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "organ odwoławczy"; "[...]WINB") odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...]z dnia [...] kwietnia 2017 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy
i prośbę tę wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy stwierdził, że na obecnym etapie postępowania nie można uznać, aby strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 roku nakazał R. K. (dalej: "skarżący") wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie od strony południowej nowej ściany budynku gospodarczego murowanego w odległości 3 m od granicy z działką nr ew. [...] oraz rozbiórkę tej części budynku, która zlokalizowana jest bliżej niż 3 m od granicy. Przedmiotowa decyzja została wysłana na adres ul. [...][...],[...] W. oraz odebrana przez żonę wnioskodawcy w dniu 2 maja 2017 r. Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął w dniu 16 maja 2017 r.
Organ wskazał, że w dniu 4 grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. wpłynął przekazany przez organ I instancji wniosek skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w G. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. wraz z odwołaniem.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że skarżący powziął wiedzę
o toczącym się postępowaniu w sprawie budynków na jego działce dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy przez jego matkę w siedzibie PINB w G. w dniu [...] listopada 2018 r. Pełnomocnik podniosła również, że wszelka korespondencja kierowana była pod adres ul. [...][...] m. [...],[...][...] i była odbierana przez żonę mocodawcy – A. K.. Skarżący natomiast zamieszkuje pod adresem ul. [...][...],[...][...], gdzie jest zameldowany od 2003 roku – o czym organ miał wiedzę, albowiem w aktach sprawy ta informacja się znajduje, pomimo to wszelka korespondencja zamiast do [...] wysyłana była na ul. [...] w [...]. Żona skarżącego nie miała upoważnienia w sprawie niniejszej, a odbiór przez nią przesyłek w niniejszym postępowaniu nie może być traktowany jako tożsamy z odbiorem przesyłek przez stronę postępowania, którą jest R. K.. Pełnomocnik podkreślił, iż ani jedno pismo nie zostało odebrane przez skarżącego. Ponadto we wniosku wskazano, że w aktach sprawy znajdują się liczne pisma opatrzone podpisem ,,[...]" bądź, ,,RK", które zgodnie
z twierdzeniem skarżącego nie były przez niego ani sporządzone, ani podpisane. Skarżący wskazał, że rzadko podpisuje się inicjałami, a jak już to się zdarza na początku stawia literę ,,K", a następnie ,,R". We wniosku wskazano, że oryginalne podpisy R. K. widnieją jedynie na oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, upoważnieniu udzielonym matce Z. K. oraz na pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi. Pozostałe podpisy ,, [...]" i ,,RK" znajdujące się w aktach sprawy różnią się od podpisów, znajdujących się na pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi oraz matce Z. K..
[...]WINB wskazał, że w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się szereg pism wnioskodawcy kierowanych do PINB w G., w nagłówku których skarżący jako adres do korespondencji podaje ul. [...][...],[...] W. (pisma z dnia: [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., [...] października 2015 r., [...] lutego 2018 r.).
Ponadto organ zauważył, że w myśl przepisu art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy jest to możliwe w drzwiach mieszkania. Natomiast z akt sprawy wynika, że korespondencja adresowana do wnioskodawcy była odbierana przez jego żonę, tj. dorosłego domownika.
Reasumując, na podstawie powyższych ustaleń i zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że korespondencja adresowana do R. K. była w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skutecznie doręczana wnioskodawcy. Miał on zatem możliwość wniesienia odwołania w ustawowym terminie.
Odnosząc się do podniesionej w uzasadnieniu wniosku kwestii dotyczącej pism opatrzonych podpisem wnioskodawcy, których jak twierdzi nie był autorem
i których nie podpisywał osobiście organ wskazał, że kwestia sfałszowania pism musi być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. Wobec braku prawomocnego orzeczenia w powyższym zakresie kwestia ta nie może być przez organ brana pod uwagę przy ocenie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Podobnie należy ocenić kwestię odbierania korespondencji przez żonę wnioskodawcy, która w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego była skutecznie odebrana. Skoro organ powiatowy otrzymywał zwrotne potwierdzenia odbioru pism i rozstrzygnięć kierowanych do wnioskodawcy, to nie miał podstaw, aby korespondencję kierować na inne adresy, wynikające z akt sprawy.
Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powołane na wstępie postanowienie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1. art. 43 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...]z dnia [...] kwietnia 2017 roku została doręczona dorosłemu domownikowi pod adresem ul. [...][...] m. [...][...][...], podczas gdy R. K. nie zamieszkiwał pod ww. adresem a A. K. nie była upoważniona do odbioru korespondencji skarżącego;
2. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy z uwagi na szereg pism znajdujących się w aktach sprawy, na których widnieje podpis Skarżącego i adres do doręczeń ul. [...][...],[...][...], podczas gdy R. K. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wskazywał, iż podpisy widniejące w aktach nie należą do niego i nie odbiera on korespondencji i nie zamieszkuje pod ww. adresem;
3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na uznaniu, iż w aktach sprawy znajduje się szereg pism Skarżącego kierowanych do PINB w G., podczas, gdy Skarżący w swoim wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia wskazywał, iż żaden z podpisów znajdujących się w aktach sprawy nie należy do niego, a w przedmiocie podrobienia jego podpisu na pismach złożył on zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w G., która obecnie prowadzi postępowanie karne w przedmiotowej sprawie;
4. art. 7 k.p.a. i at. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechanie ustalenia rzeczywistego adresu zamieszkania Skarżącego, zaniechanie ustalenia czy w przedmiocie podrobienia podpisu Skarżącego organy ścigania wszczęły postępowanie karne, uznania, iż niezbędnym przy ocenie przesłanki ,,braku winy w uchybieniu terminu" jest stwierdzenie fałszowania dokumentów prawomocnym orzeczeniem, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, podczas gdy przepisy postępowania administracyjnego nie wymagają formy udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia istnienia okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminowi, postępowanie karne w sprawie fałszowania podpisów jest w toku, już na pierwszy rzut oka widać, że podpisy widniejące w aktach sprawy znacząco odbierają od rzeczywistego podpisu, jakim posługuje się Skarżący. Skarżący podnosi, iż wiedzę o postępowaniu powziął dopiero w dniu 14 listopada 2018 roku, a adres widniejący na pismach nie był faktycznym adresem jego zamieszkania i nie był przez niego wskazywany, a na potwierdzeniach odbioru korespondencji widnieją wyłącznie podpisy jego żony A. K., z którą pozostaje on w faktycznej separacji. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 119 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie musiała odnieść skutek, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie
o charakterze procesowym, w którym [...]WINB, wskazując jako podstawę art. 58 § 1
i art. 59 § 2 k.p.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że podnoszona przez stronę okoliczność, iż nie była w stanie odebrać decyzji organu I instancji, ponieważ organ błędnie wskazał jako miejsce jej zamieszkania ul. [...] w [...], gdzie nie mieszka, nie świadczy o braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że skarżący otrzymał decyzję organu I instancji w sposób prawidłowy, bowiem korespondencja kierowana do skarżącego była odbierana przez jego żonę tj. dorosłego domownika.
Mając powyższe względy na uwadze w pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu odnosi się do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 22 marca 2005 r., sygn. akt FSK 2587/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu. Strona nie musi więc składać wniosku o przywrócenie terminu, a jeżeli to uczyni, wniosek jest bezprzedmiotowy (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 12/09, wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1640/06 i powołane tam orzecznictwo, publ. https://cbois.nsa.pl).
Kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W procedurze administracyjnej czynności doręczania są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny. Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron.
Generalną zasadą doręczania pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 k.p.a., jest doręczenie bezpośrednio do rąk adresata w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§ 2), bądź w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Jest to tzw. doręczenie właściwe. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że użyte w omawianym przepisie pojęcie "mieszkanie" oznacza miejsce, gdzie osoba fizyczna faktycznie zamieszkuje. Poza doręczeniem właściwym, ustawodawca przewidział ponadto inne formy doręczenia pism, mające charakter uzupełniający, w tym określone w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze, tj. w przypadku nieobecności adresata, do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Zgodnie z art. 43 (zdanie pierwsze) k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przyjęty w przywołanym przepisie tryb doręczenia pism adresatowi stanowi wyjątek od zasady doręczania bezpośredniego. Wyjątkowy charakter tego uregulowania determinuje jednocześnie sposób jego interpretacji. Zdaniem Sądu nie jest dopuszczalne interpretowanie tego przepisu w sposób rozszerzający. Nie można również przyjąć jakiegokolwiek domniemania warunkującego możliwość zastosowania i uznanie skuteczności takiego sposobu doręczenia. Z treści art. 43 k.p.a. wynika, że skorzystanie w sposób skuteczny z określonego w nim trybu doręczenia wymaga zaistnienia łącznie trzech wskazanych w nim przesłanek, którymi są: wymóg czasowej nieobecności adresata w domu, "dorosłość" domownika przyjmującego przesyłkę (pismo) oraz podjęcie się przez niego oddania pisma adresatowi.
W przedstawionym stanie prawnym art. 43 k.p.a. przewiduje doręczenie zastępcze, które dokonane prawidłowo jest równoznaczne w skutkach z doręczeniem do rąk adresata. To doręczenie zastępcze ma u podstaw założenie, że adresat ma możliwość zapoznania się z korespondencją tak doręczoną. To założenie jest o tyle zasadne, o ile są spełnione wszystkie ustawowe wymogi trybu doręczenia zastępczego z art. 43 k.p.a. Zastępczy tryb doręczenia z art. 43 k.p.a. ma zastosowanie tylko
w sytuacjach, w których dorosły domownik adresata odebrał korespondencję kierowaną do adresata.
Zgodnie z brzmieniem art. 43 k.p.a., doręczenie zastępcze będzie skuteczne tylko wtedy, kiedy korespondencję odbierze dorosły domownik adresata i tylko taki dorosły domownik adresata, który podejmie się oddać przesyłkę adresatowi. Skutku doręczenia z art. 43 k.p.a. nie powoduje samo doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi adresata. Brzmienie art. 43 k.p.a. wskazuje, że nie jest skuteczne doręczenie zastępcze do rąk dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę i wprost nie podjął się oddać jej adresatowi bądź odebrał przesyłkę przy czym z dowodu doręczenia nie wynika czy podjął się oddać przesyłkę adresatowi. Brzmienie art. 43 k.p.a. wskazuje, że ustawodawca nie założył, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru. Przyjęcie założenia, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru, nie ma podstaw w treści art. 43 k.p.a. Przy takim założeniu art. 43 k.p.a. nie wskazywałby tylko takiego dorosłego domownika adresata, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi.
W przeciwnym wypadku art. 43 k.p.a. formułowałby zasadę, że samo doręczenie korespondencji do rąk dorosłego domownika adresata jest równoznaczne ze zobowiązaniem się do oddania jej adresatowi i wyłączałby skuteczność doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi adresata tylko w sytuacjach, w których nie podjął się oddania przesyłki adresatowi. Zobowiązanie dorosłego domownika, który odbiera korespondencję kierowaną do adresata do oddania korespondencji adresatowi ma wynikać z dowodu doręczenia (czy to w postaci adnotacji doręczyciela, czy samego dorosłego domownika odbierającego przesyłkę, czy z treści formularza dowodu doręczenia). Dopiero wówczas zstępcze doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi adresata spełnia wymogi z art. 43 k.p.a. i pozwala przyjąć domniemanie prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego adresata z rąk dorosłego domownika.
Przyjmując taką ocenę Sąd w składzie orzekającym podzielił prezentowany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych sposób interpretacji omawianego przepisu, zgodnie z którym, jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a. (np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06, Lex nr 321253; wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 680/08, Lex nr 544740; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 736/09, Lex nr 531570; w Lublinie z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 239/09, Lex nr 5733863 i z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 201/08, Lex nr 513146).
W opisanych wcześniej okolicznościach prawnych istotne jest, że na znajdującym się w materiale sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nr [...] z [...].04.2017 r. widnieje wprawdzie podpis osoby odbierającej pismo, jednakże brak jest potwierdzenia, że jest to dorosły domownik, brak jest także wymaganej adnotacji o tym, że osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Niezachowanie tego wymogu wyłącza możliwość uznania, że pismo (decyzja) została
w dniu wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (tj. w dniu 2.05.2017 r.) skutecznie doręczone adresatowi, a w konsekwencji, że w dniu 16.05.2017 r. upłynął termin do wniesienia odwołania na w/w decyzję.
Pozytywna jednorazowa weryfikacja faktu nieobecności adresata pisma
w mieszkaniu sprowadza się do stwierdzenia przez osobę dokonującą doręczenia właściwego nieobecności adresata w mieszkaniu. Przez pojęcie nieobecności rozumie się każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy
w miejscu, które jest dla doręczeń właściwe, czy tez każdą, chociażby krótkotrwałą nieobecność wywołana zwykłymi okolicznościami (por. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, t.1, 2010, s. 449). W sytuacji, gdy nieobecność adresata ma charakter trwały, doręczenie zastępcze w oparciu o normę z art. 43 kpa jest nieprawidłowe ( wyrok NSA
z 14.02.1992 r., SA/Wr 19/92 Legalis).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nie przestrzegał powyższych zasad, co skutkować musi uznaniem, że dokonane
w przedmiotowej sprawie doręczenie zastępcze nie mogło wywołać skutku prawnego doręczenia.
Badając kwestię adresu, na który winna być doręczana korespondencja dla skarżącego sięgnąć należy do zdarzeń poprzedzających niniejsze postępowanie.
Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie budynku gospodarczego na działce w [...] przy ul. [...][...] zostało wszczęte z urzędu. Wszelka korespondencji do R. K. była kierowana na adres [...][...] ul. [...][...], niemniej żadne z pism nie zostało odebrane osobiście przez skarżącego. Po powzięciu wątpliwości co do prawidłowości adresu do doręczeń organ I instancji zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o udostępnienie danych osobowych R. K. zamieszkałego w [...] przy ul. [...][...]. W odpowiedzi na pismo Prezydent Miasta st. [...] wyjaśnił, że w rejestrze mieszkańców [...] figuruje kilkanaście osób o tym imieniu i nazwisku – żadna nie jest zameldowana w [...] ul. [...][...]. Ponadto Starostwo Powiatowe
w [...] Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości w odpowiedzi na pismo organu poinformowało, że właścicielem działki o nr ewid. [...] w [...] jest R. K. zamieszkały ul. [...][...],[...][...]. Adres ten został potwierdzony przez Urząd Gminy i Miasta [...] w piśmie z dnia 21 grudnia 2016 r.
Wobec tak zarysowanych okoliczności faktycznych obowiązkiem organu I instancji było wezwanie skarżącego do podania, na jaki adres winna być kierowana do niego korespondencja, a nie dowolne przyjmowanie, że właściwym adresem jest [...] ul. [...]. Organ obowiązku tego jednak nie zrealizował, w tym także
w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie, gdzie wskazano adres [...] ul. [...] i na taki też adres zostało ono skierowane. W sytuacji, gdy organ powziął wiadomość o innym adresie z urzędu, obowiązkiem organu było jego uwzględnienie.
Odnosząc się do podnoszonej przez organ okoliczności wskazywania przez skarżącego w licznych pismach procesowych swojego adresu w W.
i kwestionowania prawdziwości podpisów tych pism przez stronę postępowania, nie można tracić z pola widzenia faktu, że skarżący złożył w dniu 28.12.2018 r. zawiadomienie do Komendy Powiatowej Policji w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia jego podpisu na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez PINB w [...].
Reasumując dotychczasowe rozważania należy wskazać, że przyjęcie przez organ drugiej instancji, że doręczenie kwestionowanej decyzji stronie skarżącej do rąk jej współmałżonka było skuteczne, a co za tym idzie złożenie odwołania nastąpiło
z uchybieniem ustawowego terminu jest wadliwe.
Mając na względzie przedstawione okoliczności wojewódzki sąd administracyjny - uznając, że w rozpoznawanej sprawie brak było uzasadnionych podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia postanowienia, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien w toku dalszych czynności procesowych uwzględnić stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku. Uznać zatem należy, że organ I instancji nie dokonał doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania w sposób zgodny z w/w wymogami. Nie zaczął więc biec termin do złożenia odwołania, co czyni jego wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym.
Wobec powyższego stanowiska Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło