VIII SA/Wa 4/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-18
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli nie wykazał on swojej niemożności samodzielnego pokrycia tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, mimo że skarżący był ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika, a stopień skomplikowania sprawy lub nieznajomość prawa nie są wystarczającymi przesłankami do przyznania tej formy pomocy.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący wskazał na dochody rodziny, posiadany majątek oraz chorobę jako podstawę wniosku. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika z uwagi na niewykazanie przez skarżącego niemożności samodzielnego pokrycia tych kosztów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem z [...] czerwca 2013 r. J. S. (skarżący) wniósł
o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Jako podstawę wniosku wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Źródłem dochodu jego rodziny są świadczenia uzyskiwane z zabezpieczenia społecznego jego w kwocie [...] zł i jego żony w kwocie [...] zł. Jako majątek nieruchomy skarżący wskazał dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Oświadczył także, iż jest osobą chorą, która wymaga opieki medycznej, Z uzyskiwanych dochodów pokrywa wydatki związane z utrzymaniem domu oraz spłaca pożyczkę kredytową w wysokości [...] zł. Pozostała kwota nie wystarcza mu na pokrycie kosztów sądowych i wynajęcie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym i wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym obejmuje wtedy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.).
Wedle regulacji art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Skoro więc skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że nie uzasadnia on uwzględnienia wniosku. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że jego rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie i nawet konieczność spłaty zadłużenia nie przesądza o jego trudnej sytuacji materialnej.
Skarżący nie wykazał, że w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym podkreślić w tym miejscu trzeba, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło