VIII SA/Wa 392/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-26

Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym; jego zadaniem jest jedynie badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej z urzędu. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem służącym wykonaniu obowiązku, a nie jego kwestionowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. Z. i S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się skarżących od wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżący argumentowali swoją sytuację zdrowotną i finansową, wnioskując o odstąpienie od kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. Z. i S. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "MWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu zażalenia B. Z. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej także: "PINB". "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie nałożenia na B. i S. Z. (dalej także: "skarżący", "inwestorzy") grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nakazującą dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanego murowanego budynku gospodarczego o wym. 4,63 m x 7,95 m na działce nr [...] w P., gm. Z. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: Zgodnie z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. na skarżących ciąży obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,63 x 7,95 na działce nr [...] w P. gm. Z. oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych. Obowiązek ten wynika z ostatecznej decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wystosowane do skarżących upomnienie, które zostało odebrane przez inwestorów w dniu [...] listopada 2013 r. nie przyniosło zamierzonego efektu. Kontrola sprawdzająca potwierdziła, że zobowiązani nie rozebrali przedmiotu samowoli budowlanej, ani też do rozbiórki przystąpili. Organ I instancji wskazał, iż dotychczasowe stanowisko inwestorów utwierdza organ w tym, że skarżący nie zamierzają bez nacisków administracyjnych rozebrać budynku gospodarczego. Z tego względu organ I instancji na podstawie art. 122 § 1 i 2, art. 121 § 4 i 5 w zw. z art. 119 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nałożył na skarżących grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., który został wystawiony przez PINB w Z. oraz wezwał zobowiązanych do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania postanowienia na wskazany rachunek bankowy. Wskazano jednocześnie, iż w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz, że w razie niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Ustalono jednocześnie opłatę za wydanie postanowienia i wezwano skarżących do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia, o którym mowa organ I instancji wskazał, iż środek ten jest mniej uciążliwy dla skarżących niż wykonanie zastępcze, które prowadzone jest na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych, a poniesione nakłady są nieodwracalne. W przypadku zaś wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na podstawie art. 125 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego. Organ I instancji przedstawił także sposób obliczenia nałożonej kwoty grzywny, wskazując na zapisy art. 121 § 5 u.p.e.a. Zażalenie na postanowienie organu I instancji złożyła B. Z. Skarżąca wniosła o odstąpienie od nakładania kary pieniężnej i pozostawienie tego pomieszczenia na opał z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i finansową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Po przypomnieniu przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy przywołał art. 121 § 5 oraz art. 122 § 2 u.p.e.a. Podniósł, iż jak wynika z akt sprawy nakazem rozbiórki objęty jest murowany budynek gospodarczy o wymiarach 4,63 m x 7,95 m, który wypełnia definicje budynku wskazaną na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wymiary budynku zostały przez organ I instancji wzięte pod uwagę przy wyliczaniu kwoty grzywny. Organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości wyliczenia nałożonej grzywny, jak i jego uzasadnienia. Odpowiadając na zarzuty zażalenia organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego względu organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych odnoszących się do ostatecznej decyzji PINB w Z. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...]. Organ ten nie jest jednak zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym. Wskazano także, iż niedyspozycja finansowa zobowiązanych nie stanowi przesłanki do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a organ egzekucyjny nie ma obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Organ odwoławczy wskazał także na zapisy art. 125 § 1 i art. 126 u.p.e.a. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. B. Z. i S. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. Skarżący wnieśli o wydanie dokumentu, który pozwoli im na utrzymanie komórki na opał bez konieczności jej rozbierania i ponoszenia kary pieniężnej, jaka została nałożona przez PINB. Powołali się przy tym na swój podeszły wiek i zły stan zdrowia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga nie jest zasadna. W myśl art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., Nr 1015 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią, zaś postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak wynika z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Art. 27 ww. ustawy określa konieczne elementy i składniki tytułu wykonawczego. Jednym ze sposobów egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest uregulowana w Dziale III Rozdziale 2 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia. Jak wynika z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W myśl art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, przy czym w przypadku obowiązku polegającego na rozbiórce zastosowanie ma art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z brzmieniem art. 121 § 5 u.p.e.a. wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jak wynika z akt administracyjnych decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust.1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazał B. i S. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,63 m x 7,95 m na działce nr [...] w P. gm. Z. oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych. Jak wynika z akt administracyjnych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. stwierdził, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. Postanowienie to zostało skarżącym doręczone w dniu [...] października 2013 r. (karty [...] i [...] akt sprawy). Z akt administracyjnych nie wynika, aby było zaskarżone. Tym samym decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest ostateczna i prawomocna. Z treści decyzji wynika niewątpliwie, iż nałożone obowiązki wynikają z przepisów Prawa budowlanego. Do skarżących zostały skierowane upomnienia z dnia [...] listopada 2013 r., prawidłowo doręczone w dniu [...] listopada 2013 r. Tym samym wszczęcie egzekucji i wystawienie tytułów wykonawczych w dniu [...] grudnia 2013 r. pozostaje w zgodności z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a. Tytuły wykonawcze z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] zostały sporządzone zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. i prawidłowo doręczone skarżącym. Wprawdzie w tytułach wykonawczych błędnie wskazano datę wydania ustawy Prawo budowlane, która pochodzi z dnia 7 lipca 1994 r., a nie z dnia 1 lipca 1994r., jednak omyłka ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość tytułów wykonawczych, wobec prawidłowego oznaczenia tytułu ustawy i jej publikatora. Z protokołu oględzin z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, iż budynek wymieniony w decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie został rozebrany. Okoliczność nie wykonania obowiązków wskazanych w decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest w niniejszej sprawie bezsporna. Wobec powyższego egzekucja nałożonych obowiązków poprzez nałożenie przez organ I instancji grzywny w celu przymuszenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., odpowiadającym treści art. 122 § 1 i 2 oraz art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a. nie stanowi naruszenia prawa. Kwota grzywny została prawidłowo obliczona w oparciu o treść art. 121 § 5 u.p.e.a. oraz Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2013 r. (Dz. Urz. GUS z dnia 25 listopada 2013 r., poz. 46) i obliczenie wyczerpująco przedstawiono w postanowieniu organu I instancji. Postanowienie to odpowiada także wymogom art. 122 § 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie organu odwoławczego także nie narusza prawa. Jak już wspomniano wyżej w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a z urzędu bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Tym samym krąg podmiotów przeciwko, którym prowadzona jest egzekucja wyznacza treść decyzji, która jest podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nakazano obojgu skarżącym rozbiórkę samowolnie wybudowanego murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,63 m x 7,95 m na działce nr [...] w P. gm. Z. oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych. Z akt administracyjnych wynika, iż decyzja PINB w Zwoleniu Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest ostateczna i prawomocna, i podlega wykonaniu. Okoliczności wskazywane przez skarżących pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika, aby stanowiły one jakąkolwiek przesłankę: pozytywną czy też negatywną wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Organ dokonał wszystkich niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń i dokonał prawidłowej ich oceny. Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło