VIII SA/Wa 389/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-22
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, gdy inwestor wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości, a sprzeciw współwłaściciela uniemożliwia złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej powinien był zawiesić postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, jakim było postępowanie o zniesienie współwłasności. Sprzeciw współwłaścicielki uniemożliwiał skarżącemu złożenie wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowiło istotną przeszkodę w legalizacji samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego, dobudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor, skarżący L. P., nie mógł złożyć wymaganego przez organ oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powodu sprzeciwu współwłaścicielki (jego siostry). Skarżący wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o zniesienie współwłasności, argumentując, że postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia tego postępowania. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nakazie rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami) dalej jako k.p.a. oraz przepis art. 83 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zmianami),dalej jako prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania L. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R, nr [...] z dnia [...] marca 2008 roku nakazującej L. P. rozbiórkę części budynku o wymiarach 10,60 m x 4m i wysokości 6,20 m, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego na posesji przy ulicy [...] w R.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ ustalił, że na posesji przy ulicy [...] w R. dokonał rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego poprzez dobudowanie do niego jednokondygnacyjnej części budynku o wymiarach 10,60 m x 4 m i wysokości 6,20 m z poddaszem użytkowym. Inwestor nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 roku wstrzymał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego roboty budowlane i zobowiązał inwestora do przedłożenia:
a) zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami;
c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Uznając, że przedłożona dokumentacja nie jest kompletna organ I Instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 roku nakazał na podstawie art. 48 ust 1 i 4 prawa budowlanego rozbiórkę przedmiotowej części budynku.
Od tej decyzji L. P. złożył odwołanie, wnosząc o jego uchylenie.
Zdaniem organu odwoławczego należy zauważyć, że część obiektu, której dotyczy postępowanie została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, czym inwestor naruszył art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ podnosił, że zgodnie z art. 48 ust. 1 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji samowoli budowlanej po spełnieniu przez inwestora szeregu warunków wskazanych w postanowieniu organu I Instancji.
Ze względu na to, iż inwestor nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ I Instancji podjął decyzję o nakazie rozbiórki dobudowanej części. Zdaniem organu takie postępowanie znajduje swoje uzasadnienie w przepisie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że w razie niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 wydaje się decyzję o nakazie rozbiórki.
W zaistniałej sytuacji, organ miał obowiązek podjęcia zaskarżonej decyzji, ze względu na niewypełnienie obowiązku wskazanego w postanowieniu.
W ocenie organu, oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie zmienia fakt, że obowiązki zakreślone w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 roku, w zakresie żądania ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są niezgodne z Konstytucją. W niniejszej sprawie, to nie fakt braku decyzji o warunkach zabudowy był powodem wydania nakazu rozbiórki, lecz brak zaświadczenia.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł L. P.
Zaskarżonej decyzji zarzucał niewłaściwą i jednostronną ocenę okoliczności faktycznych.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że organ odwoławczy zaakceptował decyzję organu I Instancji o rozbiórce dobudowanej części budynku, gdyż nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem skarżącego organy nie wzięły pod uwagę, że jest on współwłaścicielem przedmiotowej posesji w 29/32 częściach, a oświadczenia nie mógł złożyć z uwagi na to, że zgody nie wyraża będąca współwłaścicielką jego siostra.
Nie wzięto pod uwagę, że wystąpił on do Sądu Rejonowego w R. z wnioskiem o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości.
Jego zdaniem, organ błędnie uznał, że kwestie własnościowe nieruchomości pozostają poza sferą jego zainteresowania. Kwestie własnościowe mają wpływ na brak oświadczenia, ponieważ siostra I. K., będąc współwłaścicielką w 3/32 części uniemożliwia legalizację i kontynuowanie budowy.
Argumentował, że obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w R. – syg. akt [...] Ns [...] o zniesienie współwłasności. W toku postępowania strony zgodnie ustaliły sposób zniesienia współwłasności.
Z tego też względu, jego zdaniem utrzymywanie w mocy decyzji o rozbiórce dobudowanej części budynku mieszkalnego jest wielce krzywdzące i może spowodować nieodwracalne straty.
W jego ocenie postępowanie administracyjne winno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga L. P. zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi
art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.U. nr 153 , poz.1269 ] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwana dalej jako p.p.s.a. [ Dz.U.
nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Trafnie zauważa skarżący, iż poza uwagą organu pozostał fakt, że budynek, co do którego toczy się postępowanie legalizacyjne znajduje się na nieruchomości, która jest współwłasnością skarżącego i jego siostry I. K.
W takiej sytuacji, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być zaakceptowane przez współwłaściciela. Zgodnie z art.199 k.c do rozporządzania rzeczą wspólną oraz innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Wobec sprzeciwu I. K., skarżący nie był w stanie takiego oświadczenia złożyć.
Skarżący w odwołaniu poinformował organ, że wystąpił do sądu powszechnego o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której znajduje się dobudowana część budynku mieszkalnego, celem wywiązania się z nałożonego obowiązku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie Sądu, w razie wszczęcia takiego postępowania sądowego organ administracji winien postępowanie administracyjne zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro wydanie decyzji zależy w tym wypadku od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 1984 roku, SA/Po 1157/83).
Skarżący wobec sprzeciwu I. K. nie miał innej drogi realizacji obowiązku nałożonego na niego w procesie legalizacji inwestycji, niż wystąpienie na drogę postępowania sądowego. Należy uznać, że organ nienależycie ocenił fakt wystąpienia do sądu powszechnego przez skarżącego, nie uznając tego faktu za zagadnienie wstępne w prowadzonej sprawie. Korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie Sądu miałoby istotny wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Z tego też względu, za trafny należy uznać zarzut skargi naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.
Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonalności przedmiotowej decyzji, a na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. o zwrocie kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło