VIII SA/Wa 40/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-19
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja finansowa, mimo częściowych trudności, nie uzasadnia zastosowania tego wyjątku od reguły ponoszenia kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście majątku współmałżonka i otrzymywanej pomocy od rodziny?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja finansowa uzasadnia zastosowanie tego wyjątku od powszechnej reguły ponoszenia kosztów postępowania. Sąd uznał, że majątek męża skarżącej, mimo obciążeń, przewyższa zadłużenie, a rodzina korzysta z pomocy finansowej od krewnych, co nie uzasadnia stwierdzenia ubóstwa.Stan faktyczny
Skarżąca M. U. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego z tytułu przychodów nieujawnionych. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia, które pokrywa tylko bieżące wydatki. Złożyła dokumenty dotyczące upadłości męża, jego majątku, a także swoje dochody i wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2004 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej M. U. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że wraz z niepracującym mężem i studiującą córka utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę – [...]zł, które pokrywa tylko bieżące wydatki.
W wyniku uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła odpis postanowienia o ogłoszeniu upadłości męża obejmującą likwidację majątku dłużnika, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, wyciągi z rachunku bankowego oraz kserokopie faktur za gaz, energię, nieczystości. Ponadto wyjaśniła, że w poniesieniu wydatku na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika pomogli jej rodzice i siostra. Oświadczyła, że jej mąż nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ma objawy [...] i nie chce korzystać z pomocy lekarskiej.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się w tej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej jako p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przyczynić się do zastosowania instytucji prawa pomocy. Tym samym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, a zatem powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności jego zastosowania. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 171/09, publ.: LEX nr 552205).
Mając na uwadze przytoczony wyżej reżim prawny, stanowisko judykatury oraz przede wszystkim okoliczności faktyczne uznano, że skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, iż w jej przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły jakim niewątpliwie jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych.
Ze złożonego do akt sprawy odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...]Wydział [...] z dnia [...] marca 2012 r. o ogłoszeniu upadłości męża skarżącej – A. U. wynika, że dysponuje on pięcioma w tym zabudowanymi nieruchomościami o wartości szacowanej na kwotę [...]zł. Obciążenia hipoteczne tych nieruchomości wynoszą [...]zł, a zobowiązania przekraczają kwotę [...]zł. Zasadniczo w ocenie Sądu Rejonowego majątek męża skarżącej, pozostający w jego dyspozycji przewyższa zadłużenie. Rodzina nie należy zatem do ubogich nawet jeśli stały dochód uzyskuje aktualnie jedno z małżonków. Mąż skarżącej według złożonego oświadczenia nigdzie nie pracuje, nie legitymuje się jednak zaświadczeniem o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, nie wykazano także w żaden sposób, aby ze względów zdrowotnych miał trudności w podjęciu zatrudnienia. Poza tym małżonkowie korzystają z pomocy finansowej rodziny – siostry, teściów i matki, bez trudu uregulowali też wpisy od skarg w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę ok. [...]zł.
Z powyższego nie wynika, aby sytuacja finansowa rodziny była szczególnie trudna i uzasadniała zastosowanie instytucji prawa pomocy. Podkreślić również należy, że skarżąca zobowiązana do złożenia wyciągów z rachunku bankowego za I półrocze 2013 r. nie wywiązała się z tego obowiązku. Wygenerowany elektronicznie dokument potwierdzający transakcje na rachunku obejmuje jedynie okres styczeń - marzec 2013 r., natomiast wyjaśnienie, że od dnia [...] marca 2013 r. na rachunku jest stałe - do chwili obecnej, zajęcie egzekucyjne nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione.
W tej sytuacji mając na uwadze powyższe oraz charakter sprawy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło