VIII SA/Wa 377/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu J.S., J. S. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 377/16 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S., J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...],[...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o stwierdzeniu wydania postanowienia z naruszeniem prawa postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Wnioskiem z 22 czerwca 2016 r. (data nadania formularza) J.S. i J. S.(zwani dalej: skarżący) wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Nie podali jednak jakie dochody uzyskują i z jakiego tytułu, w konsekwencji nie wskazali jest dochód rodziny. Oświadczyli, iż nie posiadają środków na opłaty sądowe. Skarżący nie określili także jaki jest ich majątek ruchomy i nieruchomy oraz jakie są ich bieżące wydatki. Postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 377/16 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Pismem z 31 sierpnia 2016 r. (data nadania) skarżący skutecznie wnieśli sprzeciw na powołane postanowienie podnosząc, że sprawa toczy się od szeregu lat, a Sąd zna ich możliwości majątkowe. Podali, iż są rencistką i emerytem, ich sytuacja majątkowa nie polepsza się lecz pogarsza, są schorowani, dużo pieniędzy wydają miesięcznie na lekarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak więc kryterium finansowe (majątkowe) jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Możliwość opłacenia tych kosztów musi być także zestawiona z tymi kosztami, których wystąpienie w sprawie jest najbardziej prawdopodobne. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, jest ona zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący mimo wezwania (pismo z 28 czerwca 2016 r.) do złożenia w terminie siedmiu dni dokumentów źródłowych oraz udzielenia informacji dotyczących sytuacji materialnej do chwili obecnej nie wykonali wezwania. W ocenie Sądu skoro przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie wykazali swej sytuacji finansowej, wobec czego niemożliwym uczynili weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mogliby pokryć należności sądowe. W konsekwencji skarżący nie udowodnili, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.