VIII SA/Wa 391/24

WyrokWSA w Warszawie2024-08-29

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po wznowieniu postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, mimo podnoszonych zarzutów o sfałszowaniu dowodów i wpływie inwestycji na ich nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się w sposób należyty do przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody oparcia decyzji na fałszywych dokumentach) oraz nie uwzględniając w pełni ustaleń z innego postępowania administracyjnego, które wskazywały na to, że działki skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżący I. L. i K. L. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucając m.in. wydanie decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów oraz wpływ inwestycji na ich nieruchomość. Prezydent Miasta postanowił wznowić postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego ani sfałszowania dowodów. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, uznając, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. L. i K. L. na decyzję Wojewody M. z dnia 19 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżących I. L. i K. L. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 19 marca 2024 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 18 stycznia 2024 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Do wydania rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy. Decyzją Nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił dla [...] S.A. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny powierzchnia zabudowy po rozbudowie - 201,94 m², powierzchnia użytkowa usług - 374,94 m², powierzchnia użytkowa części mieszkaniowej - 289,27 m², na części działki nr ew. [...] (obręb [...]- [...], ark. [...]) przy ul. W. w [...]. Pismem z 29 sierpnia 2023 r. skierowanym do organu I instancji K. i I. L. (dalej wnioskodawcy, skarżący) zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją organu powiatowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. (d. akta administracyjne). Postanowieniem Nr [...] z 25 października 2023 r., Prezydent na podstawie art. 149 i art. 150 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) postanowił wznowić postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. Pismem z 30 października 2023 r. (wezwaniem) K. L. i I. L. zostali wezwani do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni w zakresie sprecyzowania własnego indywidualnego interesu prawnego, w zakresie którego wypowiedzieli się pismem z 16 listopada 2023 r. (d. akta administracyjne), wskazania sfałszowanego dowodu na którym oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Decyzją z 18 stycznia 2024 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ I instancji odmówił uchylenia ww. ostatecznej decyzji nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. Uzasadniając decyzję Prezydent wskazał, że nie wskazano konkretnych przepisów prawa materialnego, na podstawie którego Wnioskodawcy wywodzą, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz nie wskazano sfałszowanego dowodu na którym oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia 17 kwietnia 2023 r. W rezultacie organ I instancji uznał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzono, iż skarżący nie wykazali interesu prawnego, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji objętej decyzją Nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. Zdaniem Prezydenta przedstawione zarzuty wyraźnie wskazują na interes faktyczny skarżących. Ponadto w ocenie organu I instancji, wnioskodawcy nie wykazali, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności były fałszywe, jak również me miały wpływu na jej rozstrzygniecie. Zatem nie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji Nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. na podstawie przesłanki wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji, wnioskodawcy zażądali jej uchylenia, podnosząc zarzut 1) naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 28 k.p.a. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) oraz 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania (art. 151 § 1 k.p.a., 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 k.p.a. oraz art. 110 k.p.a.). W uzasadnieniu wnioskodawcy odnieśli się do zarzutów, w tym do kwestii dowodu sfałszowanego czy też poświadczającego nieprawdę co do mapy i ustalenia dotyczącego działki o nr [...], zapisu tej działki w ewidencji gruntów jako droga, zmniejszeniu powierzchni działki skarżących nr [...] o 18 m² z powierzchni 164 m² na 146 m². Podkreślili, że organ I instancji nie odniósł się do przedstawionych przez nich dowodów. Utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji z 18 stycznia 2024 r. Nr [...], Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił następującą argumentację. Na wstępie organ odwoławczy odniósł się co do dotychczasowego przebiegu postępowania, omówił ramy prawne postępowania wznowieniowego, wyjaśniając przy tym, iż wnioskodawcy zachowali miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda ustalił, że wnioskodawcy K. L. i I. L. swoją legitymację wywiedli z własności działki nr ew. [...] oraz współwłasności działki [...], położonych w [...] przy ul W., co potwierdzają zapisy w księgach wieczystych. Jak podał Wojewoda, wnioskodawcy swój interes prawny wywodzą ze zwiększonego ruchu, który spowoduje realizacja przedmiotowej inwestycji, a także "art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wynika art. 144 k.c. i z art. 140 k.c.". Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika, aby inwestycja zrealizowana na działce inwestycyjnej w taki sposób oddziaływała na nieruchomość Skarżących, która jest zabudowana, a także z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, aby Skarżący zamierzali wykonywać budowę, która stała się niemożliwa na skutek realizacji zamierzonej inwestycji. Analiza obszaru oddziaływania projektowanego budynku wykazała, iż lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego podlegającego rozbudowie, nadbudowie i przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny nie stworzy ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich. Przedmiotowy budynek mieszkalny, który podlega rozbudowie, przebudowie i nadbudowie, a także zmianie sposobu użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny zlokalizowany jest w odległości ok. 7,5 m od granicy z działką [...] i ok. 10 m od działki o nr ewid. [...]. Lokalizacja miejsc postojowych nie stworzy ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich. Działki należące do Skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w rozumieniu § 12, § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 50 i § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1225). Wojewoda odniósł się w dalszej części uzasadnienia do immisji, hałasu, uciążliwości i obniżenia komfortu życia, uznając je za immisje pośrednie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że interes prawny stwarzający dla określonego podmiotu legitymację procesową strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie i w postępowaniach nadzwyczajnych zmierzających do wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wyprowadza się z art. 3 pkt 20, w powiązaniu z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Stwierdził, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w niniejszej sprawie, gdyż nie wykazali oni, iż są właścicielkami działek znajdujących się w obszarze oddziaływania, tj.: z uwagi na charakter, rodzaj i rozmiar planowanej inwestycji są podstawy do ustalenia, że mamy do czynienia z brakiem legitymacji procesowej. Wyjaśnił dalej, iż zgodnie z art, 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu stanowi teren wyznaczony w jego otoczeniu na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tak, więc właściciele, użytkownicy wieczyści czy zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Końcowo podniósł, że kwestie immisji nie podlegają ocenie organu administracyjnego, odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami ponosi projektant, nie dostrzegł również aby planowana inwestycja wprowadził ograniczenia w możliwości zagospodarowania nieruchomości będących własnością wnioskodawców. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że są one bezzasadne. Pismem z 24 kwietnia 2024 r. K. L. i I. L. (dalej: skarżący) skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili: A) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 7 k.p.a. (organ jest zobowiązany do dokładanego wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy jako iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2023 r nr. [...] została wydana na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę czy też sfałszowanych); b) art. art.28 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w związku z art. 144 kc oraz w związku z arL140 kc poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. w związku z art 3 pkt 20 prawa budowlanego, nie może mieć swojego źródła w przepisach cywilnoprawnych, a wyłącznie w przepisach administracyjnych, podczas gdy interes prawny powinien wywodzić się z przepisu prawa powszechnie obowiązującego do których zaliczane są także przepisy cywilnoprawne w tym art. 140 kc i art 144 kc; c) uznaniu, że interesem prawnym nie mogą legitymować się właściciele działek i budowli, które nie sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami, stanowiącymi przedmiot postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 17.04.2023r nr. [...]; B) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.. a) art 151 § 1 k.p.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, poprzez uznanie, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 17.04.2023r nr. [...], wbrew wydanemu postanowieniu przez Prezydenta z dnia 25.10.2023 r nr. [...] o wznowieniu postępowania; b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ, w tym poprzez brak ustalenia jaka jest rzeczywista skala oddziaływania ustalonego orzeczeniem zamierzenia inwestycyjnego, na czym polega działalność uczestnika i w jaki sposób działalność ta wpływa na nieruchomości skarżących; c) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., tj. brak wskazania w jego treści faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, co uniemożliwia przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji. d) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., postępowanie w tej sprawie organy prowadziły w sposób budzący brak zaufania skarżących do władzy publicznej, przy pominięciu bezstronności i równego traktowania, akceptując dokumenty poświadczające nieprawdę czy też sfałszowane . e) art. 110 k.p.a., poprzez nie wskazanie powodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odstąpienia od ustaleń zapadłych w postanowieniu Prezydenta Miasta [...] z dnia 25.10.2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu skarżący rozwinęli postawione zarzuty akcentując, iż prowadzone były inne postępowania, które zakończyły się wyrokami sądu administracyjnego oraz, że zaskarżonymi decyzjami nie zbadano rzeczywistej skali oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżących. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja, mocą której organ administracji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że postanowieniem z 25 października 2023 r., Nr [...], Prezydent Miasta [...] wznowił postepowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzja organu I instancji z 17 kwietnia 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. Organy stwierdziły, że skarżącym ubiegającym się o uchylenie wnioskowanego pozwolenia na budowę nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie tego pozwolenia na budowę. Oparta o przesłanki wskazane w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, w sferze ustaleń w przedmiocie braku podstaw do wznowienia postępowania, powinna dotyczyć takich okoliczności, które po przeprowadzeniu przez organ pełnowymiarowego postępowania administracyjnego, wykluczają bądź to fakt, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania miał przymiot strony tego postępowania, bądź że wnioskodawca był stroną tego postępowania, ale wskazane przez niego przesłanki wznowieniowe nie wystąpiły. Specyficzną (aczkolwiek typową) jest sytuacja, kiedy wnioskodawca jako na podstawę wznowienia powołuje art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jeżeli nie zachodzi oczywistość bezzasadności wniosku (brak przymiotu strony względem wnioskodawcy jest niewątpliwy, nie wymagający dodatkowych ustaleń, co uprawnia organ do odmowy wznowienia postępowania), a organ w pełnowymiarowym postępowaniu, ustali, że wnioskodawca nie był stroną postępowania wznowienia którego się domaga. W tej sytuacji organ orzeka o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa taka musi być poparta przekonującą argumentacją, że bądź to sprawa zakończona decyzją ostateczną nie dotyczyła ingresu prawnego wnioskodawcy, bądź (w postępowaniu o pozwolenie na budowę), nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości, której postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczy. W tej drugiej kwestii muszą być pod uwagę brane takie okoliczności, jak rodzaj zainwestowania, objęty zamierzeniem inwestycyjnym, jego rozmiar (wielkość) zbliżenie do działek sąsiednich, ale też rodzaj zainwestowania na działce wnioskodawcy i możliwość dalszego zainwestowania tej działki. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak natomiast stanowi art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Na tle ww. przepisów wskazuje się, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia obszaru w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, które wprowadzają określonego rodzaju ograniczenia w zakresie zabudowy tego terenu. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma w konsekwencji przesądzające znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego oraz zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3181/18, LEX nr 3232089). Innymi słowy, znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Celem art. 28 ust. 3 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest przesądzenie, że skutecznie można kwestionować zamierzenie inwestycyjne wtedy gdy ma się w sprawie interes prawny i to w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2117/18, LEX nr 3190426). Zatem przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a więc powodujące ograniczenia w zabudowie, wynikające z odrębnych przepisów (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1126/19, LEX nr 3078553). Nawet legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie jest wystarczające do przyjęcia, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1957/16, LEX nr 2527239). Również subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3365/17, LEX nr 2783387). Należy przy tym pamiętać, że dokonując oceny, czy nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (zob. wyrok NSA z 23 marca 2022 r., II OSK 975/21, LEX nr 3330283). Toteż gdy występuje możliwość spowodowana jakiegokolwiek oddziaływania inwestycji na zabudowę ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2020 r., II OSK 3491/18, LEX nr 2773172). W niniejszej sprawie organ wywodzi, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości, dla której wydano pozwolenie na budowę (rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny). Do wniosków takich Wojewoda doszedł po przeprowadzeniu analizy oddziaływania projektowanego budynku, uznając, iż lokalizacja budynku podlegającego rozbudowie, nadbudowie, przebudowie nie stworzy ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy budynek mieszkalny, który podlega rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, a także zmianie sposobu użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny zlokalizowany jest w odległości około 7,5 m od granicy z działką [...] i około 10 m od działki o nr ewid. [...]. Lokalizacja miejsc postojowych nie stworzy ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich. Również uznał, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w rozumieniu § 12, § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 50 i § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda w zaskarżonej decyzji odniósł się także do podnoszonych przez stronę skarżącą uciążliwości, immisji. Nie negując poczynionych ustaleń, analiz i wyjaśnień dokonanych przez Wojewodę, zaznaczyć należy, że skarżący w odwołaniu (a także w skardze) powoływali się na brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, podnosili okoliczności, że toczyły się inne postępowania (w skardze przytoczono sygnatury akt innych postępowań sądowych), wskazywali na wydanie decyzji w oparciu o sfałszowany dowód czy też poświadczający nieprawdę co do mapy i ustalenia dotyczącego działki o nr ewid. [...]. W odwołaniu wskazali również, że działka skarżących o nr [...] uległa zmniejszeniu o 18 m², ze 164 m² do 146 m². Innymi słowami skarżący kwestionowali ww. okoliczności, podnosząc, iż w ich ocenie doszło do sfałszowania dokumentu (mapy). Te okoliczności nie zostały wyjaśnione przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji. Sąd ma na uwadze, że umknęło organowi odwoławczemu, iż w kontrolowanej sprawie postanowieniem z 25 października 2023 r., Nr [...], Prezydent Miasta [...] wznowił postepowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzja organu I instancji z 17 kwietnia 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę Inwestorowi ([...] S.A.) – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. W postanowieniu o wznowieniu postępowania nie ma rozdzielenia co do daty dowiedzenia się przez skarżących o przesłankach wznowienia z pkt 1 art. 145 § 1 k.p.a., ani z pkt 4 tegoż art. Niewątpliwie do wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie dołączono żadnych dokumentów potwierdzających, że dowody na których oparł się organ były fałszywe. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądów administracyjnych ustalenie faktu, że dowody, na których zostało oparte rozstrzygnięcie, zostały sfałszowane, nie należy do właściwości organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania. Okoliczność bowiem sfałszowania dowodów powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem właściwego Sądu lub organu (por. wyroki NSA z 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99; z 27 października 2016 r., I OSK 1663/16; z 14 listopada 2017 r., II OSK 440/16; z 28 czerwca 2019 r., II OSK 1539/18; z 9 października 2019 r., I OSK 511/18 oraz 24 listopada 2022 r., II OSK 4024/19). Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania nie może bowiem wstępować w kompetencje nieprzewidziane dla niego, ryzykując dodatkowo dokonanie odmiennej oceny od oceny przeprowadzonej przez powołane do tego Sądy i organy (wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., I OSK 664/19, LEX nr 3307973). Wznowienie postępowania nie może nastąpić, jeżeli ani Sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji oraz, że organ nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., II GSK 1930/21, LEX nr 3340126). Zauważyć należy, że organ I instancji wydając decyzję Nr [...] z 18 stycznia 2024 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej (Nr [...] z 17 kwietnia 2023 r.), w sentencji decyzji wskazał jedynie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale w uzasadnieniu decyzji odniósł się także do art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazując ogólnie, że nie zachodziła ta przesłanka. Z kolei Wojewoda w ogóle nie odniósł się do tejże przesłanki wznowieniowej – z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tak jakby jej nie było. Organ odwoławczy nie ocenił w tym zakresie postępowania organu I instancji, nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z akt postępowania administracyjnego przedstawionych Sądowi nie wynika, aby toczyło się odrębne postępowanie odwoławcze w tym zakresie. Nie do obrony jest zaskarżona decyzja w sytuacji gdy strona skarżąca podniosła powyższe okoliczności w skardze skierowanej do sądu administracyjnego (strona 4 skargi). W ocenie Sądu ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy odniesie się do przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., mając na uwadze przepisy wynikające z rozdziału 12 k.p.a. Ponadto zdaniem Sądu w składzie orzekającym zachodzi konieczność odniesienia się organu odwoławczego do sytuacji, w których w niektórych postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości Inwestora – skarżącym przysługiwał status strony. Strona skarżąca konsekwentnie to podnosiła w pismach do organu. Przykładowo Sąd ma na uwadze postępowanie o warunki zabudowy (decyzja z 22 grudnia 2021 r. Znak [...] wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Również na etapie postępowania skargowego do Sądu (po wniesieniu skargi), przedstawiona została decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 maja 2024 r. Nr [...] – uchylająca w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z 24 stycznia 2924 r. znak: [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przedmiotowa sprawa dotyczyła umorzenia postępowania wszczętego na wniosek K. L. i I. L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 17 kwietnia 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej dla [...] S.A. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek usługowo-mieszkalny powierzchnia zabudowy po rozbudowie - 201,94 m², powierzchnia użytkowa usług - 374,94 m², powierzchnia użytkowa części mieszkaniowej - 289,27 m², na części działki nr ew. [...] (obręb [...] - [...], ark. [...]) przy ul. W. w [...]. Jest to o tyle istotne, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w powyższej decyzji uznał, biorąc pod uwagę wysokość projektowanego budynku i jego odległość od należących do K. L. i I. L. działek nr ewid. [...] i [...], że ich działki znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jak wskazał w decyzji, sporne przedsięwzięcie powoduje ograniczenie wynikające z § 13 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – w zakresie możliwości zabudowy działek ewid nr [...] i [...]. Wymaga to wyjaśnienia w ponownym postępowaniu przez Wojewodę. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został należycie oceniony przez Wojewodę i wymaga ponownej oceny z uwzględnieniem wskazań Sądu, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty skargi okazały się zatem zasadne. W tym stanie rzeczy skargę uwzględniono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło