VIII SA/Wa 397/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien uwzględniać wszystkie koszty sądowe, które strona jest zobowiązana uiścić w toku postępowania, a nie tylko te dotyczące konkretnej sprawy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przy ocenie zdolności płatniczej strony należy brać pod uwagę nie tylko koszty w danej sprawie, ale także ogólną kwotę zobowiązań sądowych, które strona musi uiścić, aby uniknąć uszczerbku w utrzymaniu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu wniosku podała, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne, z którego miesięczny dochód jest niewielki. Wskazała również na niepełnosprawność syna i konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia, a także na emeryturę matki pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę od kosztów sądowych w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K S o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K S na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: zwolnić od kosztów sądowych Wnioskiem załączonym do skargi K S zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu wniosku podał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny (żona i dwoje dzieci) jest gospodarstwo rolne – [...] ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód określił na kwotę [...] zł. Wyjaśnił, że syn jest osobą niepełnosprawną, cierpi na chorobę genetyczną (...), jest również leczony psychiatrycznie i w związku z tym otrzymuje rentę socjalną – [...] zł, którą w całości wyczerpują wydatki na jego leczenie. Poza tym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje 84 – letnia matka skarżącego, która otrzymuje emeryturę rolniczą – [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pięcioosobowa rodzina posiada wprawdzie stały dochód w wysokości ok. [...] zł, niemniej jednak mając na uwadze fakt, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 4 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę ok. [...] zł uznano, że oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić. Uznano zatem, że zestawienie dochodu rodziny z wysokością bieżących wydatków w tym w szczególności na leczenie syna, przy konieczności poniesienia kosztów sądowych mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło