VIII SA/Wa 405/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na podstawie § 16 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, odmówił W. B. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podał, iż skarżący nie spełnia warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanego rozporządzenia. We wniosku o przyznanie renty strukturalnej z dnia 16 lipca 2007 r. jedynym przejmującym gospodarstwo rolne wskazany został przez skarżącego S. W. Jednakże z przedstawionych dnia 21 kwietnia 2008r. dokumentów wynika, że część gospodarstwa rolnego, które stanowi działka nr [...] o pow. [...] ha, oznaczona w wypisie z rejestru gruntów i budynków jako droga, została darowana S. B. W ocenie organu, skarżący podzielił przekazane gospodarstwo rolne i darował jego część osobie, która nie posiada gospodarstwa rolnego, tym samym nie dotrzymał warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia. W złożonym odwołaniu W. B. podniósł, iż działka nr [...] wskazana w ewidencji gruntów i budynków jako droga, stanowiła zabezpieczenie komunikacyjne dla działek [...], które zostały wydzielone z całości gospodarstwa należącego do rodziców skarżącego. Stanowi ona jedyną drogę dojazdową do działek należących do brata S. B. i brata A. B. Przedmiotowa działka nie posiada również struktury agralnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 16 lipca 2007r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wydał W. B. postanowienie z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] o spełnieniu warunków wstępnych wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Po przekazaniu gospodarstwa rolnego w dniu [...] kwietnia 2008 r. W. B. złożył w dniu 21 kwietnia 2008 r. dowody przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W wyniku weryfikacji złożonych dokumentów zostało ustalone, że użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego deklarowane we wniosku o przyznanie renty strukturalnej do przekazania S. W., zostały przekazane w części temu przejmującemu oraz w części innej osobie nie zweryfikowanej pod względem posiadania kwalifikacji do prowadzenia działalności rolniczej. Zatem sposób przekazania gospodarstwa rolnego przez skarżącego nie jest zgodny z przepisami, tj. z § 7 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Jednocześnie skarżący nie dotrzymał wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, które uzyskał na mocy wydanego postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r. Skargę na powyższą decyzję złożył W. B., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 55- k.c. oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż grunt będący drogą dojazdową do nieruchomości sąsiedniej, obejmujący działkę [...] podlega przepisom przedmiotowego rozporządzenia, a w konsekwencji powinien być przekazany osobie spełniającej kryteria z § 7 ust. 1 wymienionego rozporządzenia i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga W. B. zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. Warunki i tryb przyznawania rent strukturalnych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżący przekazując działkę o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m- innej osobie niż przejmujący przedmiotowe gospodarstwo, dopełnił warunków z cytowanego rozporządzenia do przyznania mu renty strukturalnej. Jak wynika z akt administracyjnych i dołączonego do nich wypisu z rejestru gruntów (k. 7) działka nr [...] o powierzchni [...] m- stanowi drogę. Pozostałe zaś działki należące do W. B., tj. działki [...] stanowią grunty orne. W dniu [...] kwietnia 2008 r. działka [...] uległa podziałowi na działki o nr [...]. Działka o nr [...] została, aktem notarialnym w dniu [...] kwietnia 2008 r. darowana na rzecz brata - S. B. Przekazanie pozostałych działek o nr [...] nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2008 r. aktem notarialnym na rzecz S.W. - osoby wskazanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, na rzecz której miało nastąpić przejęcie gospodarstwa rolnego. Działkę [...] stanowiącą użytek rolny zabudowany, skarżący zostawił sobie. W ocenie organów, skarżący nie dotrzymał warunków określonych w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bowiem przedmiotową działkę o nr 15/2, przekazał osobie nie zweryfikowanej pod względem posiadanych kwalifikacji do prowadzenia działalności rolniczej, tj. nie wskazanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej jako osoby, która spełnia warunki co do przejęcia gospodarstwa. Jednocześnie skarżący w ocenie organów nie przekazał całości gospodarstwa rolnego osobie wskazanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Skarżący natomiast podniósł, iż przekazana działka nie stanowiła części gospodarstwa rolnego, ani też nie była użytkiem rolnym, czyli nie podlegała przepisom cytowanego rozporządzenia o warunkach uzyskania renty strukturalnej. Należy zauważyć, iż w ocenie organu, okoliczność pozostawienia sobie części gospodarstwa rolnego, tj. działek [...] stanowiących użytek rolny nie była kwestionowana. Zgodnie bowiem z § 9 pkt 1 rozporządzenia warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 4 pkt 6, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych lub współposiadanych przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Powierzchnia pozostawionych działek na potrzeby własne wynosiła [...] ha, a więc nie przekroczyła 0,5 ha. Zgodnie z § 4 pkt 5 cytowanego rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po spełnieniu określonych w tym przepisie warunków, m.in. przekazania gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha. Bezspornym jest, że skarżący W. B. przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, bowiem przekazał użytki rolne o powierzchni [....] ha. Z § 6 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia wynika, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli przekazanie nastąpiło na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie, w którym jest położona największa część przekazywanych użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tym że w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju. Zatem z treści cytowanych przepisów w sposób literalny wynika, iż przekazanie ma dotyczyć jedynie przeniesienia własności użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa rolnego. Nie należy mylić tego pojęcia, jak to uczynił organ, z pojęciem zawartym w § 6 ust. 1 pkt 2 a), które dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz jego następcy. Rozporządzenie gospodarstwem rolnym w myśl § 4 pkt 5 w zw. z § 6 pkt 2 b nie polega na konieczności przeniesienia całego gospodarstwa rolnego, a jedynie użytków rolnych wchodzących w jego skład o powierzchni wskazanej w cyt. już § 6 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia. Rozporządzenie to rozróżnia bowiem dwa pojęcia, tj. przeniesienia własności całego gospodarstwa rolnego i przeniesienia własności użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Skarżący W. B., zgodnie ze złożonym w dniu 21 kwietnia 2008 r. wnioskiem, przekazał użytki rolne na podstawie umowy sprzedaży S. W., a więc osobie zweryfikowanej pod względem posiadanych kwalifikacji. Droga stanowiąca działkę o nr [...], która była przedmiotem sporu została darowana bratu - S.B.. Powstaje zatem pytanie, czy droga stanowi użytek rolny. Przepisy rozporządzenia nie zawierają definicji pojęcia użytków rolnych i dlatego należało w tym zakresie sięgnąć do ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. 03.64.592). Przepis art. 2 pkt 5 stanowi, iż poprzez użytki rolne należy rozumieć grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami. Jest to wyliczenie enumeratywne, co powoduje, iż nie należy stosować tu wykładni rozszerzającej i przyjmować więcej ponad to, co zostało zapisane. Tak więc, droga nie stanowi użytku rolnego. Należy więc rozważyć, czy nie dopełnienie - we wskazanych wyżej okolicznościach - wszystkich wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 roku, a w szczególności nie przekazanie przez skarżącego działki stanowiącej drogę, stanowi nie spełnienie warunku z § 4 pkt 5 rozporządzenia i winno skutkować decyzją odmowną. Mając powyższe na uwadze, organy ponownie rozpoznając sprawę powinny przeprowadzić postępowanie mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności i dopiero wtedy dokonać oceny zgromadzonego materiału w sprawie poprzez wydanie stosownych rozstrzygnięć. Z tego też względu biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie. Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania należnych na podstawie przepisu § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).