VIII SA/Wa 366/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-06
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom, mieszkanie, działkę budowlaną i znaczną powierzchnię lasu, a jej dochód pochodzi z emerytury, może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został odmówiony, ponieważ wnioskodawca, posiadając znaczny majątek (dom, mieszkanie, działki) oraz stały dochód z emerytury, nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie tego prawa. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej, a stopień skomplikowania sprawy czy nieznajomość prawa nie mają znaczenia dla spełnienia tej przesłanki.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, argumentując podeszłym wiekiem, chorobami, brakiem wiedzy prawniczej oraz trudną sytuacją materialną, wskazując na dochód z emerytury i posiadany majątek (dom, mieszkanie, działki). Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Głównego Geodety Kraju odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
W dniu 31 maja 2013 r. J. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest w podeszłym wieku, schorowany, często hospitalizowany i nie posiada wiedzy prawniczej. Oświadczył, że w sprawie, z którą boryka się od 35 lat niezbędna jest pomoc prawna. Dochód własny i żony z tytułu emerytury określił na kwotę [...] zł. W części wniosku obejmującej majątek wymienił dom – [...] m², mieszkanie [...] m², działkę budowlaną o powierzchni [...] m², inne działki – [...] ha i [...] ha zalesione. Podał, że stałe koszty z tytułu opłat za [...] wynoszą [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wynika z nich, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skarżący wraz z żoną posiada stały dochód z tytułu emerytury, a poza tym jest właścicielem domu, mieszkania, działki budowlanej i blisko[...] ha lasu. Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków utrzymania i majątku, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania.
Dodać również należy, że dla spełnienia przesłanki uzasadniającej ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika z urzędu, którą jest wyłącznie ustalona sytuacja materialna wnioskodawcy, bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło