VIII SA/Wa 389/24
WyrokWSA w Warszawie2024-07-12
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej jest uzasadniona ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, pomimo zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że niezależnie od zmiany stanu prawnego (zmiany rozporządzeń dotyczących warunków technicznych dróg publicznych), lokalizacja wnioskowanego zjazdu z drogi publicznej zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Organy prawidłowo oceniły, że projektowany zjazd, ze względu na bliskość przejścia dla pieszych, zatoki postojowej oraz niewystarczające pole widoczności, stanowi zagrożenie dla uczestników ruchu, co uzasadnia odmowę wydania zezwolenia.Stan faktyczny
Skarżący B. W. domagał się zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi powiatowej do swojej działki. Zarząd Powiatu w R. odmówił wydania zezwolenia, powołując się na względy bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym niewystarczające pole widoczności i bliskość przejścia dla pieszych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił poprzednią decyzję SKO, wskazując na brak należytej analizy i odniesienia się do zarzutów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie utrzymało decyzję odmawiającą zezwolenia. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych dróg publicznych, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 15 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 15.03.2024 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Powiatu w R. z 29.11.2022 roku, znak: [...] odmawiającą B. W. (dalej: skarżący) zgody na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi powiatowej [...] do działki nr ew. [...] w miejscowości
J., gm. J..
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 29 listopada 2022 roku wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego, Zarząd Powiatu w R. odmówił wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi powiatowej [...] do działki nr ew. [...] w miejscowości J., gm. J.. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I
instancji uznał, że całokształt materiału zebranego w sprawie wskazuje, że za odmownym charakterem decyzji przemawiają względy zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia na zjeździe wolnego
od przeszkód pola widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania, co jest jednym z warunków zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego – wynikającym expressis verbis z § 81 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r.
w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. 2022 poz. 1518) – dalej: Rozporządzenie). Wskazał, że lokalizacja zjazdu do działki
o nr [...] przed zatoką postojową do skośnego parkowania, jak również w odległości ok. 5 m od istniejącego przejścia dla pieszych stwarzałaby zagrożenie dla niechronionych uczestników ruchu drogowego, a także ograniczałaby widoczność uczestników zbliżających się do punktów kolizji w stosunku do uczestników ruchu
relacji nadrzędnych. Dodatkowo, dla wnioskowanej lokalizacji zjazdu do działki nr [...] nie został spełniony warunek widoczności zapewniającej pełen kontakt wzrokowy pomiędzy zmotoryzowanymi, a niezmotoryzowanymi uczestnikami ruchu
jak również pomiędzy pieszymi oczekującymi na przejście przez jezdnię – jest to przesłanka odmowy lokalizacji zjazdu wynikająca z § 55 ust. 2 Rozporządzenia. Końcowo stwierdził, że negatywna decyzja w sprawie niniejszej w żadnym razie nie wpłynie na dostępność do drogi publicznej, gdyż zgodnie z ustawą z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2022 poz. 503 ze zm.) dostęp do niej jest zachowany przez ustanowioną odpowiednią służebność drogową.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- § 55 ust. 2 Rozporządzenia – przez uznanie przez organ, że na jego podstawie nie jest dopuszczalna lokalizacja zjazdu do działki nr [...] gdy zjazd nie zagraża bezpieczeństwu ruchu,
- § 81 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 82 ust. 4 Rozporządzenia – przez ich błędne zastosowanie, skoro zgodnie z ich treścią zapewniona jest widoczność umożliwiająca bezpieczne zatrzymanie pojazdu poruszającego się po jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu przed zjazdem,
- art. 7 i 77 § 1 kpa – przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie istotnych dla sprawy dowodów (przyznanie znaczenia przy rozstrzygnięciu służebności, a także niepowołanie biegłego do oceny bezpieczeństwa ruchu).
Skarżący wskazał nadto, że organ zrealizował wskazania SKO, ale tylko w zakresie ustalenia stanu prawnego i nieistotnego zakresu stanu faktycznego, co przejawiało się w unikaniu zasięgnięcia poglądu specjalistycznego podmiotu jakim jest biegły i bazowaniu na niewystarczających do wyjaśnienia sprawy dokumentach lub działając niezgodnie z ich treścią.
Decyzją z 20.04.2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z 21.09.2023 r. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania – sygn. akt VIII SA/Wa 431/23. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że SKO w zaskarżonej decyzji nie dokonało ponownej oceny zagrożeń bezpieczeństwu ruchu oraz wymogów określonych w przepisach rozporządzenia co powoduje, że decyzja nie poddaje się kontroli Sądu. Podniósł, że uzasadnienie decyzji sprowadzone zostało jedynie do przytoczenia treści analizowanych przepisów, przez co przybiera charakter sprawozdawczy – bez
żadnego odniesienia się do któregokolwiek zarzutu prawa materialnego i
procesowego. Wskazał, by ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało oceny czy lokalizacja przedmiotowego zjazdu narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wymogi określone w rozporządzeniu oraz odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu czemu winno dać wyraz
w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa.
Rozpoznając sprawę ponownie SKO w R. w/w decyzją z 15.03.2024 r. [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Powiatu w R. z 29.11.2022 r. W uzasadnieniu SKO podniosło, iż normatywną podstawę orzekania w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm., zwanej dalej ,,ustawą"), który w ustępie 1 stanowi, że budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z definicją legalną "zjazdu" z art.4 pkt 8 ustawy, jest nim połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z ust 4 art. 29 ustawy, ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony. Organ wskazał, że decyzja w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej ma charakter decyzji uznaniowej, a granice uznania administracyjnego wyznaczają w tym przypadku zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wymogi określone w przepisach rozporządzenia, o których mowa w art. 29 ust.4 ustawy. Ponadto, rozstrzygnięcie determinowane jest zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a obowiązkiem organu działającego w ramach uznania jest uwzględnienie i wyważenie tych interesów. SKO wskazało, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne są drogami powszechnie dostępnymi, a korzystanie z nich stanowi pewną kategorię dobra powszechnego. Ograniczenia w dostępie oraz swobodzie korzystania z nich mogą wynikać z przepisów ustawy lub innych przepisów szczególnych. Zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, mające zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, stanowią formę ograniczenia uprawnień właścicieli nieruchomości przylegających do drogi publicznej danej kategorii.
SKO wskazało, że przesłanki udzielenia czy odmowy udzielenia zezwolenia w
tej kategorii sprawach, powinny być zweryfikowane w ramach realizacji zasady:
prawdy obiektywnej oraz oficjalności, które wyraz normatywny znalazły w art. 7 i art.
77 § 1 k.p.a. Zgodnie z § 55 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. poz. 1518, dalej: ,,Rozporządzenie"): zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. W szczególności zjazdu zwykłego nie projektuje się w obszarze węzła lub skrzyżowania,
z wyjątkiem trudnych warunków. § 81. Rozporządzenia stanowi, że: 1. Kierującemu pojazdem innym niż rower, hulajnoga elektryczna i urządzenie transportu osobistego zapewnia się: 6) na zjeździe, wyjeździe lub wjeździe bez pasa włączania: a) na drodze klasy GP, G lub Z - co najmniej odległość widoczności, która umożliwia bezpieczne zatrzymanie pojazdu poruszającego się po jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu przed zjazdem, wyjazdem lub wjazdem, b) wolne od przeszkód pole widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania. Zdaniem SKO, odnosząc się do konieczności zapewnienia na zjeździe wolnego od przeszkód pola widoczności zauważyło, że wybrana przez Wnioskodawcę lokalizacja zjazdu jest w bezpośredniej bliskości z oznakowanym przejściem dla pieszych i koliduje z polem widoczności pieszy-pojazd, przez co stanowić może zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podniosło, że
zjazd do działki [...] projektowany jest przed zatoką postojową do skośnego parkowania, jak również w odległości ok. 5 m od istniejącego przejścia dla pieszych.
Na połaczeniu jezdni ze zjazdem we wskazanej lokalizacji nie zostały zapewnione
takie warunki widoczności, aby wszyscy uczestnicy ruchu, którzy są zmuszeni zatrzymać się przy zbliżeniu do punktów kolizji dostatecznie wcześnie mogli dostrzec
uczestników ruchu relacji nadrzędnych. Zgodnie z załącznikiem nr [...] znajdującym się
w aktach sprawy organu I instancji warunki te nie zostały zapewnione co obrazują wyrysowane trójkąty widoczności obrazujące odległość widoczności, wolne od przeszkód pole widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania na zjeździe przy włączaniu się do ruchu. W ocenie SKO także warunek widoczności zapewniający
pełen kontakt wzrokowy pomiędzy zmotoryzowanymi i niezmotoryzowanymi uczestnikami ruchu, również pomiędzy pieszymi oczekującymi na przejście przez jezdnię nie został spełniony dla wnioskowanej lokalizacji zjazdu. Reasumując, w
ocenie SKO, w związku z treścią § 55 ust. 2 Rozporządzenia: zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu, a zjazd do działki nr [...] zlokalizowany wg propozycji Skarżącego zagraża bezpieczeństwu ruchu z uwagi na brak spełnionych warunków widoczności pozwalających na dostateczne wczesne dostrzeżenie innych uczestników ruchu. W ocenie Kolegium, organ I instancji w sposób mieszczący się w uznaniu administracyjnym podjął zaskarżoną decyzję wskazując, iż zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wymogi określone w przepisach rozporządzenia sprzeciwiają
się zezwoleniu na lokalizację zjazdu zgodnie z wnioskiem. SKO podniosło, że organ I instancji w sposób prawidłowy zgromadził, na następnie ocenił materiał dowodowy w niniejszej sprawie oraz uzasadnił decyzję, zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutów z odwołania organ nie uznał zasadności zarzutu dotyczącego błędnego zastosowania § 55 ust. 2 Rozporządzenia. Powołując się na słownik języka polskiego PWN wskazał, że bezpieczeństwo to "stan niezagrożenia". Projektowana lokalizacja zjazdu wprowadza stan zagrożenia związany z brakiem wolnego od przeszkód pola widoczności. Odnośnie zarzutu naruszenia § 81 ust 1 pkt
6 w zw. z § 82 ust. 4 Rozporządzenia Kolegium wskazało, iż droga kategorii powiatowej – standardowo ma klasę Z, dopuszcza się - G lub GP, w trudnych warunkach – L. Droga powiatowa [...] ma przypisana klasę G.
Odnośnie naruszeń prawa procesowego SKO nie dostrzegło takich, które miały wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji, w ocenie SKO, zasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wobec faktu, iż organy orzekające w sprawach lokalizacji zjazdów to organy wyspecjalizowane i mające wystarczająca wiedzę do podjęcia rozstrzygnięć w takich sprawach. Podniosło, odnośnie oceny treści służebności na działce [...], iż wniosek że działka [...] posiada dostęp do drogi publicznej jest jak najbardziej poprawny, ponieważ temu właśnie służy służebność przechodu i przejazdu.
W skardze na w/w decyzję SKO Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art.153 P.p.s.a. i art. 15 k.p.a.;
2) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a.;
3) § 81 ust. 1 pkt 6 i w zw. z § 82 ust.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych z dnia 24.06.2022
r. (dalej: Rozporządzenie);
4) § 55 ust. 2 Rozporządzenia.
Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Powiatu w R., zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał m. in., iż organ II instancji nie przeprowadził analizy widoczności, nie ustosunkował się do zarzutu nieprawidłowości i powołał na wyrysowanie trójkątów widoczności przez organ I instancji, mimo pisma skarżącego z 10.11.2023 r. podkreślającego potrzebę ponownej analizy widoczności. Podkreślił potrzebę uwzględnienia wniosku w przedmiocie opinii biegłego, zwłaszcza że organ odwoławczy nie jest organem wyspecjalizowanym. Nadto wskazał na okoliczność sporządzenia analizy widoczności 8.04.2022 r., czyli przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia (które weszło w życie 21.09.2022 r.), zatem w innym stanie prawnym. W ocenie skarżącego organ ponownie dopuścił się naruszenia cyt. w skardze przepisów rozporządzenia, skoro zapewniona jest widoczność umożliwiająca bezpieczne zatrzymanie pojazdu poruszającego się po jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu przed planowanym zjazdem, w świetle obecnych przepisów tj. § 81 ust. 1
pkt 6 lit. a) Rozporządzenia. Podniósł, ze pole widoczności w załączniku nr [...] na które powołuje się SKO zostało wyrysowane na podstawie ust. 5 załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2.02.1999 r., które zostało uznane za uchylone z dniem 21.09.2022
r. Wedle nieobowiązujących przepisów długość pola widoczności dla zjazdu z drogi publicznej, na której dopuszczalna prędkość to 40 km/h, wynosiła co najmniej 60 m. Natomiast przy aktualnym stanie prawnym,, zgodnie z Rozporządzeniem kierującemu zapewnia się, na zjeździe, na drodze klasy G – co najmniej odległość widoczności
która umożliwia bezpieczne zatrzymanie pojazdu poruszającego się po jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu, przed zjazdem. Bezpieczne zatrzymanie oznacza otrzymana drogę zatrzymania ( czyli drogę stanowiącą sumę reakcji kierującego i drogi hamowania). Przy dopuszczalnej prędkości 40 km/h droga zatrzymania ma długość
nie przekraczającą 35 m., co oznacza, zdaniem skarżącego, że długość pola widoczności wymaganego w aktualnym stanie prawnym wynosi co najmniej 35 m, a
nie jak wcześniej 60 m. Zarzucił, że SKO nie rozróżnia, że wolne pole widoczności powinno być przy ruszaniu z miejsca zatrzymania, co w przypadku lokalizacji zjazdu
jest dla pojazdu korzystającego ze zjazdu bezwzględnie zapewnione. Podniósł, że skoro nie przeprowadzono poprawnej analizy widoczności to zarzut naruszenia § 55 ust. 2 Rozporządzenia zasługuje na uwzględnienie.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy przesądzenia istnienia przesłanek (lub
ich braku) do odmowy udzielenia zezwolenia skarżącemu na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi powiatowej [...] do działki nr ew. [...] w miejscowości
J. gmina J. w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 21 września 2023 r. sygnatura akt VIII SA/Wa 431/23.
Przypomnieć należy, że wniosek skarżącego z 28 marca 2022 r. dotyczył wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi powiatowej nr [...] do nieruchomości o nr działki [...], która wykorzystywana jest na cele działalności gospodarczej handlowo – usługowej, będącej własnością strony. Zgodnie z treścią prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. księgi wieczystej Nr [...], dla przedmiotowej działki ustanowiono nieodpłatną służebność gruntową przez działkę nr [...] uregulowaną w KW [...] na czas nieokreślony na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] polegającą na prawie przechodu i przejazdu pasem o szerokości 6,5 metrów bieżących od strony południowej, a od strony wschodniej szerokości 4,5 metrów bieżących, zaznaczonych na mapie linią przerywaną.
W przedmiotowej sprawie w/w wyrokiem z 23 września 2023r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozpoznając odwołanie SKO w R. nie dokonało oceny, czy lokalizacja przedmiotowego zjazdu narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wymogi określone w rozporządzeniu, sporządziło uzasadnienie decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 kpa i nie odniosło
się do zarzutów z odwołania. Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami
co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Podkreślić należy, że w sprawie niniejszej na dzień wydania zaskarżonej decyzji powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z 5 sierpnia 2022r.
o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022r., poz. 1768 ze zm., dalej: "ustawa nowelizująca"). Zgodnie bowiem z
art. 28 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 21 września 2022r. prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej
w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Skoro skarżący pismem z 28 marca 2022 r. wniósł o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego, a zaskarżona decyzja kończąca postępowanie w sprawie wydana została 15 marca 2024r., oznacza to, że postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 21 września 2022r. Takie też przepisy zostały powołane i miały zastosowanie w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Jednocześnie zauważyć należy, iż zmianie uległo sformułowanie odnoszące się do określenia przepisów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych, na podstawie których zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację
lub przebudowę zjazdu. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych tymi przepisami są "warunki określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 7 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane lub zasady wiedzy technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy". Natomiast, w poprzednim brzmieniu przepisu - przed wejściem w życie ustawy nowelizującej - w art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych tymi przepisami były "wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne", przy zachowaniu w
dalszym ciągu, "zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony".
W ocenie sądu mając na uwadze treść art. 27 ustawy o drogach publicznych w wersji od 6 marca 2024 r. (Dz. U. 2024.320) w myśl którego dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 7 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy zmienianej w art. 7 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednakże nie dłużej niż do dnia 20 września 2026 r. i mogą być w tym czasie zmieniane na podstawie tych przepisów w brzmieniu dotychczasowym i treść § 117 rozporządzenia z Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. zgodnie z którym rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 21 września 2022 r. właściwym było zastosowanie w sprawie niniejszej przepisów rozporządzenia z 2022 r., tak jak miało
to miejsce w sprawie niniejszej. W związku z zarzutem, że organ wadliwie zastosował przepisy wykonawcze do ustawy o drogach publicznych tj. aczkolwiek w brzmieniu po wejściu w życie ustawy nowelizującej, ale ustalił pole widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania w oparciu o przepisy dotychczasowe przesądzić należy, czy stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "istotnego wpływu na wynik sprawy". Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, brak jest istotnego wpływu
na wynik sprawy, w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 145.). W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu - oznacza to konieczność ustalenia czy organ powołując i stosując prawidłowo przepisy wykonawcze do ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy nowelizującej wydałby decyzję o takiej
samej treści. W tym celu konieczna jest analiza przepisów ustawy o drogach publicznych, które powinny mieć zastosowanie w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu stwierdzenie czy w niniejszej sprawie organ naruszył prawo materialne w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, wymaga porównania przepisów wykonawczych. Organ stosując – przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. 2022, poz. 1518; dalej: "Rozporządzenie z 2022 r.") doszedł do prawidłowego wniosku, że w stanie prawnym po wejściu w życie ustawy nowelizującej wniosek Skarżącego powinien być rozpatrzony odmownie. Stosownie do § 55 ust. 2 Rozporządzenia z 2022 r. zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. W szczególności zjazdu zwykłego nie projektuje się w obszarze węzła lub skrzyżowania, z wyjątkiem trudnych warunków. § 81 Rozporządzenia stanowi, że: 1. Kierującemu pojazdem innym niż rower, hulajnoga elektryczna i urządzenie transportu osobistego zapewnia się: 6) na zjeździe, wyjeździe lub wjeździe bez pasa włączania: a) na drodze klasy GP, G lub Z - co najmniej odległość widoczności, która umożliwia bezpieczne zatrzymanie pojazdu
poruszającego się po jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu przed zjazdem, wyjazdem lub wjazdem, b) wolne od przeszkód pole widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania. Wnioskowana lokalizacja zjazdu jest w bezpośredniej bliskości z oznakowanym przejściem dla pieszych i koliduje z polem widoczności pieszy-pojazd, przez co stanowić może zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Poza tym
zjazd do działki [...] projektowany jest przed zatoką postojową do skośnego
parkowania, jak również w odległości ok. 5 m od istniejącego przejścia dla pieszych. Zasadny jest zatem wniosek, że na połączeniu jezdni ze zjazdem we wskazanej lokalizacji nie zostały zapewnione takie warunki widoczności, aby wszyscy uczestnicy ruchu, którzy są zmuszeni zatrzymać się przy zbliżeniu do punktów kolizji dostatecznie wcześnie mogli dostrzec uczestników ruchu relacji nadrzędnych. Nie został spełniony zatem warunek widoczności zapewniający pełen kontakt wzrokowy pomiędzy zmotoryzowanymi i niezmotoryzowanymi uczestnikami ruchu, również miedzy oczekującymi na przejście przez jezdnię pieszymi. Dokonując ustaleń w
przedmiotowej sprawie należy także mieć na uwadze fakt, że nieruchomość o nr ew. [...] położona jest w centrum miejscowości J. na odcinku drogi powiatowej nr [...] klasy G, przy którym zlokalizowane są sklepy, punkty usługowe oraz
budynki użytku publicznego tj. Urząd Gminy, Poczta, Komisariat OSP J.,
Ośrodek Zdrowia. Lokalizacja punktów użyteczności publicznej oraz znaczenie komunikacyjne drogi [...] powodują, że jest to jedna z dróg powiatowych o największym natężeniu ruchu drogowego w powiecie r.. Przeprowadzone pomiary natężenia ruchu drogowego wykonane w 2015 r. wskazały na średniodobowe natężenie ruchu na poziomie 4655 pojazdów na dobę, a w 2020 r. 7091 pojazdów na dobę, co daje wzrost o 52%. Natężenie ruchu na tym poziomie, z tendencją wzrostową, potwierdza to, że wnioskowania lokalizacja projektowana jest w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. Lokalizacja kolejnego zjazdu spowoduje dodatkowy punkt
kolizji, co jest szczególnie istotne przy zwiększającym się natężeniu ruchu na drodze
nr [...]. W takich okolicznościach, zdaniem sądu, powołanie się przez organy na wyrysowane pole widoczności na podstawie ust. 5 załącznika nr 2 do Rozporządzenia
z 1999 r., nie zmienia oceny, że lokalizacja zjazdu projektowana jest w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu, co wyłącza co do zasady możliwość
ustanowienia zjazdu, niezależnie od relacji ruchowych dopuszczonych na zjeździe.
Analizując regulacje w stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, które to przepisy badając pole widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania zastosował organ w sprawie niniejszej – załącznik nr [...] - warunki widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach zauważyć trzeba, że warunki techniczne
dla dróg publicznych zostały w ówczesnym stanie prawnym określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124, ze zm.; dalej: "Rozporządzenie z 1999 r."). Tak jak wskazano wyżej droga powiatowa 1715W ma przypisana klasę G. Zgodnie z
przepisem § 9 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenie z 1999 r. w celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego (...)na drodze klasy G należy ograniczyć liczbę i częstotliwość zjazdów przez zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas lub dodatkowej jezdni, o której mowa w § 8a ust. 1 pkt. 2, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nowa zabudowę.
Zgodnie z § 76a Rozporządzenia z 1999 r., ze względu na wymagania techniczne i użytkowe zjazdy dzieli się na:
1) publiczne - określone przez zarządcę drogi jako zjazdy do nieruchomości
gruntowych usytuowanych poza pasem drogowym:
a) na których prowadzona jest lub planowane jest prowadzenie działalności gospodarczej lub działalności o charakterze publicznym,
b) na których usytuowana jest lub planowane jest usytuowanie nieruchomości budynkowej lub lokalowej, w których prowadzona jest łub planowane jest prowadzenie działalności gospodarczej łub działalności o charakterze publicznym,
c) które stanowią lub będą stanowić dojazd do nieruchomości wymienionych w lit. a
lub b;
2) indywidualne - określone przez zarządcę drogi jako zjazdy niebędące zjazdami publicznymi.
Ustawodawca określił w § 77 Rozporządzenia z 1999 r. wymogi w zakresie projektowania i wykonania zjazdu z drogi. W świetle powołanej regulacji zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Zgodnie natomiast z § 113 ust. 7 pkt. 1 w związku z § 78 ust. 1 Rozporządzenia z 1999 r., zjazd publiczny nie może być usytuowany w miejscach zagrażających bezpieczeństwu
ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub
węzła (w tym obejmującym obszar skrzyżowania). Dodatkowo jak wynika z treści §
113 ust. 7 Rozporządzenia z 1999 r. wyjazd z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności:
1) w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła;
2) w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widoczność wjazdu na drogę;
3) na odcinku drogi o pochyleniu niwelety większym niż 4%;
4) nie bliżej wierzchołka łuku wypukłego niż wymagana odległość widoczności na zatrzymanie;
5) na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu.
Podsumowując analiza regulacji Rozporządzenia z 1999 r. oraz Rozporządzenia z
2022 r. prowadzi do wniosku, że organ w obu stanach prawnych byłby uprawiony do udzielenia decyzji odmownej w związku ze złożonym przez Skarżącego wnioskiem. Tym samym błędne zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż niezależnie od zastosowanych regulacji organ był zobligowany do odmownego załatwienia wniosku Skarżącego. Tym samym należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia § 81 ust. 1 pkt 6 i w zw. z § 82 ust.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych z 2022 r. i § 55 ust. 2 Rozporządzenia.
W ocenie Sądu wyżej analizowany zarzut naruszenia prawa materialnego powiązany jest z zarzutami naruszenia prawa procesowego, tj. art. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania,
jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie błędne zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia w/w przepisów postępowania nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Analiza Rozporządzenia z 1999 r. oraz Rozporządzenia z 2022 r. nie wykazała wprowadzenia zmian o istotnym charakterze wpływających na rozstrzygnięcie organu.
Jednocześnie, tak jak wskazano wyżej, zgodnie z treścią prowadzonej przez
Sąd Rejonowy w R. księgi wieczystej Nr [...], dla przedmiotowej działki ustanowiono nieodpłatną służebność gruntową przez działkę nr [...] uregulowaną w KW [...] na czas nieokreślony na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] polegającą na prawie przechodu i przejazdu pasem o szerokości 6,5 metrów bieżących od strony południowej, a od strony wschodniej szerokości 4,5
metrów bieżących. Oznacza to, że przedmiotowa działka skarżącego, posiada faktyczny oraz zagwarantowany prawnie dostęp do drogi publicznej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem SKO w stopniu niezbędnym dla
rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi dokonało oceny czy lokalizacja zjazdu narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wymogi rozporządzenia, czemu dało wyraz w sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnieniu.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę – art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło