VIII SA/Wa 392/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stały dochód, który po odliczeniu niezbędnych wydatków pozwala na pokrycie części kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. W przypadku posiadania stałego dochodu, który po odliczeniu niezbędnych wydatków pozwala na pokrycie części kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu, natomiast uzasadnione może być przyznanie pomocy w zakresie częściowym oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli częściowe pokrycie kosztów mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną związaną z chorobą i leczeniem, posiadaniem niepełnosprawnej córki oraz niskim dochodem rodziny. Wnioskodawcy wskazali miesięczne wydatki na leki, wyżywienie, odzież, energię i gaz. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę dochód rodziny oraz wysokość wpisu od skargi.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł i ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. i S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. Z. i S. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych) i ustanowienie adwokata 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi B. Z. i S. Z. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podali, że prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawną córką, a łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Wyjaśnili, że wnioskodawca od [...] lat leczy się z powodu chorób [...]. Aktualnie natomiast leczy się na [...]. Miesięczne wydatki na leki stanowią ok. [...] zł, wyżywienie – [...] zł, odzież i obuwie ok. [...] zł, energia – [...] zł, butla gazowa – [...] zł. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżących wynika, że łączny dochód trzyosobowej rodziny z tytułu emerytury i renty córki wynosi [...] zł. Nie jest to wprawdzie dochód wysoki niemniej jednak stały, w przeliczeniu na każdego członka rodziny, wynoszący niewiele ponad [...] zł, co jest istotną okolicznością w ocenie możliwości płatniczych skarżących. Mając na uwadze ten fakt oraz to, że wpis od skargi ustalony został na kwotę [...] zł uznano za uzasadnione zwolnienie skarżących od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł przyjmując, że będą oni w stanie zgromadzić środki niezbędne do dochodzenie swoich praw przed sądem. Skarżący nie wykazali bowiem, że posiadając stały dochód istotnie znajdują się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wyszczególnione we wniosku stałe, miesięczne wydatki nie wyczerpują w całości uzyskiwanego dochodu, a skarżącym pozostaje wolna kwota, którą we wskazanej wyżej wysokości są w stanie przeznaczyć na opłacenie w części wpisu od skargi. Mając jednocześnie na uwadze to, że będą oni zobowiązani do partycypowania częściowo w kosztach postępowania uznano za zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż ten wydatek mógłby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło