VIII SA/Wa 390/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-02

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane na podstawie zasady przezorności w związku z potencjalnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ochrony przyrody zasadnie zastosowały zasadę przezorności, odmawiając uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa ta była uzasadniona potencjalnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, w szczególności na gatunek dudka, co wynikało z posiadanych przez organy danych przyrodniczych. Sąd podkreślił, że w przypadku braku pewności co do braku negatywnych oddziaływań, wątpliwości należy interpretować na korzyść środowiska, a rzetelna ocena oddziaływania wymaga przeprowadzenia odrębnej procedury oceny oddziaływania na środowisko.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na potencjalne negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 Ostoja [...] PLB [...], w szczególności na gatunek dudka, który gniazduje na przedmiotowej działce. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i uznanie, że inwestycja znacząco negatywnie oddziałuje na obszar Natura 2000.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 22 lutego 2022 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GDOŚ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia M. P. (dalej: strona, skarżący, inwestor), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z 20 lipca 2021 r. znak: [...]., w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wójt Gminy G. pismem z 5 lipca 2021 r.. zwrócił się do RDOŚ o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z urządzeniami budowlanymi na części działki o nr ewid. [...], obręb [...], gmina G. Postanowieniem z 20 lipca 2021 r. znak: [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, dalej: u.p.z.p.), odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu wskazał, że planowana inwestycja usytuowana jest w granicach wyznaczonego obszaru europejskiej sieci Natura 2000 Ostoja [...] PLB [...], jako specjalny obszar ochrony ptaków oraz zlokalizowana jest w granicach otuliny [...] Parku Krajobrazowego. Działka inwestycyjna sklasyfikowana została jako RIVb, RV- grunty orne a jej powierzchnia wynosi około 0, 58 ha, powierzchnia terenu przeznaczonego pod planowana inwestycję wynosi0,1430 ha. Organ I instancji wskazał, iż sprawa była rozpatrywana po kątem zgodności z zapisami art. 33 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 dalej ustawa o ochronie przyrody). Jednocześnie wyjaśnił, że Obszar Ostoja [...] obejmuje znaczną część jednego z większych kompleksów leśnych w środkowej Polsce - Puszczy [...], na granicy [...] i [...] , w widłach pradolin [...], [...] i [...], na terenie Równiny [...]. Celem ochrony Ostoi [...]PLB[...] jest 29 gatunków ptaków z Załącznika l Dyrektywy Ptasiej oraz 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Wykazano z tego terenu ponad 200 gatunków ptaków, w tym 147 lęgowych. W Standardowym Formularzu Danych dla Ostoi [...] PLB[...] zawarto informacje dotyczące 21 gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony tego obszaru. Zdaniem organu I instancji głównymi zagrożeniami dla analizowanego terenu są: zabudowywanie obszarów dotąd niezabudowanych oraz silna presja turystyczna i presja związana z rekreacją. Z materiałów zebranych na potrzeby sporządzania planu zadań ochronnych dla obszaru Ostoii [...] oraz będących w posiadaniu organu I instancji materiałów ekspertyzy przyrodniczej wykonanej na potrzeby uzupełnienia stanu wiedzy na obszarze Natura 2000 wynika, iż wnioskowany teren pod inwestycję jak również teren działek sąsiednich są miejscem rozrodu, a więc i wychowu młodych, a także żerowania gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG, a wśród nich gatunki będące przedmiotami ochrony dla obszaru Natura 2000 Ostoja [...] PLB[...]. Na działkach objętych wnioskiem oraz w bliskiej odległości od miejsca planowanego zainwestowania w miejscowości [...], stwierdzono występowanie co najmniej: 1 pary dudka. Zgodnie z informacjami zawartymi w Standardowym Formularzu Danych (data aktualizacji 2020.10), wielkość populacji dudka na obszarze Ostoi [...] PLB[...] wynosi 119 par. Na analizowanym obszarze podlegającym bezpośredniemu oddziaływaniu związanym z realizacją inwestycji, 1 para dudka stwierdzona na tym obszarze stanowi około 0,84 % populacji tego gatunku występującego na terenie całego obszaru Natura 2000 Ostoja [...] PLB[...]. Dudek jest gatunkiem związanym przede wszystkim z urozmaiconym krajobrazem rolniczym. W Polsce optymalne siedliska, w których osiąga największe zagęszczenia, to mozaika pól, łąk, pastwisk, zadrzewień i rozproszonej zabudowy wiejskiej. Kluczowym elementem obecnym w rewirze dudka są piaszczyste murawy porośnięte skąpą roślinnością, na których zdobywa pożywienie. Są to najczęściej wydmy, suche pastwiska, pola uprawne oraz skraje piaszczystych dróg. Tego typu siedliska występują przeważnie w strefie przy krawędziowej dolin dużych rzek niżowych. Mimo że dudek nie jest gatunkiem leśnym, spotkać go można także wewnątrz rozległych kompleksów leśnych, zwłaszcza w pobliżu przecinek, szerokich dróg, zrębów i polan, choć najczęściej gniazduje w strefie ekotonu. Może też występować na poligonach wojskowych i na skrajach żwirowni lub wyrobisk piasku. W tych okolicznościach RDOŚ analizując lokalizację inwestycji i zapisy projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz opierając się na posiadanych informacjach nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadku zaś braku pewności występowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma zasada przezorności, wyrażona w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nakazująca podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Zdaniem organu I instancji jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się na korzyść środowiska. W konsekwencji RDOŚ uznał, że w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji może wystąpić znacząco negatywne oddziaływanie na gatunki zwierząt, będące przedmiotem ochrony w obszarach europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 PLB[...] Ostoja [...], zwłaszcza w odniesieniu do dudka. Końcowo organ I wskazał, że budowa budynku mieszkalnego na wskazanej nieruchomości może generować znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000 PLB 140013 Ostoja [...], naruszyć jego spójność z innymi obszarami oraz integralność przedmiotowego obszaru. W związku z tym planowane zamierzenie inwestycyjne może być sprzeczne z art. 33 u.o.p. Nie zgadzając się z postanowieniem RDOŚ, inwestor złożył zażalenie podnosząc, że siedlisko dudka znajduje się 450 m od miejsca ewentualnej budowy budynku mieszkalnego. Działka inwestycyjna znajduje się przy drodze gminnej często uczęszczanej. W linii prostej od siedliska dudka znajduje się działka letniskowa wraz z budynkiem w, którym przebywają działkowcy. Działka inwestycyjna jest zadrzewiona sosną oraz brzozą i tak pozostanie w znacznej większości. Budowa budynku mieszkalnego nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których wyznaczony został obszar Natura 2000. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 22 lutego 2022 r. GDOŚ utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy planowana inwestycja planowana jest na gruntach rolnych klasy RIVb oraz RV. Teren planowanej inwestycji, jak i działek sąsiednich zgodnie z mapami dołączonymi do projektu decyzji i mapami dostępnymi na stroniewww.geoportal.gov.pl, nie jest zagospodarowany. Zgodnie z przedłożonym projektem decyzji, działka o nr. [...] uzyskała pozytywną decyzję o warunkach zabudowy, z akt nie wynika jednak by była ona zabudowana. Analizowany obszar od strony północnej graniczy z drogą wewnętrzną, od strony wschodniej i południowej z lasem, a od strony zachodniej z lasem i gruntami ornymi. Najbliższa zabudowa znajduje się na działce o nr. ewid. 80. Podzielił ustalenia RDOŚ, że zgromadzonego materiału, zebranego na potrzeby sporządzania Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Ostoi [...] oraz ekspertyzy przyrodniczej wykonanej na potrzeby uzupełnienia stanu wiedzy o obszarze Natura 2000 Ostoja [...] w 2018 r. przez [...] Towarzystwo Ornitologiczne stwierdzono, że tereny przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich są miejscami rozrodu, a więc i wylęgu młodych, a także żerowania gatunków ptaków wymienionych a na terenie przedmiotowej nieruchomości występuje co najmniej jedna para dudka. W ocenie organu odwoławczego realizacja inwestycji na przedmiotowym terenie wiąże się z bezpośrednim oddziaływaniem, tj. ingerencją w potwierdzony fragment siedliska dudka i jego likwidacją. Za głównie bezpośrednie oddziaływanie planowanej inwestycji należy uznać trwałe przekształcenie terenu poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej na terenie rolnym należącym do siedliska dudka. Realizacja planowanej zabudowy mieszkaniowej wyeliminuje w sposób trwały teren siedliskowo odpowiedni dla powyższego gatunku, gdyż jak wskazano powyżej głównym zagrożeniem dla dudka jest zabudowa rozproszona. Ponadto GDOŚ wskazał, że usytuowanie działki, wśród zadrzewień m.in. z rodzaju brzoza Betula oraz gruntów ornych powoduje, że w ocenie tut. Organu teren ten może także stanowić potencjalne siedlisko dla kraski, dzięcioła średniego i krętogłowa. Gatunki te objęte ochroną w ramach obszaru Natura 2000O Ostoja [...] PLB [...] zamieszkują bowiem skraje lasów, a także tereny urozmaicone w pastwiska, nieużytki i zadrzewienia. Ponadto sok drzew z rodzaju brzoza, które, jak wskazał skarżący w złożonym zażaleniu, w 70% pokrywają teren przedmiotowej działki, stanowi pokarm dzięcioła średniego. Odpowiadając na zarzuty inwestora, iż w pobliżu terenu przedmiotowej działki znajduje się zabudowa, podniósł, że w 2018 roku została wykonana ekspertyza przyrodnicza, która potwierdziła, występowanie dudka na przedmiotowej działce. Jednocześnie odpowiadając na zarzut Skarżącego dotyczący inwestycji zrealizowanej nadziałce sąsiedniej, wskazał, że kwestie te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ponadto postępowania dotyczące projektów decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działkach sąsiednich stanowią odrębne sprawy administracyjne, a zatem ustalenia i ocena stanu faktycznego dokonane w sprawach dotyczących innych działek nie podlegają badaniu przez Organ uzgadniający warunki zabudowy dla przedmiotowej działki. Z kolei odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że występujący na działce drzewostan zostanie w większości zachowany, wywiódł, że wskazana eliminacja części siedliska dudka i jego fragmentacja związana jest z niekorzystnym zjawiskiem rozpraszania zabudowy, tj. wprowadzenia na tereny rolne funkcji niezwiązanych z rolnictwem. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że odmowa uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji nie przesądza o kategorycznym zakazie zabudowy na terenie ww. działki i wskazał, iż na konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura2000, a które nie są bezpośrednio związane z jego ochroną lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania (Dz. U. z 2021 r. poz.2373, dalej ooś). We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze inwestor zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania tj. - art. 6, art. 7, art. 77 i art. 88 poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, zgodnie z góry założoną teza, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie interesu skarżącego; - art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ postanowienie nie zawiera wskazania faktów , które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności; 2. naruszenie prawa materialnego tj. - art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 17 ooś poprzez uznanie, ze oddziaływanie planowanej inwestycji wypełnia znamiona znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, będące skutkiem naruszenia przepisów w zakresie postępowania dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia RDOŚ stanowił art. 60 ust. 1 oraz 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., według których decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 k.p.a. Szczegółowe zasady ochrony obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni określają przepisy u.o.p. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że teren planowanej inwestycji położony jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Ostoja [...] PLB [...]. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu). Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, na obszarach Natura 2000 zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności mogących: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub; 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000; 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Z normy tej nie wynika jednak bezwzględny zakaz zabudowy w obszarze Natura 2000. Wyżej cytowany przepis zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony. Stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy zasadnie uznały, w ramach postępowania uzgodnieniowego, iż planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na stan opisywanego gatunku ptaków - dudka, które objęte są działaniami ochronnymi, wyznaczonymi w celu zachowania siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Organ wskazał, że zgodnie z inwentaryzacją przyrodniczą na terenie, gdzie planowana jest inwestycja stwierdzono wystąpienie co najmniej jednej pary dudka (w 2018 r). W związku z realizacją planowanej inwestycji istnieje ryzyko utraty przydatności tego siedliska dla analizowanego gatunku. Wbrew zarzutom skargi organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyniki tego postępowania znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu wyraźnie zaznaczono, że na podstawie zgromadzonego materiału, zebranego na potrzeby sporządzania Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Ostoi [...] oraz ekspertyzy przyrodniczej wykonanej na potrzeby uzupełnienia stanu wiedzy o obszarze Natura 2000 Ostoja [...] w 2018 r. przez [...] Towarzystwo Ornitologiczne stwierdzono, że tereny przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich są miejscami rozrodu, a więc i wylęgu młodych, a także żerowania gatunków ptaków wymienionych a na terenie przedmiotowej nieruchomości występuje co najmniej jedna para dudka. Nie jest to zatem jedynie potencjalne siedlisko tego gatunku, ale rewir wykorzystywany przez jego osobniki m.in. do gniazdowania i żerowania. Obecność nielicznej zabudowy nie jest czynnikiem wykluczającym dany teren z zasobu siedlisk dudka (chociaż niewątpliwie mogła pogorszyć jego jakość). Niemniej jednak intensyfikacja zabudowy w danej lokalizacji, tj. nasilenie presji urbanistycznej, może spowodować utratę przydatności tego siedliska dla analizowanego gatunku. Powyższe jest tym bardziej istotne, że badania przeprowadzone w 2018 r. wykazały spadek liczebności dudka w obszarze Natura 2000 Ostoja [...]. Podkreślić należy, że zakres kompetencji organu w ramach postępowania uzgodnieniowego ogranicza się do zbadania projektu decyzji w granicach przede wszystkim normy art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz tych materiałów, którymi dysponuje z racji posiadania wiedzy specjalistycznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (vide wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1941/11). Tak też się stało w rozpoznawanej sprawie. W ramach posiadanej kompetencji organ ochrony przyrody stwierdził, że te informacje, które zgromadził w postępowaniu uzgodnieniowym nakazują powołanie się na zasadę przezorności, która determinuje ocenę możliwych oddziaływań wszelakich przedsięwzięć. W konsekwencji odmowę uzgodnienia warunków zabudowy uzasadnił zastosowaniem zasady przezorności. Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.) i stanowi, że polityka Unii w dziedzinie środowiska opiera się na zasadzie ostrożności i działania zapobiegawczego. Zasada ostrożności nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że w sytuacji gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. W polskim porządku prawnym bezpośrednim odbiciem powyższej zasady jest art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r. poz. 799 j.t., dalej: P.o.ś.), z którego brzmienia wynika, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Przepis stanowi bezpośrednie odbicie zasady ostrożności i nakłada na organy obowiązek rozstrzygania z jej uwzględnieniem. Z zasady tej wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja czy działalność (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II OSK 601/15, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA). Istotą zasady przezorności jest bowiem przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 33 u.o.p. Ma rację skarżący podnosząc w skardze, iż z samego faktu utworzenia obszaru Natura 2000, nie można wyprowadzać generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy. Stanowisko to jest zbieżne ze stanowiskiem organu przedstawionym w zaskarżonym postanowieniu, który wbrew przekonaniu skarżącego nie przesądził kategorycznie, że zamierzona przez niego inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Organ słusznie wskazał, że to czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na cele przedmiotowego obszaru winien wykazać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a więc, że w tym wypadku konieczne jest zastosowanie art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i tym samym przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Ze względu na zakres swojej kompetencji organ uzgodnieniowy nie był władny przeprowadzić samodzielnie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mógł on tylko odmówić uzgodnienia przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Przepisy bowiem przewidziały w tym zakresie inną procedurę zawartą w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu bowiem będzie możliwe rzetelne zbadanie, czy planowana inwestycja będzie wpływała znacząco negatywnie na gatunki objęte ochroną. Takie ustalenia wymagają zaś sporządzenia raportu oddziaływania na obszar Natura 2000 (por., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2016 r., sygn. II OSK 1861/14). Fakt, iż w sąsiedztwie działki, która ma być przedmiotem zainwestowania powstały obiekty budowalne nie może być argumentem, iż wniosek skarżącego winien być uwzględniony. Nie są znane zasady jak doszło do takiej lokalizacji obiektu, jakimi wiadomościami i ekspertyzami dysponował organ oraz czy nie doszło do naruszenia norm ochrony środowiska. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż kwestionując dowody na które powołały się organy rozpoznające wniosek, skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu zaprzeczającego wnioskom do których doszły organy. Skarżący jedynie zaprezentował polemikę z ustaleniami organów, twierdząc przy tym niezasadnie, że organy oparły się na hipotetycznych przypuszczeniach. Z tych wszystkich względów zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych, jak i prawa materialnego, nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło