VIII SA/Wa 387/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku skutecznego cofnięcia skargi i umorzenia postępowania sądowego, strona nadal może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, mimo wezwań do uzupełnienia wniosku. Nawet w sytuacji umorzenia postępowania z powodu cofnięcia skargi, konieczne jest wykazanie przesłanek do przyznania prawa pomocy, jeśli strona się o nie ubiegała przed umorzeniem.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów. Następnie strona cofnęła skargę, a postępowanie zostało umorzone. Mimo to, strona wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy, domagając się jego ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. O. na uchwałę Rady Gminy w R. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy R. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu [...] lipca 2009 r. J. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do odesłania wypełnionego urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Z nadesłanego wypełnionego formularza PPF wynika, że nie posiada żadnego majątku. Oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł, zaś jego żona pobiera zasiłek okresowy w kwocie około [...] zł. Ponadto oświadczył, że spłaca zadłużenie w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, poprzez nadesłanie:
1. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia skarżącego,
2. zaświadczenia właściwej jednostki do spraw opieki społecznej o sytuacji rodzinnej i materialnej rodziny skarżącego,
3. zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez żonę skarżącego,
4. wskazanie i udokumentowanie wysokości kosztów bieżącego utrzymania (rachunki za energie, gaz, wodę itp.).
Postanowieniem z 30 września 2009 roku referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Postanowieniem Sądu z dnia 13 października 2009 r. umorzono postępowanie sądowe wobec skutecznego cofnięcia skargi przez skarżącego.
Pismem z [...] października 2009 r. (data wpływu do Sądu [...] października) skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Skarżący podniósł, że cofnął skargę, w związku z czym jego sprawa nie będzie rozpatrywana przez Sąd, w związku z czym zadał pytanie, czy jest potrzeba zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W przypadku odpowiedzi twierdzącej poprosił o potraktowanie pisma jako sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Ponadto wniósł o wyznaczenie nowego terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 2 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego i ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie.
Wniosek J. O. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na dzień wydania niniejszego postanowienia do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy od skargi w wysokości [...] złotych. Skarżący jakkolwiek osiąga z żoną niskie dochody, to jednak jest to stałe źródło dochodu. Ponadto dla rozstrzygnięcia decydujące znaczenie miało i nadal ma nieuzupełnienie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, Sąd nie może pominąć faktu, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek rachunków, które uprawdopodabniałyby miesięczne wydatki oraz brak możności poczynienia jakichkolwiek oszczędności na koszty postępowania.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w całkowitym zakresie.
Na marginesie, tytułem wyjaśnienia, podkreślić należy, iż z uwagi na skuteczne cofnięcie skargi i umorzenie postępowania sądowego, skarżący nie jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż w przypadku uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania skarga nie będzie merytorycznie rozpoznawana. Jednocześnie z uwagi na nieprawomocność wyżej wymienionego postanowienia należało rozpoznać złożony sprzeciw.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło