VIII SA/Wa 400/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Pomimo posiadania stałego dochodu, który po odliczeniu niezbędnych wydatków pozostawia wystarczające środki na pokrycie wpisu sądowego, nie udowodnił on, że znajduje się w sytuacji powodującej uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w stanie ubóstwa.Stan faktyczny
G. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego, argumentując trudną sytuacją materialną. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody. Wnioskodawca przedstawił zaświadczenie o wynagrodzeniu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. K. i G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wykonania nakazanych robót budowlanych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy -
G. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z uwagi na trudna sytuację materialną nie jest w stanie uiścić żądanego wpisu w całości. Wskazał, że obsługa miesięczna zaciągniętego kredytu kosztuje go ponad [...] zł, dodatkowo zmuszony jest do ponoszenia stałych opłat za mieszkanie, media oraz wydatków niezbędnych do egzystencji na bardzo niskim poziomie.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz do: nadesłania zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę oraz wskazania wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości dochodów tych osób.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego przez siebie wynagrodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy sformułowanie "wykaże", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy", Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od wpisu sądowego ([...] złotych).
Decydujące znaczenie dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżący posiada stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę tj. ok. [...]zł brutto dla dwuosobowego gospodarstwa domowego. Nawet przy założeniu, że faktycznie każdego miesiąca ponosi ona koszty związane z obsługa kredytu w wysokości [...] zł (brak dowodów potwierdzających taką informację) oraz koszty związane z utrzymaniem domu (nie wskazane w jakiej wysokości), to i tak pozostaje skarżącemu wystarczająca kwota wolnych środków, które są dostateczne na pokrycie wpisu sadowego.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż mimo osiągania dochodu w łącznej wysokości [...] zł, znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która by powodowała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W okoliczności przedstawionych we wniosku odmienne uznanie stanowiłoby naruszenie ustawowych zasad przyznawania prawa pomocy, która to instytucja ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana wyłącznie w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. bezrobotnych, pozbawionych całkowicie środków do życia, bądź uzyskujących dochody pozwalające na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło