VIII SA/Wa 395/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Sołtysa wsi S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Sołtysa wsi S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. Przyznać Sołtysowi wsi S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, 2. Zwrócić się do właściwej Okręgowej rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla Sołtysa wsi S. Wnioskiem z dnia 10 października 2008 r. Sołtys wsi S. reprezentujący sołectwo S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że sołectwo nie posiada żadnych środków własnych, również żadne środki finansowe nie są mu przekazywane przez Radę Gminy i Miasta w M., wszelkie zaś prace wykonywane są w czynach społecznych, a mieszkańcy wsi są biedni. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku. Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z § 23 statutu sołectwa S., fundusze samorządu mieszkańców składają się z przydzielonych przez Radę Gminy i Miasta środków finansowych oraz dobrowolnych wpłat zakładów, organizacji i mieszkańców oraz środków uzyskanych z organizowanych przez Samorząd przedsięwzięć. Fundusze samorządu gromadzone są na rachunku bankowym, którym dysponuje rada sołecka /§ 24 pkt 4 statutu/. Według oświadczenia Sołtysa wsi S. sołectwo nie posiada żadnych środków własnych, ani pochodzących z Rady Gminy i Miasta, nie posiada również konta, na którym byłyby gromadzone takie środki. Wobec powyższego uznać należy, że reprezentujący sołectwo Sołtys wsi S. nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł (wpis od skargi), a także kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. W sprawie zachodzi zatem przesłanka z art. 246 § 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy, pozwalająca na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.