VIII SA/Wa 378/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Starostę Powiatu [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. w sprawie o sygnaturze akt VIII SAB/Wa 83/17 1) wymierza Staroście Powiatu [...] grzywnę w kwocie [...] ([...]) złotych; 2) stwierdza, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga P. K. na niewykonanie przez Starostę Powiatu [...]wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt VIII SAB/Wa 83/17. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Wyrokiem z 28 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt VIII SAB/Wa 83/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej: Sąd), po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. K. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) na bezczynność Starosty Powiatu [...]w przedmiocie wszczęcia postępowania, w pkt 1 - zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 11 lipca 2016 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z decyzji Starosty z [...]marca 2015 r. znak [...], w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2 - stwierdził, że Starosta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3 – oddalił skargę w pozostałym zakresie; w pkt 4 - zasądził od Starosty na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpis ww. prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi sprawy wpłynął do organu [...]lutego 2018 r. (okoliczność znana Sądowi z urzędu – sprawa sygn. akt VIII SAB/Wa 83/17). W dniu 9 lutego 2018 r. organ przekazał na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Nr [...]z [...]marca 2018 r. Starosta orzekł o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z [...]lipca 2016 r. w sprawie wykonania obowiązków wynikających z decyzji Starosty z [...]marca 2015 r. znak [...]nałożonych na B. L. i J. S.. Postanowienie niniejsze doręczone zostało wnioskodawcy [...]kwietnia 2018 r. Pismem z 11 kwietnia 2018 r. (data wpływu do organu) skarżący wezwał Starostę do wykonania wyroku Sądu z 28 listopada 2017 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ poinformował wnioskodawcę (pismo znak [...]z [...]kwietnia 2018 r.), iż ww. prawomocny wyrok Sądu został wykonany, bowiem [...]marca 2018 r. wydane zostało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z powodu ustania przyczyny niesprawności rowu położonego na działkach nr [...]i [...]w miejscowości [...]gmina [...]oraz, że [...]lutego przekazano na rzecz wnioskodawcy kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postepowania. Pismem z 18 maja 2018 r. (data złożenia do biura podawczego Sądu) skarżący złożył skargę na niewykonanie przez organ wyroku Sądu z 28 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 83/17. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy skarżący podał, że zobowiązany wyrokiem organ nie podjął żadnych działań, w związku z czym pismem z 11 kwietnia 2018 wnioskodawca wezwał go do wykonania wyroku. W odpowiedzi uzyskał od Starosty informację, że wyrok został wykonany poprzez zwrot kosztów postepowania oraz dołączył "decyzję" znak: [...] odmawiającą wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na ustanie przyczyn niesprawności rowu położonego na działkach nr [...],[...]i [...]w miejscowości [...]gmina [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny nie jest zasadny, bowiem wydany w sprawie wyrok sądu administracyjnego został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przytoczonej regulacji (art. 154 § 1 p.p.s.a.) wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. Jak przedstawiono omawiając stan faktyczny sprawy - prawomocny wyrok z 28 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 83/17 wraz z aktami został doręczony organowi 5 lutego 2018 r. Zakreślony przez Sąd miesięczny termin na wykonanie wyroku upłynął w dniu 5 marca 2018 r. Ponadto skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie ww. wyroku Sądu zwrócił się do Starosty pismem z 11 kwietnia 2018 r. o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi. Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 5 lutego 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością (która wynika z dokumentów sprawy oraz wskazywanych przez wnioskodawcę w treści skargi okoliczności) jest również to, że w dacie [...]lutego 2018 r. Starosta [...]przekazał na rzecz Skarżącego zasądzona kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, a 30 marca 2018 r. Starosta wydał postanowienie (nazwane przez Skarżącego w skardze decyzją) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wykonania obowiązków wynikających z decyzji Starosty z [...]marca 2015 r. znak [...]nałożonych na B. L. i J.S.. Stwierdzić jednak należy, iż skoro odpis prawomocnego wyroku wydanego w sprawie VIII SAB/Wa 83/17 wraz z aktami sprawy został doręczony organowi 5 lutego 2018 r., to zakreślony przez Sąd miesięczny termin na jego wykonanie – zgodnie z regulacją art. 83 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 112 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) upływał 5 marca 2018 r. Zdaniem Sądu Starosta przekazując do wypłaty Skarżącemu kwotę [...] zł w dniu 9 lutego 2018 r. wykonał w tej części wyrok sądu w terminie, zaś wydając w dniu 30 marca 2018 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uchybił określonemu wyrokiem terminowi wydania formalnego orzeczenia w sprawie wniosku Skarżącego z 11 lipca 2016 r. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] ([...]) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że 25-dniowe uchybienie w wykonaniu przez organ prawomocnego wyroku spowodowało, iż bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku (punkt 1 i 2). O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).