VIII SA/Wa 384/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 408/17 dotyczącego skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 408/17 oddalił skargę M. W. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący nie składał wniosku o uzasadnienie wyroku, zaś wyrok stał się prawomocny z dniem 20 lutego 2018 r. Pismem z 17 kwietnia 2018 r., sprecyzowanym pismem z 11 maja 2018 r., skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wymienionym powyżej wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w dniu [...]kwietnia 2018 r., z pisma Komendanta Głównego Straży Granicznej dowiedział się o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu [...]stycznia 2018 r. Dalej podał w piśmie, iż nie był poinformowany o terminie posiedzenia sądu i nie brał w niej udziału. Ponadto do dnia dzisiejszego nie otrzymał odpisu zapadłego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 408/17. Zatem w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany był zbadać dopuszczalność wznowienia mając na uwadze regulację zawartą w art. 270 do art. 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). W analizowanej sprawie skarżący powołał przesłanki wznowienia określone w art. 271 pkt. 2 p.p.s.a, który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli na skutek przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. Skarga o wznowienie postępowania oparta została formalnie na powyższej przesłance i została wniesiona w ustawowym trzymiesięcznym terminie od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a). Skarżący wskazał bowiem, iż o wydanym wyroku i przeprowadzeniu rozprawy dowiedział się w dniu 12 kwietnia 2018 r. z pisma Komendanta Głównego Straży Granicznej. Wniosek (skargę) o wznowienie złożył w dniu [...]kwietnia 2018 r. Zatem skarga jako dopuszczalna podlegała merytorycznemu rozpoznaniu na rozprawie. Jednak skarga nie jest merytorycznie zasadna. Skarżący w skardze o wznowienie powołał się na okoliczność, że został pozbawiony możliwości działania, gdyż nie został powiadomiony o terminie rozprawy w dniu 18 stycznia 2018 r. Z przepisu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż koniecznym jest wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa procesowego, a pozbawieniem możliwości działania strony. Jak wskazywano w orzecznictwie, aby doszło do wznowienia postępowania na podstawie powyższego przepisu muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: a) w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, b) strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy oraz c) bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 1699/09, LEX nr 952730 oraz z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2557/11, niepubl.). O pozbawieniu możności działania można, zatem mówić jedynie wówczas, gdy z przyczyny leżącej poza osobą strony zainteresowanej, nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach, poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Stan pozbawienia możności działania musi wynikać z winy Sądu. W piśmiennictwie wskazuje się, że zawinione przez stronę zaniechanie działania obarcza ją ujemnymi następstwami braku obrony i wyklucza wznowienie postępowania. Ponadto ustawodawca zacieśnia przyczyny pozbawienia strony możności działania do uchybień procesowych. Bezprawne pozbawienie strony możności działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym polega na tym, że w oznaczonym - objętym procesem - czasie, strona zostawszy pozbawiona możności obrony swych praw nie może współdziałać z sądem w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z prawem ( Krzysztof Sobieralski, "Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego" , Zakamycze 2003). Zgodnie z art. 91 § 2 p.p.s.a. o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Jak stanowi art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. (§ 2). Zgodnie z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z akt sądowych sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 408/17 wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 18 stycznia 2018 r., została skierowana na adres skarżącego [...], ul. [...]. Jak wynika z adnotacji na przesyłce (k- 53 akt VIII SA/Wa 408/17) była ona dwukrotnie awizowana: w dniu 15 grudnia 2017 r., a następnie w dniu 27 grudnia 2018 r. Przesyłka zawiera adnotację z 15 grudnia 2017 r., iż przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Wobec niepodjęcia przesyłki z placówki pocztowej w terminie została zwrócona nadawcy w dniu 4 stycznia 2018 r. Doręczenie zastępcze w dniu 29 grudnia 2017 r. zostało stwierdzone zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2018 r. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. Z analizy akt sądowych sprawy VIII SA/Wa 408/17, wynika, że zachowane zostały wymagane terminy awizowania oraz pozostawiania przesyłek do odbioru w placówce pocztowej. Istotne jest również to, że przesyłka została skierowana na adres wskazany przez skarżącego oraz prawidłowo zostało wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. W tej sytuacji nie można zarzucić Sądowi winy w zakresie doręczenia przesyłki dla skarżącego – o wyznaczeniu terminu rozprawy. Dodać należy, że wskazany termin rozprawy 18 stycznia 2018 r. był drugim terminem wyznaczonym w sprawie skargi w sprawie VIII SA/Wa 408/17, zaś na pierwszy termin rozprawy w dniu 25 października 2017 r. skarżący odebrał przesyłkę. W tej sytuacji Sąd uznał, że oddalenie skargi o wznowienie postępowania następuje, jeżeli powołane przez skarżącego przyczyny wznowienia okazały się niezasadne, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie należy uznać, iż działanie Sądu przyjęty sposób doręczenia były zgodne z obowiązującymi przepisami, tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wznowienia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 408/17. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.