VIII SA/Wa 405/23
WyrokWSA w Warszawie2023-11-23
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podwyższenie terenu działki sąsiedniej i budowa ogrodzenia nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych, a szkody na działce sąsiedniej nie stwierdzono, można nakazać właścicielowi sąsiedniej działki przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego niezbędne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej przez właściciela oraz szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie. W analizowanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że prace wykonane na działkach sąsiednich (podwyższenie terenu, budowa ogrodzenia) nie zmieniły kierunku spływu wód opadowych, a co najważniejsze, nie stwierdzono wystąpienia szkody na działce skarżącej, która byłaby spowodowana działaniami na działkach sąsiednich. W związku z brakiem wystąpienia szkody, nie można było nakazać właścicielom działek sąsiednich przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. J. złożyła wniosek o nakazanie właścicielom sąsiednich działek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, twierdząc, że jej działki są zalewane wodami opadowymi spływającymi z działek sąsiednich, co spowodowane jest nawiezieniem ziemi i podwyższeniem terenu sąsiednich działek. Organy administracji obu instancji odmówiły nakazania takich działań, uznając, że prace na działkach sąsiednich nie zmieniły kierunku spływu wód i nie spowodowały szkody na działce skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując m.in. na ustalenia innych organów dotyczące zabudowy rowu melioracyjnego i odprowadzania wód bez pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 17 kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 17 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), rozpoznając odwołanie A. J., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent, organ
I instancji) z 23 lutego 2023 r., znak: [...] w sprawie odmowy nakazania M. P., M. P., P. P. i K. P., reprezentowanym przez przedstawicieli ustawowych E. P.
i P. P., właścicielom działki nr ew. [...] (ark. [...], obręb [...]) zlokalizowanej przy ul. Z. w R. oraz J. Z. właścicielowi działki nr ew. [...] (ark. [...], obręb [...]), zlokalizowanej przy ul. Z. w R. przywrócenia ich do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich z przyczyn podanych
w uzasadnieniu
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem A. J. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) z 4 grudnia 2022 r., z którego wynika, że jej działki nr ew. [...] i [...] są zalewane wodami opadowymi spływającymi
z działek sąsiednich o nr ew. [...] i [...].
Wnioskodawczyni przyczynę takiego stanu rzeczy upatrywała w nawiezieniu ziemi i podwyższeniu powierzchni działek sąsiadów.
Po wszczęciu postępowania, w dniu 11 stycznia 2023r. podczas oględzin
w terenie ustalono, że ulica Z. jest drogą gruntową z jednostronnym rowem odwadniającym po przeciwnej stronie od działki wnioskodawczyni. Rów odwadniający jest niekonserwowany i zarośnięty. Z ustaleń organu I instancji wynika, że droga
w stosunku do działki strony jest podwyższona, przy czym jej działka jest niezamieszkała i nieużytkowana, porośnięta kilkuletnimi samosiejkami. Działka leży na stoku ze spadkiem w kierunku rowu melioracyjnego (dz. ew. nr [...]). Między działkami nr [...] i [...] budowane jest ogrodzenie. Na granicy ulicy Z. z działkami nr [...] i [...] teren jest utwardzony ze spadkiem na działkę nr [...] (działka wnioskodawczyni). Na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] została nawieziona ziemia pod budowę ogrodzenia z płyt betonowych. Powierzchnia działki nr [...] została podwyższona
i wyrównana do wysokości ulicy Z. Na całej szerokości działki nr [...] wykonany został przepust przez który przepływa woda zgodnie z naturalnym spływem w kierunku wschodnim.
W ocenie organu I instancji problem związany z odprowadzeniem wód opadowych na przedmiotowym terenie wynika z niewłaściwego ukształtowania
i odwodnienia części ulicy Z. Spadek występujący od strony ulicy Z. w kierunku północno-wschodnim powoduje naturalny spływ wód opadowych
i roztopowych, co potwierdzają rzędne wysokościowe.
W wyniku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej uczestnik postępowania Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R. wyjaśnił, że ulica Z. jest ulicą gruntową, częściowo usypaną kruszywem. Na spornym odcinku występuje jednostronne odwodnienie w kierunku cieku wodnego, co wymaga wyprofilowania nawierzchni gruntowej ulicy Z. w celu nadania spadku poprzecznego powierzchni drogi w kierunku jednostronnego rowu, co zapobiegnie spływowi wód z drogi na działkę strony.
Podsumowując dokonane ustalenia organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku prowadzonych inwestycji w postaci budowy ulicy Z. i inwestycji na działkach nr ew. [...] i [...], działka wnioskodawczyni znajduje się w zagłębieniu w stosunku do ulicy Z. i sąsiednich działek nr ew. [...] i [...]. W świetle dokonanych ustaleń bezspornym jest jak wskazano w decyzji, że właściciele działek nr [...] i [...] podwyższyli ich teren poprzez nawiezienie ziemi i jej rozplantowanie oraz budowę monolitycznego szczelnego ogrodzenia z płyt betonowych. Jednak zdaniem organu I instancji wykonane prace budowlane nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód.
Końcowo stwierdzono, że planowane prace na ulicy Z.j jak również rowy, krawężnik i ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...] docelowo zatrzymają całość ewentualnych wód opadowych mogących spływać na działkę wnioskodawczyni i będą pełnić rolę urządzenia zapobiegającego szkodom. Organ uznał, że krawężnik oraz ogrodzenie wzdłuż granicy działek nr ew. [...] i [...] oraz profilowanie ulicy Z. jest wystarczające dla zapobiegania szkodom i nie ma potrzeby nakazywania wykonania dodatkowych urządzeń, tym bardziej, że został zachowany naturalny kierunek spływu wód oraz nie stwierdzono wystąpienia szkody dla działki strony inicjującej postępowanie.
W tych warunkach Prezydent na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm., dalej "prawo wodne") wydał decyzję powołaną na wstępie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie podając, iż nie prowadzi żadnego sporu w właścicielami sąsiednich działek, dodatkowo wyjaśniła, że prace budowlane na działkach sąsiednich odbywają się bez żadnej podstawy prawnej i niezbędnej dokumentacji (samowola budowlana – przypis sądu).
Wskazaną na wstępie decyzją z 17 kwietnia 2023 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję omówiono ramy prawne przedmiotowej sprawy, wskazując że dyspozycją przepisu art. 234 ust. 3 ustawy objęta jest sytuacja, w której doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie.
Dla zastosowania art. 234 ust. 3 prawa wodnego niezbędne zatem jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek - zdarzeń wywołanych przez właścicieli gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.
Odnosząc się do ustaleń organu I instancji, Kolegium uznało, że wnioskodawczyni nie wskazała szkody na swojej działce spowodowanej spływającymi wodami. Strona podała, że wody z jej działek naturalnie spływają do rowu melioracyjnego, jednak nadmiar wody spływającej z ulicy spowoduje, że teren jej działki stanie się grząski. Z kolei strona przeciwna (E. P.) stwierdziła, że wody opadowe z działek nr [...] i [...] nie zalewają działek skarżącej. Naturalny spadek terenu jest w przeciwną stronę w stosunku do działek nr [...] i [...]. Teren działki nr [...] zostanie utwardzony i powstanie na niej budynek z odwodnieniem do rowu melioracyjnego.
Z powyższych ustaleń wynika jak wywiodło Kolegium, że działka nr [...] należąca do skarżącej położona jest poniżej poziomu działek nr [...] i [...] oraz ulicy Z. Sygnalizowany przez stronę problem odprowadzania wód opadowych na przedmiotowym terenie wynika z niewłaściwego wyprofilowania ulicy Z.
w kierunku północno-wschodnim. Potwierdził to obecny w czasie wizji lokalnej w dniu 2 lutego 2023 r. przedstawiciel Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R., który jednocześnie zobowiązał się do wyprofilowania nawierzchni ulicy Z. w celu nadania spadku poprzecznego powierzchni drogi w kierunku jednostronnego rowu. Zapobiegnie to spływowi wód z drogi na działkę wnioskodawczyni.
Analizując treść art. 234 ust. 3 prawa wodnego organ odwoławczy stwierdził, iż
w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że właściciele działek nr [...] i [...] podwyższyli ich teren poprzez nawiezienie ziemi i jej rozplantowanie oraz budowę wysokiego ogrodzenia z płyt betonowych. Prace te nie zmieniły jednak dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych. Ponadto nie stwierdzono jakichkolwiek szkód na działkach Skarżącej, które spowodowane byłyby działaniami na działkach sąsiednich. Potwierdziła to sama skarżąca w toku oględzin
w dniu 11 stycznia 2023r. Dodatkowo podniesiono, że właściciele działek nr [...] i [...] wykonują krawężnik i ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...], które zatrzymają ewentualny napływ wody na działkę skarżącej.
W rezultacie Kolegium doszło do wniosku, że źle wyprofilowana ulica Z. na odcinku przylegającym do działki skarżącej nie jest dziełem właścicieli działek nr [...]
i [...].
Zdaniem SKO zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje zatem, aby na działce skarżącej doszło do zaistnienia szkody, której wystąpienie jest jedną
z przesłanek wymienionych w art. 234 ust. 3 prawa wodnego w związku z czym nie doszło do szkodliwego naruszenia stosunków wodnych.
W skardze skierowanej do Sądu skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 234 ust. 3 prawa wodnego, poprzez odmowę jego zastosowania, skutkujące utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki pozwalające na zastosowanie trybu przewidzianego w tym przepisie;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a skutkujący błędnym ustaleniem, że prace wykonane na działkach nr [...] i [...], które polegały między innymi na podwyższeniu terenu poprzez nawiezienie ziemi i jej rozplantowanie oraz budowę wysokiego ogrodzenia z płyt betonowych nie miały wpływu na kierunek spływu wód opadowych i roztopowych na działki skarżącej, w sytuacji gdy takie ustalenie pozostaje w sprzeczności z istniejącym stanem rzeczy, znajdującym potwierdzenie chociażby w ustaleniach poczynionych przez pracowników Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którzy stwierdzili zabudowę rowu melioracyjnego A rurociągiem na długości 37m na działce oraz wykonanie wylotu odprowadzającego wody opadowe z terenu działek nr [...] i [...] do rowu bez wymaganej zgody wodnoprawnej;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a skutkujący błędnym ustaleniem, że prace wykonane na działkach nr [...] i [...] me mają szkodliwego wpływu na działkę stanowiącej własność skarżącej;
4. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy,
a skutkujący błędnym ustaleniem, że właściciele działek nr [...] i [...] wykonują krawężnik i ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...], które zatrzymają ewentualny napływ wody na działkę skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę skarżąca zaakcentowała, iż Kolegium nie uwzględniło ustaleń poczynionych przez pracowników Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którzy stwierdzili zabudowę rowu melioracyjnego A rurociągiem na długości 37 m na działce [...] oraz wykonanie wylotu odprowadzającego wody opadowe z terenu działek nr [...] i [...] do rowu bez wymaganej zgody wodnoprawnej.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po dokonaniu, według wskazanych wyżej reguł, oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów prawa w sposób wpływający na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wniosku skarżącego stanowił art. 234 prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. W myśl art. 234 ust. 2 ww. ustawy na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast zgodnie z art. 234 ust. 3 prawa wodnego jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
Wydanie decyzji na podstawie powołanego wyżej przepisu poprzedza ustalenie, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie art. 234 ust. 3 prawa wodnego jest zatem uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody. Z tych względów w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, organ musi zatem ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo-skutkowego między dokonaną zmianą na gruncie,
a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim (por. wyrok NSA z 4 listopada 2014 r., II OSK 7/14, LEX nr 1658623 wydany na kanwie art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne - odpowiednika art. 234 obecnego Prawa wodnego z 2017 r.).
Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 prawa wodnego wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki, czyli szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Nadto, zwrócić należy uwagę, że przepis art. 234 prawa wodnego nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy, postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 234 prawa wodnego ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o których mowa w tym przepisie.
Z akt kontrolowanej sprawy bezspornie wynika, że działka skarżącej znajduje się w zagłębieniu w stosunku do ulicy Z. i sąsiednich działek nr ew. [...] i [...]. Również co należy zaznaczyć jest to działka niezamieszkała i nieużytkowana, porośnięta samosiejkami. Działka ta położona jest na stoku ze spadkiem w kierunku rowu melioracyjnego, oznaczonego jako działka nr [...]. Co istotne ulica Z. granicząca z działkami nr [...] i nr [...] jest drogą gruntową, częściowo utwardzoną kruszywem z jednostronnym rowem odwadniającym znajdującym się po przeciwnej stronie od działki skarżącej. Nie ulega również wątpliwości, że droga ta w stosunku do działki nr [...] jest podwyższona (okoliczność potwierdzona podczas oględzin).
Z niezakwestionowanych ustaleń organów wynika również, że teren działki nr [...] i nr [...] został podwyższony i wyrównany do poziomu ulicy Z., a nadto na działkę nr ew. [...] została nawieziona ziemia pod budowę ogrodzenia z płyt betonowych.
Co kluczowe w sprawie, organy ustaliły, ze wykonane prace nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych. W toku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono jakichkolwiek szkód na działkach skarżącej, które spowodowane byłyby działaniami występującymi na sąsiednich działkach.
Oględziny na działce skarżącej miały miejsce w dniu 11 stycznia 2023 r.
i skarżąca była obecna, mając prawo do zajęcia stanowiska w sprawie. Ustalenia przeprowadzone podczas oględzin nie zakończyły postępowania w sprawie, bowiem
w dniu 2 lutego 2023 r. doszło do rozprawy administracyjnej z udziałem dodatkowych uczestników postępowania a mianowicie Wodociągów Miejskich oraz Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. (MZDiK). I właśnie przedstawiciel MZDiK przyznał wadliwość wyprofilowania nawierzchni gruntowej ulicy Z., zobowiązując się do wyprofilowania tej nawierzchni gruntowej ulicy Z. w celu nadania spadku poprzecznego powierzchni drogi w kierunku jednostronnego rowu, co zapobiegnie spływowi wód z drogi na działkę skarżącej.
Wyjaśnić należy także, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby powstały szkody na działce skarżącej spowodowane spływającymi wodami. Skarżąca twierdziła, że wody z jej działek spływają naturalnie do rowu melioracyjnego oraz to, że na skutek nadmiaru wody jej teren stanie się grząski.
Analizując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż trafne są twierdzenia organów co do zakresu postępowania oraz dochodzenia do ustaleń faktycznych w sprawie, które są wyznaczone przesłankami wynikającymi z art. 234 ust. 3 prawa wodnego.
Ubocznie zasygnalizować należy, że jak wynika z akt administracyjnych organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie w zakresie robót budowlanych na działkach ew.: [...], [...] i [...] przy ulicy Z.j w R.
Także Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie prowadzi postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego – przepustu na rowie melioracyjnym A oraz wylotu wód opadowych lub roztopowych wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr ew. [...].
Skarżąca załączyła do akt informację [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska potwierdzającą, że podjęte zostały czynności związane
z możliwością nielegalnego magazynowania odpadów na terenie działek nr ew. [...], [...] i [...] przy ul. Z. w R. Z przedstawionej informacji wynika (k.83 akt sąd.), że na działce nr ew. [...] znajduje się rów melioracyjny który prawdopodobnie został zasypany (nie stwierdzono otwartego koryta), a na placu są magazynowane
i przetwarzane odpady.
Wyjaśnić zatem należy, że prowadzenie postępowań przez inne organy administracyjne nie ma wpływu na tym etapie na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawy. Każdy z tych organów w zakresie swojej kompetencji będzie podejmował stosowne decyzje.
W rozpoznawanej sprawie zadaniem organów było ustalenie czy w świetle art. 234 ust. 3 prawa wodnego doszło do szkody na działce skarżącej spowodowanej spływającymi wodami z działek sąsiednich nr ew. [...] i nr [...]. Organy ustaliły, że podwyższenie terenu poprzez nawiezienie ziemi i jej rozplantowanie oraz budowa szczelnego ogrodzenia z płyt betonowych nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód. Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie obalone przez stronę skarżącą.
W tych okolicznościach zasadnie przyjęły orzekające w sprawie organy, że ewentualne zalewanie obszaru działki ew. nr [...] (działka skarżącej) wodami opadowymi nie ma związku z podwyższeniem terenu na działkach sąsiednich i wybudowanym ogrodzeniem, a zatem nie stanowi szkodliwej dla gruntów sąsiednich zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 234 ust. 3 prawa wodnego, co wynika jednoznacznie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Kwestia ta była oczywista, ponadto w sprawie ustalono, że kluczowe znaczenie ma wadliwość wyprofilowania ulicy Z., co powoduje naturalny spływ wód opadowych i roztopowych przez działkę skarżącej.
Zdaniem Sądu zgromadzone przez organ dowody były wystarczające dla stwierdzenia, że ustalony stan faktyczny nie odpowiadał hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego będącego podstawą rozpoznawanej sprawy tj. art. 234 ust. 1 pkt. 2. Tym samym nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące tego, że organ błędnie ustalił, że woda opadowa z działki sąsiedniej nie powoduje szkody na gruncie skarżącej. Również z przedstawionych przez stronę skarżącą fotografii nie wynika, by na działce tworzyły się zastoiska wodne, które stanowiłyby szkodę spowodowaną działaniami z działki nr ew. [...] i nr ew. [...].
W ocenie Sądu uzasadnienie wydanej przez Kolegium decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy, wyjaśnienie podstawy prawnej i ustalenie niezbędnej oceny prawnej. Wobec braku zaistnienia przesłanek z art. 234 ust. 3 prawa wodnego,
a mianowicie braku szkodliwego oddziaływanie zmiany stosunków wody na gruncie (działce nr [...] i [...]) na nieruchomości skarżącej (działce nr [...]) odmówiono nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że są one bezzasadne.
Skarżąca nie wykazała na czym polega naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, na czym polegał brak wyczerpującego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Zarzuty postawione w taki sposób są nieuprawnione, bowiem organ przeprowadził oględziny, na których skarżąca była obecna, zajmowała stanowisko w sprawie, ponadto przeprowadzono rozprawę administracyjną. Kwestia ustaleń z innych postępowań nie mogła mieć wpływu na rozpoznawaną sprawę, bowiem te inne postępowania prowadzone przez nadzór budowlany, Wody Polskie czy Inspektora Ochrony Środowiska nie zostały zakończone. W uzasadnieniu skargi skarżąca odniosła się jedynie do postępowania prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które prowadzi odrębne postępowanie w zakresie zabudowy rowu melioracyjnego bez pozwolenia wodnoprawnego.
Wskazanie szkody w uzasadnieniu skargi polegające na wypływaniu wody pod ogrodzeniem, wody z odpadami budowlanymi z działek nr ew. [...] i nr [...], na tym etapie postępowania nie mogło przynieść oczekiwanego rezultatu. Takie argumenty skarżąca powinna zgłaszać na etapie wniosku do organu, czy tez podczas przeprowadzanych czynności, a nie po rozstrzygnięciu sprawy, bowiem Sąd nie ma możliwości zweryfikowania tych twierdzeń.
Także zarzutami odnoszącymi się do naruszenia przepisów postępowania skarżąca nie obaliła trafnych ustaleń organów.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA
z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA
z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA
z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11)
Zatem wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów czy to prawa materialnego czy też naruszenia przepisów postępowania postawionych
w skardze.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło